Rotterdam . Kenners van het chemicaliënvervoer over de Rijn sluiten zo goed als uit dat grote marktpartijen in dit vervoer de laatste jaren ongeoorloofde tariefafspraken zouden hebben gemaakt. Wegens zulke vermeende afspraken werd vorige week een inval gedaan bij Vopak Barging Europe door de Europese Commissie. Behalve Vopak kregen onder meer ook tankerreders Stolt-Nielsen, Odfjell en Jo Tankers bezoek van inspecteurs van de Europese Commissie, die een kijkje in de boekhouding kwamen nemen.
,,Ik geloof hier niet in’’, zegt directeur R. Zimmerman van Mercurius Scheepvaart in Zwijndrecht, een oudgediende in het chemievervoer. ,,In de jaren zeventig misschien wel, nu zeker niet.’’ Zijn bedrijf werkt in subchartering voor onder meer Stolt-Nielsen, Haniel en Lehnkering. Volgens Zimmerman is de concurrentie in de chemicaliënvaart op de Rijn groot genoeg om kartelvorming als onwaarschijnlijk te beschouwen. Ook L. van Laak, voorzitter van de Vereniging Internationale Tankvaart Bevrachters (VITB) is die mening toegedaan. ,,Het chemievervoer in de binnenvaart is voldoende transparant.’’
Duidelijk is dat het de Europese autoriteiten te doen is om mogelijke kartelvorming in het chemievervoer op volle zee. Hier zijn velerlei banden tussen de grote spelers. Jo Tankers bijvoorbeeld werkt nauw samen met Stolt-Nielsen op Amerikaanse en Aziatische bestemmingen. Odfjell en Stolt-Nielsen komen in beeld als vervoerders voor de chemische concerns Union Carbide en Dow Chemical, die twee jaar terug een fusie aangingen. Ze zouden het, volgens documenten waarover The Wall Street Journal zegt te beschikken, op een akkoordje hebben gegooid om beide voor de nieuwe chemiereus te mogen blijven werken. Stolt-Nielsen gaf vorige week aan dat het op ‘mogelijk samenspannend gedrag’ zou zijn gestuit.
Wat Vopak betreft: een samenwerkingspoging met hetzelfde Stolt-Nielsen in de Rijnvaart leed schipbreuk, omdat de Europese Commissie een te grote marktdominantie vreesde. Die afgeketste samenwerking kan de kartelautoriteiten uit Brussel ertoe hebben gebracht om de Rijnvaart toch nog eens onder het vergrootglas te leggen, maar dan in functie van het lopende onderzoek naar kartelvorming in de wereldwijde chemicaliënscheepvaart. Een woordvoerder van Vopak wil dit niet uitsluiten. Een feit blijft volgens hem dat Vopak en Stolt-Nielsen niet tot de verboden samenwerking zijn gekomen.
Een andere samenwerking van Vopak, die met Van der Sluijs Groep in het vervoer van aardolieproducten op de Rijn, kon wat de Commissie betreft doorgang vinden, omdat de twee op geen van de geografische markten (ARA-havens en Rijn) een marktaandeel van meer dan 15 procent in de bevrachting van schepen zouden verkrijgen. Hun joint venture, Interstream, bevracht zeventig, grotendeels eigen schepen op de Rijn met aardolieproducten. Interstream staat volgens meerdere partijen volledig buiten het onderzoek, evenals de samenwerking van Vopak met VTG-Lehnkering in het vervoer van containers met chemicaliën. Het gaat Brussel puur om het bulkvervoer van chemieproducten over het water.
Volgens een welingelichte bron zou het onderzoek naar de chemicaliënvaart op de Rijn, en de rol van Vopak daarin, zijn aangezwengeld door Dow Benelux in Terneuzen. Dit concern vroeg eind vorig jaar al zijn vervoerders om prijskortingen van 2 procent. Dow kon gisteren niet bevestigen dat het een klacht over een vermeend prijskartel in de binnenvaart in Brussel heeft neergelegd.