Chemie. Dat is de sector waar we het in ‘Moerdijk’ van moeten hebben, zo concludeerde Nedlloyd anderhalf jaar geleden tijdens een strategische sessie in een hotel in Noordwijk. De vele activiteiten van Nedlloyd Road Cargo (NRC) vormden volgens directeur Kullberg zo’n bont pakket dat er moeilijk een geheel van is te maken.

In NRC Moerdijk bundelde Nedlloyd in 1996 activiteiten van zeven verschillende lokaties. Sommige daarvan droegen al het label Road Cargo, andere stonden in de markt bekend als Van Swieten, Fransen en Wim Vos. Deze zeven bedrijven waren op hun beurt weer het resultaat van een scala aan overnames, samenvoegingen en herschikkingen die het concern in de loop der jaren pleegde.

Het leeuwendeel van die bedrijven maakte deel uit van de ondernemingen die aan de natte kant in verschillende fasen besloten op te gaan in Nedlloyd. De Nederlandse Scheepvaart Unie bracht Goedkoop en De Geus in Rotterdam in, dat in 1971 zo ongeveer aan het fundament stond van wat in 1988 Nedlloyd Road Cargo zou gaan heten. De Rotterdamse vervoerder, toen al werkzaam voor klanten als Shell, ICI, Dow en Hercules, werd samengevoegd met SBS. Kort nadien volgde Damco-Van Swieten, ook al gespecialiseerd in vervoer voor de chemische industrie.

De grote klapper ‘op het land’ maakte Nedlloyd met de overname van Van Gend en Loos van de NS. Het betekende voor Nedlloyd behalve een uitbreiding met de pakjesactiviteiten waarin Van Gend en Loos zo ongeveer een soortnaam was geworden, ook het binnenhalen van merknamen als Holland Extra Venlo, Rosmalen Transport (vervoer en opslag van blik), Wim Vos, IT Holland en Fransen Transport. Later werden ook delen van de expeditiewerkzaamheden van VGL, Gerlach en Damco bij NRC ondergebracht. Anno 1988 telde het bedrijf dertienhonderd werknemers en liep de omzet op richting een miljard gulden.

Sindsdien hield NRC echter een reputatie van reorganiseren, verhuizen en samenvoegen. In 1996 werd het onderkomen in Moerdijk betrokken, waarin het bedrijf 25 miljoen gulden investeerde. De bundeling bracht niet het gewenste resultaat. Dat wat het bedrijf voor de samenvoeging typeerde, bleef het ook in Moerdijk doen: het rendement was laag. Te laag, naar Nedlloyd-normen. In de afgelopen drie jaar werd er, net als in het begin van de jaren negentig, bij NRC geen cent verdiend. Binnen het concern, dat middels zijn notering aan de Amsterdamse beurs aandeelhouders in huis heeft die rendement wensen, betekende dat zoveel als het einde. Hetgeen werd ingeluid door het besluit van Noordwijk.

Het besluit zich puur te richten op chemie, sloeg in als een bom. Dochterbedrijven als Fransen (koelen vries) en Van Swieten (luchtvracht) hadden een naam hoog te houden. Zij voelden zich plotsklaps de deur gewezen. Vakbonden vreesden voor een groot verlies aan werkgelegenheid. De Nedlloyd-directie hield rekening met het verdwijnen van een kleine driehonderd arbeidsplaatsen bij het bedrijf. Er werkten op dat moment 680 mensen.

Slag

Halverwege 1998 is de slag gemaakt. Nedlloyd is in Moerdijk nu een pure dienstverlener aan de chemische industrie. Wat nog restte aan activiteiten die niet onder die paraplu te vangen is, wordt per 1 juli overgebracht naar Utrecht, waar zusterbedrijf Van Gend en Loos (VGL) zijn volle wagenladingverkeren afwikkelt.

Dat betreft dan de resterende luchtvrachtactiviteiten van Van Swieten, dat vorig jaar het grootste deel van het werk verloor voor zijn grootste klant KLM, en een aantal volle wagenladingvervoeren voor opdrachtgevers buiten de chemie, met name Scania. De vrachtwagenfabrikant is een belangrijke vis die Nedlloyd ving via zijn Flowmasters-concept. Deze verlader staat op vervoer met eigen materieel, een pakket dat goed te combineren is met luchtvracht op bijvoorbeeld Zuid-Europa of Scandinavie. In totaal zijn de werkzaamheden die naar Utrecht verhuizen, goed voor een omzet van dertig miljoen gulden.

