Bayer en Te Winkel & Oomes werken al enkele decennia samen. De logistiek dienstverlener (’anno 1852’) slaat voor zowel het Duitse moederbedrijf als de Nederlandse verkoopmaatschappij goederen op en distribueert een groot deel daarvan in de Benelux. Ook de producten van de verschillende bedrijfsonderdelen van Bayer AG die gereed worden gehouden voor export, worden door Te Winkel & Oomes opgeslagen. De dienstverlener kreeg de voorraden voor de Benelux-markt in huis nadat Bayer door de jaren heen eigen opslagcapaciteit in Goes, Alkmaar, Nijmegen en Sint-Truiden sloot.

Voor de dienstverlener was de geconstateerde schaarste aan magazijnruimte die voldoet aan de eisen van de chemische industrie, aanleiding recent zijn opslagcapaciteit in Nijmegen uit te breiden met zesduizend plaatsen tot vijftienduizend palletposities in totaal. Gemiddeld bezet Bayer bij zijn dienstverlener ongeveer vijfduizend palletplaatsen, waarvan grofweg de helft voor gevaarijke stoffen. ,,In topdrukte, zoals de komende maanden als het landbouwseizoen weer gaat beginnen, loopt het totaal aantal op tot zo’n 6.500’’, aldus P. Pigmans, logistiek manager van Bayer in zowel Nederland als België.
Daarmee is Bayer nog niet de grootste klant van Te Winkel & Oomes, zo stelt algemeen directeur W. van Riesen. ,,Eén van onze top drie. Maar het is wel een zeer gewaardeerde klant, want het is er een die precies past in onze kernactiviteit.’’ Dergelijke klanten zijn volgens hem goed voor een beter dan gemiddeld rendement.

Cijfers
,,Dat overigens nog wel beter kan’’, prikt Van Riesen, met Pigmans naast zich. Beiden zijn momenteel in onderhandeling over de tarieven voor 1999. Dat is volgens hen geen kwestie van ’hup, een percentage erbij’. De kostenstijging voor Te Winkel & Oomes bedraagt dit jaar volgens Van Riesen zo’n drie procent. Pigmans: ,,We werken met budgetten. Een mogelijkheid om daar binnen te blijven en Te Winkel & Oomes toch genoeg te doen is door ideeën voor besparingen uit te werken.’’ Van Riesen: ,,Bayer heeft een redelijke inzage in onze cijfers en kent onze kosten. Maar dingen veranderen.’’ De dienstverlener krijgt steeds meer werk van Bayer te verrichten. Dat schept volgens Van Riesen mogelijkheden om kosten te verrekenen. Pigmans: ,,Bovendien is het niet zo dat we op 31 december gaan kijken wat de tarieven voor het komend jaar zijn. Als er tussentijds significante veranderingen zijn, passen we de prijzen aan. Als je lang samenwerkt ken je elkaar ook wat dat betreft.’’ Van Riesen tenslotte: ,,Het is wel eens moeilijker geweest, in zijn algemeenheid, om kostenstijgingen door te berekenen.’’
Bij Te Winkel & Oomes werken in Nijmegen gemiddeld ongeveer dertig van de honderdtwintig werknemers vast voor Bayer. De vaste dienstverlener kreeg aanmerkelijk minder werk te verrichten toen Bayer enige tijd geleden zijn producten Delial (zonnebrand) en Natrena (zoetjes) verkocht aan Sara Lee. De werkgelegenheid van veertig a vijftig mensen verviel toen, enkele jaren geleden, bij Te Winkel & Oomes. Andere nieuwe eigenaren van door Bayer afgestoten producten, zoals titaan, bleven klant van de dienstverlener. Groei zit er voor Te Winkel & Oomes in werkzaamheden als het samenstellen van displays en het reconditioneren van uit afzetkanalen teruggekomen artikelen.
Tenminste vier divisies van Bayer besteden activiteiten uit aan Te Winkel & Oomes. Een andere belangrijk bedrijfsonderdeel is de Medicijnendivisie, bekend van de Aspirine. ,,In verband met volledig andere wetgeving – je hebt voor de behandeling van medicijnen bijvoorbeeld een cleanroom nodig – is die stroom volledig gescheiden en niet bij Te Winkel & Oomes ondergebracht’’, aldus Pigmans.

Veiligheid
Bayer is zoals zovele chemische industrieën bezig met projecten op het gebied van ’responsable care’, te vertalen als maatschappelijke veiligheid. Dit is in Nederland na de Sandoz-ramp vertaald naar de CPR-richtlijnen. ,,Bayer heeft in het kader van responsable care een handboek opgesteld met daarin de normen en eisen waaraan de opslagfaciliteit voor haar gevaarlijke goederen moet voldoen’’, aldus Pigmans. ,,Dat betekent dat Bayer overal ter wereld waar het actief is, gelijke normen heeft opgesteld en nageleefd wil zien, ook door zijn dienstverleners.’’ ,,En die eisen zijn streng’’, vindt algemeen directeur W. van Riesen van Te Winkel & Oomes.

