Als je in een groeimarkt opereert, kan je snel uit je jasje groeien, ervaart de Nederlandse Pakketdienst (NPD). Aart C. Bon: ,,Ons sorteersysteem in Utrecht hebben we in 1991 in gebruik genomen, maar het zit nu aan zijn maximale capaciteit. We zijn in de tussenliggende jaren immers verdriedubbeld qua volumes. Omdat de huidige hoofdvestiging te krap wordt, zitten de NPD-directie en administratie al in gehuurde kantoorruimte elders in Utrecht.
De NPD bereidt een betere oplossing voor het ruimteprobleem voor, vertelt Bon. ,,We hebben een stuk grond aangeschaft in de Leidsche Rijn, ten westen van Utrecht. We gaan er een nieuw centraal overslagcentrum en hoofdkantoor bouwen. Het is de bedoeling dat de grond voor juli bouwrijp is. Medio 2000 zouden we het nieuwe pand moeten kunnen betrekken.’’ De nieuwe locatie is twintigduizend vierkante meter groot, zesduizend meer dan de huidige locatie.
De NPD zal de huidige vestiging in Utrecht overigens behouden. Ze gaat dienst doen als depot voor Utrecht. Het oude sorteersysteem blijft er als een back-up in staan. In het nieuwe centrum zullen ook de internationale activiteiten van de NPD worden gecentraliseerd. De internationale markt valt nu nog onder de verantwoordelijkheid van de vestigingen Utrecht en Duiven. De locatie in Duiven blijft in de toekomst ook gewoon in gebruik; de NPD kan alle ruimte gebruiken.
Welke cijfers haalde de NPD dan vorig jaar? Het bedrijf vervoerde in totaal, nationaal plus internationaal, bijna twaalf miljoen pakketten. De cargopoot van de NPD zorgde daarnaast nog voor een miljoen stukgoedzendingen. De NPD haalde vorig jaar, precies zoals was ingecalculeerd, een groei van vijftien procent.

Merkwaardig
Een merkwaardig jaar was 1998 wel, zegt Bon. ,,Het jaar ging heel hard van stapel met enorme groeipercentages, maar in de tweede helft van het jaar liep het terug, waardoor we uiteindelijk gewoon op de gebudgetteerde vijftien procent uitkwamen. Alle bedrijven hebben dat gehad; ik denk dat het gewoon aan de economie lag.
Bon heeft een aantal conclusies getrokken uit het eerste halfjaar van 1998. ,,Je kan ook te veel groei hebben. Als je veel meer pakketten krijgt, zullen er in de einddistributie op een gegeven moment extra wagens bij moeten. Daarvoor moet je eerst extra mensen inwerken en routes veranderen. Ook de centrale sortering heeft maar een bepaalde capaciteit. Kortom; ons systeem liep begin vorig jaar vol en we kregen ernstige problemen met de kwaliteit. Ik wil daarom voortaan sneller reageren op veranderende trendlijnen. In ons sorteersysteem kan zo nodig voor extra capaciteit worden gezorgd door meer directverkeer te laten plaatsvinden tussen de regionale depots. We hebben onze automa
tisering daarop aangepast. Dergelijk directverkeer kan echter alleen bij voldoende volumes.
Voor de langere termijn heeft de NPD andere oplossingen. Er komt niet alleen een nieuwe vestiging inclusief sorteersysteem, maar ook een nieuw one-stop-shoppingsysteem. Dit jaar zal sterk in het teken staan van de ontwikkeling van dit systeem. Bon: ,,Het is op het moment ons grootste project. We hebben er elf mensen voor het hele jaar opgezet. De NPD wil volgend jaar met het systeem de markt op. De markt vraagt volgens Bon om een one-stop-shoppingconcept. ,,Een groot aantal verladers wil graag met één systeem te maken hebben voor expres-, pakket- en palletproducten. Ze willen niet de ene keer een vrachtbrief invullen, de andere keer een sticker opplakken en de volgende keer naar de koerier op de hoek bellen. Ze willen alles in één keer kwijt. Dat moeten wij kunnen regisseren.’’
Automatisering speelt daarbij een belangrijke rol. ,,Aan de vertrekkant wordt alles meteen geboekt. Alle produkten worden gescand. Dat heeft diverse voordelen. Niet alleen voor de verladers, die meer informatie gaan krijgen, maar ook voor onszelf. Als je alle producten op de depots van aankomst al hebt gescand, kan je de produkten intern beter scheiden. In de huidige situatie verdwijnen er nog veel dozen in de kleppenwagens, die ook in bestelwagens mee hadden gekund. En we willen juist zo min mogelijk overcapaciteit in de kleppenwagens hebben; op kleppenwagens rijden immers duurdere chauffeurs. De economische benutting van onze vloot kan dankzij de scans dus ook verbeteren.