Nedlloyd Chemical Logistics (NCL) past dan volgens hen volledig in het pak zoals dat vorig jaar is aangemeten. De naam Road Cargo verdwijnt bij Nedlloyd in Nederland. Alleen het internationale groupagenet houdt de naam NRC -International-, maar wordt in de Benelux bediend via VGL.

De enige blijver onder de vreemde eenden in de bijt is het blikvervoer, dat van oudsher wordt gedaan vanuit Oss. Dit vervoer heeft, mede door zijn goede opbrengsten, alle saneringsronden doorstaan. In Oss slaat Nedlloyd in opdracht van Nacanco en Continental Can blik op. Dat blik wordt afgevuld door Heineken en Bavaria. Mogelijk, aldus Kullberg, gaat dit pakket wegens zijn opslagkarakter toch nog naar Districenters.

Nedlloyd bracht in Moerdijk ook een deel van zijn intermodale activiteiten voor chemieklanten onder. Het bedrijf rekent daartoe behalve VGL Rail Cargo, Intermodal Forwarding, Eurobarge en de Container Trucking Unit, die hoofdzakelijk vanuit Rotterdam actief zijn.

Service-centrum

Alles wat er buiten de chemie en de binnenkort ‘Utrechtse-activiteiten’ in Moerdijk te vinden was, is het afgelopen jaar afgestoten. Daaronder vooral ondersteunende activiteiten. De werkzaamheden in de eigen garage werden vorig jaar overgedaan aan Van Tilburg-Bastianen, dealer in Breda. De garage diende om de eigen trailers en siloen bulkcontainers te onderhouden, het in technisch goede staat houden van de trekkers was al in service-contracten met de leveranciers ondergebracht. ,,Door alle elektronica die tegenwoordig in de auto’s te vinden is, is dat werk voor specialisten”, aldus Kullberg. Behalve het onderhoud en de reparatie reinigde Nedlloyd in de eigen wasstraat ook zijn materieel.

Ook voor de garage gold echter volgens Kullberg dat omzet nodig was om investeringen te kunnen lijden. 2.200 Behandelde eenheden waren er jaarlijks nodig voor een ‘gezond’ rendement. ,,We hadden er 1.400.” Tel daarbij op de grotere kennis van zaken en de grotere inkoopkracht van een specialist als Van Tilburg-Bastianen en het besluit tot afstoten was voor Nedlloyd genomen. Het betekende voor Nedlloyd het afscheid van zestien mensen.

Verkoop was mogelijk omdat de garage kansen heeft. Op het hele industriegebied Moerdijk is volgens Kullberg geen enkel service-centrum voor vrachtwagens en opleggers en containers te vinden met een vergelijkbaar dienstenpakket. De garage, met acht straten, kreeg daarom een eigen ingang, zodat het goed te onderscheiden is van het terrein dat Nedlloyd zelf in gebruik heeft, en ging als neutrale dienstverlener verder. Momenteel is Nedlloyd volgens Kullberg goed voor ongeveer zestig procent van het werk van Van Tilburg-Bastianen in Moerdijk.

Een soortgelijke stap ondernam Nedlloyd met zijn banden. Leverancier Profile Tyrecenter Excelsior vond onderdak op het terrein.

Het pompstation werd eveneens opengesteld voor derden. Door behalve aan de eigen charters ook diesel te leveren aan derden, profiteren deze mee van de inkoopkracht van het Nedlloyd-concern. Het bedrijf koopt voor zijn dochters (behalve NRC ook onder meer VGL, Faxion en Unitrans) in bij Shell.

Het parkeerterrein, bewaakt, werd bruikbaar voor iedere vervoerder. Een andere faciliteit die Nedlloyd voor derden openstelde, is het kantoor. Het bedrijf zat al ruim in zijn jas in het vier verdiepingen hoge gebouw, waar ooit honderdtachtig mensen werkten. Maar na het afstoten van een aantal onderdelen hield het ruimte over. Chemieconcern HCI betrok ondertussen de bovenste verdieping, een andere etage is nog in de aanbieding.

