Het belang en de duurzaamheid van binnenvaart worden vaak onderstreept. Toch spreekt de branche die u vertegenwoordigt van een imagoprobleem.

Als we ons als groene, duurzame modaliteit willen presenteren, dan moeten we er ook aan werken daadwerkelijk duurzaam te zijn. Natuurlijk, als je in plaats van vrachtwagens een 1.000 ton schip inzet, dan haal je 20 tot 25 trucks van de snelweg. Maar we vergeten soms dat zowel het wegverkeer als het spoor zich technisch gezien sneller ontwikkelen, sneller verduurzamen, dan de binnenvaart. We hebben meer financiële middelen nodig om dat tempo bij te houden.

Waarom doet u zo weinig om daadwerkelijk een groen imago te krijgen?

Zo weinig doen we helemaal niet. Alleen: de binnenvaart is voor veel mensen de grote onbekende, heel anders dan bijvoorbeeld het spoor, dat continu in de politieke focus staat. Toch gebeurt er veel. In samenwerking met het spoor zijn dit jaar de grenzen verschoven, om het zo uit te drukken. De concurrentie gaat nu niet meer tussen spoor en binnenvaart, maar tussen trucks aan de ene kant en een samenwerking tussen spoor en barge aan de andere kant. Ik geloof in een coöperatie tussen spoor en barge, vooral bij het containerverkeer. Kijk naar de CEF-gelden (Connecting Europe Facility, red.). 40% van die middelen moet besteed worden aan duurzame infrastructuur: spoor en water, dus.

De Europese Commissie heeft 2018 tot jaar van de multimodaliteit uitgeroepen. Helpt dat uw sector?

Ik reken erop dat de verladers vaker barges zullen inzetten. Dat geldt vooral voor landen als Nederland, België, Duitsland en Zwitserland. Daar speelt deze modaliteit al een belangrijke rol.

Hebben de verladers de binnenvaart nog onvoldoende in het vizier?

Ze proberen het wel, maar het aantal modal-shift-projecten kan zeker nog groeien. Multimodaliteit wordt nog te zeer als een samenwerking tussen spoor- en wegverkeer gezien. We moeten echter naar een modal shift die de binnenvaart echt als sterke modaliteit inzet.

Heeft de binnenvaart in de verschillende Europese landen dezelfde positie in de verdeling van lading over de modaliteiten?

Ik heb de indruk dat het transport met barges in België en Nederland een grotere rol speelt dan in andere landen. Helaas is die de groei juist in die twee landen afgenomen, door de congestie aan de containerterminals in de diepzeehavens. We moeten echt oppassen dat de sector daar niet onder lijdt en verladers meer voor wegtransport gaan kiezen. Daarom heeft de Ebu ook bij havens en andere instanties gewezen op de schade van deze vertragingen.

De bereidheid van de binnenvaart te innoveren in bijvoorbeeld duurzame motoren lijkt ons niet al te groot.

Daar vergist u zich in. Maar wat je niet mag vergeten, is dat het voor kleine ondernemingen (en dat zijn veel schippers) moeilijk is de duurzame trend te volgen. Ze hebben simpelweg onvoldoende financiële middelen. Daarom rekenen we op meer ondersteuning door nationale en Europese instituties. Overigens is het ook voor de grotere barge-operators lastig te verduurzamen. Ze willen echt overstappen op waterstof of elektrische aandrijving, maar de leveranciers hebben de motoren nog niet. Het gaat bij de binnenvaart voor hen om een relatief kleine markt, in vergelijking met het wegverkeer. Ze verdienen hun investeringen minder snel terug.

Kunnen verladers helpen bij de financiering van de verduurzaming?

Dat denk ik wel. Bijvoorbeeld door vaker langlopende contracten af te sluiten met binnenschippers. Vooral ondernemingen die een groen imago nastreven, met duidelijke doelen op het gebied van duurzaamheid, zouden klaar moeten staan de binnenvaart sterker te steunen. Een onderneming als Shell heeft heel bewust voor lange contracten met de binnenvaart gekozen. Ook in Duitsland zijn er verladers die voor het binnenschip kiezen, maar dat moeten er meer worden.

Waar staat de binnenvaart in 2030?

Dan hebben we een grote stap gezet in de ontwikkeling van de motortechniek. De schepen varen met verschillende mengvormen van biodiesel om de CO2-uitstoot te verlagen. We beschikken dan over meer geld voor de modal shift en we zijn erin geslaagd meer jonge schippers aan te trekken.

Komen er autonome schepen?

Ja, en wel in de containerbinnenvaart. En wellicht zelfs eerder dan het jaar 2030.

Waar staat het binnenschip dan in de modal shift?

In landen die over veel waterwegen beschikken is 40% of zelfs meer mogelijk.

Paul Goris:

Bron foto: EBU