Met de invoering van het nieuwe systeem, houdt NPD Cargo op te bestaan. ,,Alle NPD-activiteiten gaan binnen hetzelfde systeem vallen. We vragen veel van onze depots. Een pallet sorteren is heel iets anders dan pakketten behandelen. Toch zal elk depot zelf moeten beslissen hoeveel zendingen mee gaan in bestelwagens en hoeveel in kleppenwagens.
De NPD besteedt veel aandacht aan automatisering. ,,Automatisering is de competitive edge. Daarmee zal je je moeten onderscheiden. We steken er dan ook veel geld in en hebben specialisten in huis. In de toekomst is nog veel mogelijk met de computer. Onze collega van German Parcel hebben bijvoorbeeld al een proef gehad met een scanapparaat waarop je een handtekening kan zetten, om die meteen on-line uit te lezen. Ook de opkomst van internet heeft grote gevolgen voor pakketdiensten.’’
,,Internet is een van de redenen van de groei in onze branche. Dat heeft wel gevolgen. Internetters bestellen vaak ’s avonds en in het weekend, maar verwachten toch dat je de spullen snel levert. Op zulke ongebruikelijke tijden afleveren, is duurder, maar verladers accepteren niet dat er bij aflevering op een thuisadres hogere tarieven betaald moeten worden. Die houding zal je als vervoerder moeten accepteren, anders loop je kans het hele pakket van die verladers te verliezen.’’
Eigenlijk zou je voor de aan internet gerelateerde bestellingen een apart systeem moeten opzetten, denkt Bon. ,,We zijn over dat onderwerp wel aan het brainstormen, maar de volumes voor zoiets zullen eerst nog wat groter moeten worden.’’
Zo’n apart systeem zou voor de NPD ook een zeker voordeel bieden: een betere benutting van het kapitaal. ,,Ons sorteersysteem wordt in de huidige situatie maar een beperkt deel van de dag benut. De zendingen moeten ’s avonds bij de bedrijfssluitingen worden opgehaald en de volgende dag al van Groningen tot Maastricht worden afgeleverd. Het sorteersysteem staat overdag meestal stil. Als je voor de internetgebruikers een ander systeem opzet, kan je het systeem ook op andere uren gaan benutten.’’
Internet kan ook nog ander werk opleveren, zegt Bon. ,,Internetbedrijven kunnen in ons soort bedrijven opslag doen. In de depots is genoeg ruimte voor opslag van internetbedrijven, voor orderpicken en value-added-logistics.
Mede dankzij internet zullen de kleine zendingen voorlopig een grote groeimarkt blijven. Volgens Bon zit er nog heel veel rek in. ,,Je zou de Europese markt met de Amerikaanse markt kunnen vergelijken. Als je weet dat het aantal pakkettenbewegingen in Europa nu op het niveau zit dat in Amerika in 1975 had, kan je je ook voorstellen hoe we in Europa nog kunnen groeien.’’

Concentratie
Het steeds internationaler worden van de markt, heeft concentraties tot gevolg van pakketdiensten en postbedrijven. De overnames in de markt volgen elkaar in snel tempo op. Ook de NPD ontkomt er niet aan om internationaal te denken. De NPD is een van de franchisenemers van de Europese pakketorganisatie General Parcel. Het belangrijkste lid van de organisatie, German Parcel, viel recent in handen van het Britse postbedrijf, The Post Office. Bon gaat er vanuit dat de toekomst van de NPD binnen General Parcel ligt. ,,Alleen door samenwerking kunnen we overeind blijven. Ik denk dat General Parcel daar de juiste organisatie voor is. General Parcel kan door zijn structuur niet in zijn geheel worden opgeslokt.’’
Binnen General Parcel wordt veel gediscussieerd over de toekomststrategie. ,,Het is zaak om de eenheid te versterken. In General Parcel zijn wat andersoortige bedrijven verenigd. In Zwitserland worden we bijvoorbeeld vertegenwoordigd door de posterijen en ook German Parcel is nu in handen van een postbedrijf. In België is het ABX een dochter van de belgische Spoorwegen. De postbedrijven zijn sterke partners, maar het zijn wel staatsbedrijven. Dat kan invloed hebben op de besluitvaardigheid. Een staatsbedrijf moet bepaalde vragen misschien eerst aan de regering voorleggen. Bovendien hebben de posterijen gigantisch veel geld, terwijl wij elke dag keihard bezig zijn om winst te maken. Zulk soort verschillen moeten we zien te overbruggen.’’
Hoe dan ook, het begrip binnenland zal over tien jaar niet meer bestaan, verwacht Bon. Ook de naam Nederlandse Pakket Dienst is tegen die tijd achterhaald. ,,Hoe mooi en belangrijk de naam van de NPD ook is, over tien jaar zullen we niet meer zo heten. Ik heb het NPD-logo nu nog groot op mijn visitekaartje staan en het General Parcel-logo klein. Dat is straks misschien andersom.’’