‘Wij verwachten dat een groot deel niet in staat is deze investeringen zelfstandig te doen’, stelt Van Beek. ‘Nationale of Europese ondersteuning is nodig, want het is duidelijk dat verduurzaming veel geld kost.’

‘De maatschappelijke druk en wetgeving van meer groen wordt ook vertaald naar de binnenvaart. De toegang tot havens, geld en lading zal wegvallen voor mensen die niet vergroenen.’ Dat zei de sectormanager binnenvaart van de Rabobank onlangs aan tafel bij Studio Schuttevaer.

Verdienniveau

‘Kleine schepen hebben het sowieso al lastig. Hun aantal neemt af. Dat heeft te maken met hoeveel geld je kunt verdienen met zo’n schip. En het ambitieniveau van zo’n ondernemer. Want hij wil ook een groter schip en een hoger verdienniveau.’ En zelfs al kun je met een klein, niet duurzaam schip blijven varen, de maatschappelijke druk wordt groter en groter. ‘Ik vergelijk het met roken. Dat mag ook, maar je wordt een maatschappelijke paria.’ Zo staat er in de havenverordening van Rotterdam al dat schepen aan emissiewaarden moeten gaan voldoen. ‘Anders mag je daar niet meer varen. Dat is lastig, want de binnenvaart kan moeilijk om Rotterdam heen.’

Ook op het punt van financiering weidt Van Beek verder uit. ‘Schippers zeggen: ik krijg niet meer betaald van verladers als ik vergroen. Maar ze moeten omdenken. Vergroenen betekent dat er sowieso nog wat verdiend kan worden. Verladers gaan op een gegeven moment de keuze maken voor een groener schip.’

Onzin

In de binnenvaart is met teleurstelling gereageerd op de voorspelling van de Rabobank dat kleine schepen onder invloed van de vergroening uit de markt zullen verdwijnen. De Algemeene Schippers Vereeniging (ASV) en BLN-Schuttevaer zijn het eens dat vergroenen duur is, maar hebben kritiek op de voorspellingen van de Rabobank.

‘Dat kleine schepen het loodje leggen, is al een hele tijd gaande’, zegt Sunniva Fluitsma van de ASV. ‘De Rabobank geeft ook geen krediet aan kleine schepen. Dan is het dus een self-fulfilling prophecy.’ Zij noemt de stellingname van Van Beek dan ook een ‘schot voor open doel’. ‘Ik snap niet dat je dit zo opschrijft, terwijl je er zelf voor verantwoordelijk bent dat kleine schepen niet kunnen bestaan.’

Ook schipper Jan Valk van de spits ‘Anti Lope’ wijst nadrukkelijk op het punt dat Fluitsma maakt. ‘Het is typisch Rabobank om te voorspellen dat kleine schepen ten onder gaan, want die financieren ze niet. Dan maak je die ondergang dus zelf waar.’

Robin Vermeeren van BLN-Schuttevaer noemt het ‘onzin’ dat kleine schepen niet meer financierbaar zijn. ‘Het is pertinent onwaar dat schippers van kleine schepen hun verduurzaming niet kunnen financieren. Investeren is een keuze. Wij varen met de ‘Estero’ (616 ton, red.) bij de NPRC, daar draaien de kleine schepen hartstikke goed.’ Hij vindt het ook vreemd dat de bank, ondanks de voorspellingen, toch kleine schepen blijft financieren in hun vergroeningsplannen. Zoals het geval was bij zijn eigen schip. ‘Wij krijgen dingen probleemloos gefinancierd. Met de nieuwe subsidie hadden wij binnen acht dagen een complete hermotorisering rond bij de Rabobank. Nu varen wij binnenkort met een Stage V-motor.’ Ook heeft de Rabobank de maritieme Green Deal ondertekend, waarin een subsidieregeling is opgenomen die juist is bedoeld om kleine schepen te helpen vergroenen.

Papierwerk

Fluitsma is eveneens blij met de nieuwe subsidieregeling. ‘Het is goed dat die voordelig uitpakt voor de kleine binnenvaart. Die krijgen namelijk 60% gesubsidieerd, tegenover 40% voor de grote binnenvaart. Bepaalde motoren moeten gewoon betaalbaar worden voor kleine schepen. Bijvoorbeeld door het mariniseren van vrachtwagenmotoren. Dat kan een oplossing zijn.’ Een oplossing die schipper Valk ook ziet in zijn coöperatie. ‘Maar dan zit je wel met het papierwerk.’ Zelf heeft hij zoveel mogelijk kleine milieuvriendelijke dingen laten doen aan zijn schip. Maar een subsidie regelen voor waterstofinspuiting of brandstof-wateremulsie lukte niet. ‘Dat is het lastige. Wij zijn altijd aan de reis. Dan heb je geen kantoor of iemand die dat soort dingen voor je regelt. Wij hebben werk zat, dat gaat niet zomaar verloren. Wij varen bij een coöperatie, dat gaat beter dan alleen. En als klein schip zijn wij al hartstikke duurzaam en concurreren wij direct met de vrachtwagen.’

De ASV benoemt ook de schijn van vergroening als groot probleem. ‘Er is nep-vergroening. Tot nu toe zien wij dat wat groen zou moeten zijn, niet haalbaar is of eigenlijk helemaal niet duurzaam.’ Zoals zero-emissieschepen op stroom, of schepen die dieselelektrisch varen. ‘Voorlopig is iedereen zoekende en is er geen oplossing. Hoe gaan we dat nou echt doen, dat vergroenen?’ De investeringen die in het recente verleden zijn gedaan in CCR2-gecertificeerde motoren, zijn volgens Fluitsma een historische fout. ‘Ze verbruiken 7% meer brandstof dan hun voorlopers en zijn alleen schoner bij vol vermogen. Je vaart in de praktijk bijna nooit op volle kracht.’

Wegvervoer

Teunis Heuvelman van de ‘Fata Morgana’ (2090 ton): ‘Ik heb CCR2-motoren en een Green Award, dus ik zit wel goed. Maar ik zie de prijzen voor roetfilters en katalysatoren en dan denk ik: dat is een hoop geld. Dat is moeilijk te behappen voor kleine schepen.’ Daarnaast ziet de schipper volgens Heuvelman niets terug van de moeite die hij zich getroost om te verduurzamen. ‘Bevrachters en verladers betalen geen cent meer.’

Wel ziet de voorzitter van de BLN-ledengroep dat droge lading onder de 86 meter moet innoveren. ‘Anders gaat het werk naar de weg. We moeten onze vloot behouden en onderdeel zijn van de oplossing voor verladers.’

Fluitsma denkt wel dat het wegvervoer structureel in het voordeel is. ‘De ontwikkelingskosten voor groene motoren kun je daar spreiden over heel veel vrachtwagens. Terwijl er bijvoorbeeld maar driehonderd spitsen in West-Europa varen. Die ontwikkelingskosten kunnen zij niet dragen.’ Vervoer is volgens haar te goedkoop geworden. ‘Je moet willen beschermen wat waardevol is, dus meedenken vanuit de positie van de kleine binnenvaart.’

Bekijk de uitzending van Studio Schuttevaer waarin Van Beek zijn verwachtingen bespreekt:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding