Tientallen EU-diplomaten in Brussel haalden eergisteren opgelucht adem. De crisis die tot het wegsturen van de Europese Commissie dreigde te leiden, was naar hun oordeel bezworen. Met ruime meerderheid verwierp het Europees Parlement het voorstel om de Commissarissen Edith Cresson en Manuel Marin weg te sturen wegens fraude en vriendjespolitiek. De motie waarin het vertrek van de hele Commissie werd geëist, werd met een meerderheid van 34 stemmen verworpen.
Het Europees Parlement nam wel een motie aan waarin de benoeming van een groep onafhankelijke deskundigen wordt gevraagd, die voor 15 maart mogelijke fraudes binnen de Europese Commissie-diensten moet aantonen. Commissievoorzitter Jacques Santer beloofde de kritiek van het Europees Parlement ter harte te nemen. Door louter schoten voor de boeg te lossen, zonder een voltreffer te scoren, lijkt het Parlement een Phyrrusoverwinning te hebben geboekt.

Nu de crisis is weggeëbd, de kruitdamp is opgetrokken en het stof is neergedaald, krijgen we een nieuw beeld van de Europese Commissie en van het Europees Parlement. Voorwaar, het zijn geen beelden die schoonheidsprijzen in de wacht zullen slepen. De onooglijke prentjes die zich aan onze ogen openbaren, onthullen de ware aard van de immer zo minzaam glimlachende en zoetgevooisd sprekende politici.
Wie zien een Europese Commissie die met politieke doodsverachting solidair bleef in het ontkennen van individuele of collectieve verantwoordelijkheid voor grootschalige fraude. De heer Santer meldde met onverholen trots dat de Commissie Onverbloemd Strijdt Tegen de Fraude en zodoende al zo’n achthonderd gevallen boven water had gebracht.
Maar zo’n achthonderd gevallen wijzen eerder op grootschalig wanbeheer van de Commissie en het is opvallend, zo niet bedenkelijk, laat staan verdacht, dat bij die pakweg achthonderd fraudes niet de gevallen zijn vermeld, die onafhankelijke onderzoeksjournalisten en verklikkers onder Commissie-ambtenaren ondanks fel verzet en intimidatie van de heer Santer aan het licht hebben gebracht.

Het andere gruwelplaatje dat zich op ons netvlies nestelt is dat van een bedenkelijke stroming in het Europees Parlement, die er belang bij heeft de huidige Commissie in het zadel te houden, en de fraudes naar de achtergrond te dringen met een snode afleidingsmanoeuvre: het compromis; de onafhankelijke onderzoekscommissie, die straks na botsingen tegen blinde muren wellicht niets zal hebben te melden.
En waar smelten de twee gruwelplaatjes zich samen tot een drie-dimensionale horror-prent ? In de krokodillentranen plengende kopstukken: de heer Santer en diens partijgenoot, de Christendemocratische fractieleider in het EP, de heer Martens. In de arena weenden zij ongegêneerd naar de hongerige camera’s en achter de schermen speelden zij elkaar de voorwaarden toe voor Het Compromis.

Wie is die meneer Martens ook weer ? Een flashback…..
Nauwelijks een half jaar geleden kregen de Belgen bevestigd, wat zij al lang vermoedden. België werd in de jaren tachtig gehijacked door de maffia(s). De Belgische justitie heeft inmiddels erkend, dat zij de strijd tegen fraude en corruptie heeft verloren. Die capitulatie voor de maffia gebeurde uitgerekend tijdens het bewind van Wilfried Martens, premier van 1978-1981 en van 1981-1992, in totaal een periode van zo’n dertien jaar.
Inderdaad, het is dezelfde man, die daarna de leiding verwierf van de op een na grootste partij in het Europees Parlement. Dat geeft te denken. Is hij het ’slachtoffer van manipulaties achter zijn rug tijdens zijn premierschap in de jaren tachtig’, zoals hij zelf hardnekkig volhoudt? Of is hij de zetbaas dan wel de marionet van de duistere machten wier bestaan hij impliciet erkent? En is Santer nog wel zijn eigen man?
Tegen die achtergrond krijgt het theatrale optreden van Martens en Santer een luguber karakter. De vraag is of die Europese diplomaten terecht opgelucht ademhalen. Misschien zijn de voorwaarden geschapen voor een veel grotere crisis.