Bayer toetst zodoende onder meer de magazijnen van Te Winkel & Oomes. Regelmatig komt er iemand van het concern langs voor een controle. ,,De norm ligt daarbij hoog’’, aldus Pigmans. Van Riesen: ,,Een vrachtwagen waarvan de grillplaat ontbrak, kwam het terrein in Leverkusen niet op.’’ Eisen gelden behalve de vrachtwagen (gevarenuitrusting) ook de chauffeur. Deze moet tenminste een zogenaamde SQAS- en ADR-opleiding achter de rug hebben. Na deze opleiding beschikt een chauffeur over de kennis om bij calamiteiten handelend op te treden. Hij weet van de brandbaarheid van het product dat hij vervoerd, zo legt Van Riesen uit. Hij weet ook hoe moet worden opgetreden om een brand te vermijden of te blussen. En wat de gevaren voor omstanders zijn.
Niet toevallig is Te Winkel & Oomes begonnen met de invoering van een nieuwe huisstijl, die zonder meer opvallend is. ,,Onze vrachtwagens krijgen een soort ambulance-uiterlijk’’, aldus Van Riesen, ,,met signaalkleuren en felle lampen. In de regel weet een automobilist niet wat hij op de weg allemaal inhaalt. Wij willen niet verbergen dat we bezig zijn met gevaarlijke goederen. We zijn immers specialisten.’’

Adviseur
Een ontwikkeling op veiligheidsgebied die een grootverlader als Bayer middels Pigmans toejuicht, is de verplichte komst van een veiligheidsadviseur bij transportbedrijven per 1 januari 2000. ,,De kogel is door de kerk’’, aldus Pigmans.
,,Onze vervoerders zullen zo’n veiligheidsadviseur moeten aanwijzen en naar school moeten sturen, of iemand aannemen, of – als ze klein zijn – een externe kracht inhuren.’’ Pigmans is bekend met het verschijnsel veiligheidsadviseur vanwege het Duitse moederconcern. In Duitsland is een dergelijke functionaris al langer bekend.
Veel van de tijd en energie van Pigmans bij Bayer wordt momenteel opgeslokt door de invoering van het softwarepakket R/3 van SAP. Middels dit systeem worden successievelijk alle bedrijfsonderdelen elektronisch met elkaar verbonden. ,,De implementatie is reeds anderhalf jaar aan de gang en nu wordt het uitgerold over alle divisies’’, aldus Pigmans.
Ook Te Winkel & Oomes staat voor een automatiseringsslag. ,,We hebben iets in te halen’’, aldus Van Riesen. De binnenlandse distributie van de vervoerder moet per 1 april volledig geautomatiseerd zijn. Daarmee krijgt het bedrijf volgens Van Riesen de mogelijkheid om op zendingsniveau tracking & tracing uit te voeren. Orders van de klanten van Bayer worden een dag na bestelling afgeleverd. De 25 eigen distributieauto’s van Te Winkel & Oomes worden daartoe uitgerust met een boordcomputer. ,,Voor tien charters kijken we of we een soort kit kunnen ontwikkelen. Als er een andere auto wordt ingezet kan de boordcomputer dus worden overgeplaatst naar die wagen.’’
Tot dusver werkt de vervoerder voor het bijhouden van zijn voorraad en het ontvangen van zijn orders in het computersysteem van Bayer. Daarmee gaat volgens Van Riesen veel tijd verloren. Na invoering zal het eigen nieuwe systeem gekoppeld worden aan de SAP-software van Bayer. Dit moet in de loop van het jaar gaan gebeuren.
Pigmans en Van Riesen verwachten dat met die koppeling het tijdverlies verleden tijd is. Toch is volgens Van Riesen vooral de kwaliteit van de dienstverlening met de koppeling gebaat. ,,Het dagelijks invoeren in het systeem kost ook tijd, dus die ben je weer kwijt.’’ Jaarlijks verwerkt Te Winkel & Oomes voor Bayer zo’n 25.000 orders. ,,Maar wat wel mogelijk wordt zijn zaken als managementinformatie, die real-time op basis van onderzoeksvragen kan worden verkregen.’’ Met de invoering van een eigen geautomatiseerd systeem krijgt Te Winkel & Oomes ook de beschikking over een eigen instrument om de prestaties in de dienstverlening bij te houden. ,,Daardoor wordt de discussie over ons prestatieniveau zuiverder’’, aldus Van Riesen. Tot dusver is hij immers afhankelijk van de metingen van Bayer. ,,Die houden uiteraard alleen bij wat voor hen relevant is.’’ Volgens Pigmans komt de dienstverlener uit op een leverbetrouwbaarheid van 99 procent. ,,Maar wat zegt dat?’’ aldus Van Riesen. Hij wil informatie achter de cijfers. ,,Als in tachtig procent van de gevallen waarin het mis ging, blijkt dat de ontvanger de rembourszending niet direct kon afrekenen, kan het een idee zijn om deze voor vertrek van de auto te bellen.’’ Naar dergelijke feiten is het volgens Van Riesen nu nog gissen.

Centraliseren
Pigmans heeft als Benelux-verantwoordelijke op logistiek gebied binnen een concern als Bayer andere zorgen. Zoals: Wat wil het hoofdkantoor? De landenvestigingen hebben volgens Pigmans een grote zelfstandigheid, maar zijn uiteraard wel afhankelijk van beleid dat in Leverkussen wordt uitgestippeld. ,,Er zijn nu signalen dat men daar de voorraden per divisie wil centraliseren. Op zo’n moment botst de Benelux-lijn (bundelen van alle producten voor de regio bij één dienstverlener) met die van het moederhuis’’, aldus Pigmans. Hoe de verschillen van inzicht uit zullen pakken op het logistieke stramien van Bayer in de Benelux, leert volgens hem de toekomst.