De opstellers van de brandbrief zeggen zich grote zorgen te maken over de mogelijke gevolgen van de Nederlandse verplichting die op 1 januari 2022 van kracht wordt om in de brandstoftanks van binnenvaarttanks biobrandstoffen bij te mengen. De verplichting vloeit voort uit een bredere Europese richtlijn voor het gebruik van hernieuwbare energie in de transportsector, maar buurlanden zijn volgens de brandbriefschrijvers helemaal niet van plan om in dat kader ook de binnenvaart verplichtingen op te leggen. Dat de Nederlandse overheid dit wel wil gaan doen, noemen ze ‘onbegrijpelijk’. Het leidt volgens de ASV en EOC straks tot massaal FAME stoken, omdat dat bioproduct voorlopig de goedkoopste optie is.

Fraude

De figuurlijke prijs die voor FAME betaald zal moeten worden, kan erg hoog worden, betogen de briefopstellers. Zo stellen ze dat het ‘algemeen bekend’ is dat er, ‘mede als gevolg van falend toezicht, nu al sterk wordt gefraudeerd met FAME’. Het ontwerpbesluit met de bijmengverplichting bevat onvoldoende voorschriften en waarborgen, zo schrijft de schippersvereniging, waardoor het voor schippers ‘volkomen ondoorzichtig is met welk potentieel schadelijk goedje hun schip wordt gebunkerd’.

De ASV en EOC noemen FAME een ‘sluipmoordenaar’ die filters verstopt, motoren beschadigt en in het ergste geval motoren kan doen stilvallen. Het zijn volgens de schippersvereniging ‘reële risico’s’ waarvan al ‘verschillende voorbeelden bekend’ zijn. In de brandbrief wordt gewezen op het vastlopen van containerschip ‘Ever Given’ in het Suezkanaal ten bewijze dat een gestrand vaartuig enorme financiële schade kan veroorzaken. Maar ook als het om veiligheid gaat, kunnen de gevolgen volgens de brief ‘desastreus’ zijn. ‘Wanneer bijvoorbeeld een binnenschip met gevaarlijke stoffen op drift raakt, zijn de ongevalsgevolgen in potentie dodelijk.’

Concurrentievervalsing

De briefschrijvers waarschuwen verder voor concurrentievervalsing. Er ‘wordt geen rekening gehouden met het weglekeffect van de bijmengmaatregel’, zo schrijven ze. ‘Internationaal varende binnenschepen zullen door de geïsoleerde, nationale aanpak van Nederland brandstof tanken in landen die géén bijmengverplichting kennen, zoals België en Duitsland. Dit zal een forse dreun zijn voor de Nederlandse binnenvaart- en bunkermarkt.’

Daar komt volgens de schippers nog bovenop, dat zij opdraaien voor de kosten als FAME schade veroorzaakt in filters en motoren. ‘Verzekeraars geven voor dit type schade géén dekking. Niet voor de eerste keer worden de verantwoordelijkheid en bijbehorende extra onderhoudskosten geheel en al bij de binnenvaart neergelegd, een sector die al jarenlang wordt geacht tegen ongekend smalle marges te werken.’

CO2-uitstoot

De ASV en EOC stellen dat de Nederlandse bijmengverplichting haar doel ook nog eens voorbijschiet. Het gebruik van biobrandstoffen leidt volgens hen in de praktijk alleen maar tot méér CO2-uitstoot, onder meer doordat ‘het gros van de grondstoffen voor biodiesel’ volgens hen uit het buitenland afkomstig is en dus extra transportbewegingen noodzakelijk maakt.

De klachten uit de brandbrief die staatssecretaris Van Veldhoven nu op haar bureau vindt, kwamen recent voorbij in verschillende artikelen in Nieuwsblad Transport:

Daarin valt ook te lezen dat bijvoorbeeld de FinCo Fuel Group bestrijdt dat er met FAME zo’n groot probleem is, en dat onderzoeksbureau TNO eveneens nauwelijks bezwaren ziet.

De NOVE, de Nederlandse Organisatie voor de Energiebranche, zit wel op een lijn met de schippers en stuurde Van Veldhoven in december al een eigen brandbrief.