Het is niet meer dan logisch dat Sony Logistics Europe zijn thuisbasis heeft in Nederland, vindt Adam Rashid. ,,Toen we ons hier in 1971 vestigden, was de Rotterdamse haven al de belangrijkste importhaven voor Sony-producten in Europa en was Schiphol voor ons de belangrijkste luchthaven. En dat is nog steeds zo.’’
Het is niet zo dat de hele Europese logistiek van Sony vanuit Vianen bestuurd wordt. Geen enkele Sony-vertegenwoordiging in Europa is namelijk verplicht gebruik te maken van de diensten van de mensen in Vianen. Rashid: ,,Sony-vestigingen gaan alleen met ons in zee als ze dat zelf willen en als dat gunstig is. In principe moeten we gewoon concurreren met andere logistieke dienstverleners.’’
Sony Logistics Europe is door de jaren heen gegroeid, zegt Rashid. ,,We hebben het afgelopen jaar al onze cijfers weer zien groeien, zowel het aantal klanten als de volumes en de omzet.’’ Het bedrijf heeft nu twintig klanten, die volgens Rashid vrijwel gelijkmatig zijn verdeeld over West- en Oost-Europa. Er zitten Sony-fabrieken bij, maar ook verkoopkantoren en marketing-organisaties. Alle klanten zijn honderd procent Sony-bedrijven. Rashid sluit niet helemaal uit dat Sony Logistics Europe in de toekomst ook diensten zal verlenen aan buitenstaanders. ,,We hebben momenteel geen plannen in die richting, maar we hebben evenmin plannen om zoiets nooit te gaan doen. Vooralsnog concentreren we ons echter op de Sony-bedrijven.’’

Opslag
Wat de volumes betreft, heeft Rashid de cijfers van 1997 voorhanden: er werd toen 700.000 kubieke meter aan goederen behandeld. Het ging om 11,5 miljoen dozen, waarvoor in totaal 45.000 vrachtwagenritten van en naar de warehouses nodig waren.
Behalve het management en de administratie, bevindt zich in Vianen ook een warehouse van Sony Logistics Europe, dat 45.000 vierkante meter groot is. In Tilburg staat echter het grootste warehouse, dat 55.000 vierkante meter telt.
In de warehouses neemt de opslag een belangrijke plaats in, maar volgens Rashid is er tevens ruimte voor andere activiteiten. ,,Er is ook handling, douane-activiteiten en value added logistics. We doen bijvoorbeeld aan ompakken en modificeren van producten. Een product kan voor de Franse markt bijvoorbeeld een andere plug nodig hebben dan voor de Duitse markt. Verder houden we ons bezig met kwaliteitstests van consumentenproducten.’’
De reden dat Sony Logistics Europe steeds meer werk te doen krijgt, moet volgens Rashid gezocht worden in de algemene ontwikkelingen in de logistiek. ,,Je ziet dat er overal aan de supply chain wordt gesleuteld. Veel Sony-bedrijven proberen hun snelheid van werken te vergroten en hun voorraden te verkleinen. Dat zijn de belangrijkste doelen, met als een van de resultaten een verlaging van de kosten. Als een Sony-organisatie ons als logistieke afdeling gebruikt, in plaats van er zelf zo’n afdeling op na te houden, kan dat veel geld besparen.’’
Er komt in toenemende mate een bundeling van de diverse goederenstromen binnen Sony, constateert Rashid. ,,Als je alle Sony-onderdelen in Europa bekijkt, zie je dat veel van hen dezelfde afleveradressen en dezelfde informatiesystemen hebben en ook overeenkomstige producten. Zowel in West- als in Oost-Europa is veel potentie aanwezig om voorraden te bundelen. De voordelen liggen voor het oprapen. Kleinere Sony-onderdelen kunnen op deze manier bijvoorbeeld profiteren van de schaalgrootte.’’ De hoge bazen van Sony hebben volgens Rashid geen overkoepelend beleid uitgestippeld om de Europese goederenstromen te bundelen. ,,Het zijn de individuele onderdelen van Sony die beslissen. Er is geen sprake van anarchie, wel van vrijheid van handelen. Als een Sony-onderdeel tot de conclusie komt dat het verstandig is om hun goederenstroom via ons te centraliseren, dan doet ze dat. Maar als datzelfde onderdeel denkt dat het geen voordelen biedt om met ons in zee te gaan, doet ze het gewoon niet.’’

Complex
Rashid vindt het niet onverstandig van Sony dat de bundeling van goederenstromen niet van bovenaf wordt opgelegd. De structuur van Sony is volgens hem zo complex dat zo’n centralisatiepolitiek in feite niet mogelijk is. ,,Bepaalde producten worden ge•mporteerd, maar andere producten worden weer in Europa zelf gemaakt, zoals cassettebandjes, televisies en DVD-discs. Er komen stromen vanuit het Verre Oosten Europa binnen, maar er gaan ook weer stromen naar buiten. Er zijn veel verschillende activiteiten, die bovendien nogal eens veranderingen ondergaan.’’ En hoewel er vanuit de Sony-top geen bevelen daartoe komen, worden de goederenstromen toch al steeds meer gebundeld, benadrukt Rashid. ,,Het gaat op een natuurlijke manier. De markt vraagt er nu eenmaal om. Die markt wordt steeds Europeser. In navolging van de eenwording van Europa. De ontwikkeling is begonnen in de IT-sector. IT-concurrenten als Compaq en IBM zijn ermee begonnen om Europa als een enkele markt te beschouwen, en niet langer als een verzameling van aparte markten. De druk om voorraden te bundelen is in de IT-markt heel groot. Andere markten, waaronder een wijd assortiment van consumentenelektronica, volgen deze trend. Je bent uiteindelijk toch allemaal in dezelfde omgeving aan het werk.’’

