Rotterdam . Veel directeuren van bedrijven worden helemaal opgeslokt door de dagelijkse werkzaamheden en hebben nauwelijks tijd om na te denken over de toekomst van hun bedrijf en eventueel nieuwe wegen die ze kunnen inslaan. Jan Overdevest, directeur van Waalhaven Beheer, daarentegen neemt wel de tijd om nieuwe ideeën uit te werken. Probleem is alleen dat de markt er niet altijd rijp voor is.
Een jaar geleden al ontvouwde Overdevest zijn plan voor een ro/ro-netwerk per binnenschip in Nederland. Via zo’n netwerk van bestaande binnenvaartterminals kunnen trailers per binnenschip worden vervoerd, hetgeen veel vrachtwagenkilometers zou schelen. De investeringen op de terminals zijn niet hoog. Er is alleen een terrein nodig waar de trailers kunnen staan, een ‘ramp’ om de laadeenheden op en van het schip te rijden en een terminaltrekker. Overdevest vindt juist het gebruik van trailers aantrekkelijk, omdat ze veel groter zijn dan containers en geschikt zijn voor vrijwel alle goederenstromen. Enige beperking is dat het wel om complete ladingen moet gaan. De grootste kostenpost is de bouw van speciale schepen voor dit type vervoer.
De eerste blauwdruk ligt al klaar. De terminals in Alphen aan den Rijn, Born en Rotterdam worden voorzien van ro/ro-faciliteiten. Overdevest: ,,Alphen is aantrekkelijk, omdat er veel grote verladers in de buurt zitten en de wegen daar erg vol zijn.’’ Hij ziet ook interesse voor zijn idee ontstaan bij ro/ro-operators en bij de binnenvaart. Alleen de interesse bij verladers blijft achter. ,,Bij verladers merken we weinig enthousiasme. Dat heb je wel nodig om een eerste zet te krijgen. De timing is daardoor moeilijk aan te geven. Ik denk niet dat het netwerk voor 2006 of 2007 klaar is.’’
Toch ziet hij er mogelijkheden voor en krijgt de terminal in Born, geëxploiteerd door Waalhaven Beheer, een ro/ro-ramp. Overdevest beaamt dat het weer de befaamde kip-of-ei-discussie is. Straks ligt de infrastructuur er, maar wordt er misschien geen gebruik van gemaakt. ,,Dat probleem houd je altijd. Wij hebben onvoldoende grip op de markt om het zelf te initiëren. We moeten het samen met andere partijen doen, maar dat heeft meer tijd nodig.’’
Dit is voor Waalhaven Beheer aanleiding om zich in eerste instantie op de bestaande activiteiten te concentreren. Daarover hoeft het bedrijf niet te mopperen. De overslag op de binnenvaartterminal in de Rotterdamse Waalhaven is vorig jaar met 45 procent gegroeid. In maart komt er een tweede kraan bij om die toename te kunnen verhapstukken. De grenzen van de capaciteit van de overslagplaats, die in 1999 werd geopend, komen inmiddels in zicht. Overdevest van Waalhaven Beheer verwacht dat de limiet eind 2004 is bereikt, uitgaande van het huidige groeitempo. Vorig jaar werden er 50.000 containers overgeslagen. Dit jaar zijn dat naar verwachting 70.000 eenheden. Zet die groei door, dan moet het bedrijf op zoek naar additionele ruimte.
Behalve binnenvaartschepen bedient Waalhaven Beheer er ook shortseaschepen. In die zin heeft het bedrijf zich ontwikkeld als een concurrent van de Rotterdam Shortsea Terminal. Overdevest relativeert dat: ,,We zijn een kleine concurrent. De RST zit vol, waardoor partijen naar ons toe komen.’’ Shortsea beschouwt hij als een grote groeimarkt. Niet alleen voor de vestiging in Rotterdam, waar Waalhaven Beheer behalve overslag op binnenschepen ook lege containers opslaat en behandelt, maar ook voor de terminal in het Limburgse Born. Daar exploiteert het Rotterdamse bedrijf sinds enige jaren een spoor- en binnenvaartterminal. Als in 2006 de bruggen op de vaarweg naar Limburg zijn verhoogd, kunnen shortseaschepen in Born aanleggen.
Om die schepen te kunnen bedienen, wordt de kade in Born verlengd van 200 tot 350 meter. Er komt een tweede kraan bij en een terrein van vijf hectare. De financiering voor de uitbreiding is bijna rond. Waalhaven Beheer neemt vijftig procent van de investering voor zijn rekening, de rest komt van de regio. Overdevest hoopt ook op een bijdrage uit Den Haag, via de Stimuleringsregeling Openbare Inland Terminals (SOIT). Het afgelopen jaar is de overslag per binnenvaart in Born met 4 procent gegroeid tot 80.000 teu. Dit jaar verwacht de exploitant een groei van 20 procent. Die komt vooral van het nieuwe bedrijventerrein Holtum Noord 2, waar de eerste 36.000 vierkante meter voor warehousing is opgeleverd. Alle ruimte is al verhuurd.
De Rail Terminal Born noteerde eveneens een toename van 4 procent in 2002. De prognose is dat de dienst naar Rotterdam dit jaar een sterkere groei zal doormaken. Daarom is de dienst ook uitgebreid. De containers gingen eerst samen met ketelwagons voor DSM samen op één trein. Nu worden die twee verkeren gesplitst. Het aantal containerdraagwagens per trein wordt daarmee uitgebreid van zeven naar dertien. Deze dienst, waarvoor ShortLines de tractie levert, is na jaren van verlies eindelijk winstgevend.
Ook heeft de RTB het vizier gericht op Oost-Europa. Er is al wagenladingverkeer naar Tsjechië. Vorig jaar ging dat om zo’n zeshonderd containers. Waalhaven Beheer is nu in gesprek met Railion Benelux en DB Cargo over verkorting van transittijd met een dag. Het is nog onzeker wanneer dit werkelijkheid wordt. Voor een directe trein is er nog te weinig lading. ,,Je moet eenvoudig beginnen. Jarenlang was de heersende filosofie om directe treinen op de rails te zetten, maar daarvoor heb je veel volume nodig. Het kost tijd om dat op te bouwen.’’
Opvallend is dat Waalhaven Beheer voor dit verkeer gebruik maakt van de traditionele spoorwegmaatschappijen en niet van een particuliere railvervoerder als ShortLines. ,,Voor dit vervoer heb je een netwerk nodig en kom je automatisch terecht bij een grote vervoerder. Die private ondernemingen hebben nog geen netwerk’’, aldus Overdevest.

De kade van de terminal in Born wordt verlengd van 200 tot 350 meter.