Tenslotte kwam ook de loodsruimte in Moerdijk leeg. Nedlloyd hield er voorraden wijn voor Gall en Gall, die zelf bij de Franse chateaux werden opgehaald. Tot begin april. De Ahold-dochter haalde de opslag weg uit Moerdijk; Nedlloyd verhuisde het vervoer naar de vestiging in Antwerpen. Het leeggekomen magazijn is ondertussen verhuurd aan Wolters Kluwer, die er met enkele eigen mensen voorraad houdt.

In het transport werd Fransen per 1 januari van dit jaar verkocht aan het Belgische European Food Transport (EFT). Daarmee verminderde de omzet in Moerdijk met dertig miljoen gulden. Ongeveer veertig mensen verhuisden met EFT naar Waddinxveen.

Het balletje had in Noordwijk ook een heel andere kant op kunnen rollen dan afslanken, aldus Kullberg nu. ,,We stonden voor de keus ons toe te leggen op een specialiteit of te kiezen voor wat we het Amerikaanse model noemden: van alle markten thuis zijn en puur door schaalgrootte proberen rendement te halen.” Het pakket van Nedlloyd bleek echter veel te gefragmenteerd om de zaken grootschalig aan te pakken en op alle markten tegen de laagste kosten vervoer aan te bieden. ,,Een chauffeur die met luchtvracht naar Milaan rijdt, is een heel andere dan een chauffeur die bij de chemische industrie ook monsters moet nemen of pompen moet bedienen.”

Nedlloyd Chemical Logistics bestaat formeel sinds 1 juni. Het bedrijf werkt voor opdrachtgevers als Shell, Erdol Chemie, Dow DuPont, Akzo, Fasson, Hercules en Exxon. ,,We hebben onze nieuwe naam met opzet voorzichtig geintroduceerd. De afgelopen tijd zijn de klanten op de hoogte gesteld.” Kullberg koos met opzet niet voor een ‘big bang, omdat die veel energie kost’. ,,Energie die beter ergens anders in gestoken kan worden.”

Zoals in het weer rendabel krijgen van de activiteiten. Daarin is Nedlloyd in de eerste maanden van dit jaar geslaagd. Na drie verlieslijdende jaren worden voor het eerst weer zwarte cijfers geschreven.

In de slag om uit te groeien tot logistiek dienstverlener voor de chemische industrie, heeft Nedlloyd Chemical Logistics volgens Kullberg zijn eerste overwinningen binnen. Het pogen is steeds meer als regisseur van goederenstromen op te treden en het alleen zelf uit te voeren als het past. ,,In het vervoer van A naar B is niet veel te verdienen.” Nedlloyd moet volgens Kullberg als vervoerder met een marktconform tarief kunnen komen, anders biedt het als regisseur het vervoer liever aan een ander aan.

NCL biedt nu werk aan 230 chauffeurs en 130 kantoormensen. Daarvan zijn er 170, respectievelijk zestig actief in Moerdijk. De rest van de mensen werkt in Oss of in de containertrucking in het Rotterdamse. Het verlies van driehonderd arbeidsplaatsen bij Nedlloyd Moerdijk waarvoor werd gevreesd, is een feit. Het grootste deel van hen kwam echter niet op straat te staan. Tweederde van de verdwenen Nedlloyd-medewerkers verricht zijn werkzaamheden nu in dienst van een andere baas. Of voor zichzelf: een tiental chauffeurs nam de gelegenheid te baat om als charter voor Nedlloyd verder te gaan. Uiteindelijk verdween het werk van 105 mensen. 75 Van hen hebben ondertussen elders werk gevonden. ,,We moeten nog dertig mensen onderbrengen”, aldus Kullberg, te weten twintig chauffeurs en tien kantoormensen. Inmiddels is het bedrijf echter al weer op zoek naar planners. ,,Gekwalificeerd personeel heb je altijd nodig.”

TED KONINGS

Kullberg: ,,Nedlloyd te klein om van alle markten thuis te zijn.”