Om de verbintenis tussen de West- en de Oost-Europese markt te benadrukken, gaat Sony haar hele directie verhuizen van Keulen naar Berlijn. Mocht men in Berlijn ooit besluiten om alle logistiek in Europa toch op __n locatie te concentreren, dan maakt Nederland wat Rashid betreft een goede kans. ,,Met Sony Logistics Europe zijn we dan duidelijk een kandidaat.’’
Een van de middelen die Rashid en zijn collega’s in Vianen benutten om te proberen de logistiek meer te concentreren, is de informatietechnologie. ,,We steken veel tijd in het bedenken van IT-oplossingen. We hebben daarvoor een uitgebreide IT-afdeling in huis. We werken aan EDI-verbindingen, maar ook aan andere datatransmissie-systemen.’’
Voor de transporten zet Sony Logistics Europe beroepsgoederenvervoerders in. Een uitgebreid gezelschap zelfs. ,,We hebben contracten met achttien transporteurs, deels Nederlandse en deels internationale bedrijven. Als je de binnenkomende ladingen meetelt die niet onder onze contractuele verantwoordelijkheid vallen, hebben we te maken met zeker dertig transporteurs. Verder maken we gebruik van expresdiensten. De vervoerders hebben in principe elk een bepaalde bestemming onder hun hoede. Voor elke bestemming hebben we ook nog een back-up vervoerder. Circa tien van onze transporteurs rijden voor ons op meer dan een bestemming.’’

Tender
Sony Logistics Europe tendert in principe elk jaar en sluit vervolgens jaarcontracten af. De huidige vervoerders zijn echter in 1997 gekozen. Rashid: ,,Intern hebben we vorig jaar erg onder druk gestaan. We hadden veel werk aan ons IT-systeem. Omdat we bovendien tevreden waren over de vervoerders, hebben we het tenderen een jaar overgeslagen.’’
Dit jaar komt er wel weer een tender. ,,Niet omdat we nu ontevreden zijn over de service van de transporteurs, maar omdat we gewoon de best mogelijke deal willen hebben. Kosten zijn een belangrijk punt, al komt de betrouwbaarheid van een vervoerder altijd op de eerste plaats.’’
De tenders leveren volgens Rashid meestal wel wat veranderingen op in de transportrelaties, maar het zijn er volgens hem nooit veel. ,,Sony wil niet teveel ineens veranderen. De vervoerders waarmee je al een tijdje werkt, zijn er helemaal aan gewend om naar een bepaalde bestemming toe te rijden. Je mag verwachten dat de service dus redelijk stabiel blijft. Als je een nieuwe transporteur gaat inzetten, moet je dat maar weer afwachten.’’
Rashid vindt dat de service van de transportbedrijven over het algemeen de laatste jaren is toegenomen. Dat zit hem vooral in de informatievoorziening. ,,We krijgen voortdurend datarapporten. Daardoor kunnen we altijd nagaan, waarom een bepaalde prestatie in kwaliteit achteruit is gegaan, of waar precies bepaalde fouten zitten.’’
Daar waar de stromen binnen Sony zelf in toenemende mate gebundeld worden, is Rashid niet van plan om ook het vervoer meer te gaan concentreren. Het huidige aantal van achttien contractvervoerders is wat hem betreft zeker niet teveel. ,,Het is niet onze intentie om het aantal transporteurs te beperken. Wie zegt er dat je daarmee geld bespaart? Misschien scheelt het inderdaad wat in de kosten, maar met het reduceren van je vervoerders, reduceer je beslist ook de kwaliteit. Als een transportbedrijf heel Europa doorrijdt, in plaats van zich op een bepaalde bestemming te concentreren, is de kans groot dat de hoofdverantwoordelijke niet precies alle antwoorden weet op onze problemen. Nee, wij zien bij onze vervoerders toch liever een zekere ’personal touch’.’’
Sony Logistics Europe doet incidenteel wel eens transporten over het water. Recent zijn er bijvoorbeeld containers vanuit Rotterdam over het water naar het warehouse in Tilburg gegaan. Het spoor ligt voor Rashid nog wat verder van zijn bed. ,,We hopen het in de toekomst wel te gebruiken, maar dan moeten er wel redelijke prijzen komen en betrouwbare levertijden. Het mag niet zo zijn dat een container een dag lang staat te wachten op een overslagcentrum. Voorlopig is het spoor in Europa nog niet het efficiente middel dat het in de Verenigde Staten wel is.’’
Het is niet zo dat Rashid wanhopig wacht op de kwaliteitsverbetering van het spoor. Het wegvervoer voldoet volgens hem. ,,Het verkeer is wel een probleem – in Nederland is het zelfs vrij verbazingwekkend – maar de situatie is nog niet frustrerend. De levertijden zijn nog vrij redelijk.’’

De Sony-top heeft geen overkoepelend beleid uitgestippeld om de Europese goederenstromen te bundelen. De individuele Sony-onderdelen nemen daartoe zelf wel steeds meer het initiatief.