En de energietransitie wil niet vlotten. Dat was te horen tijdens het ‘Inland Waterway Transport Event’ van de Europese Binnenvaart Unie (EBU) in Brussel.

Hoezeer het de Europese Commissie menens is blijkt uit het recent gepubliceerde Naiades III (‘Boosting future-proof European inland waterway transport’), het actieplan met 35 concrete punten en tientallen miljarden euro’s in het verschiet. Transportcommissaris Adina Valean zei in een videoboodschap dat zij binnenvaart ziet als duurzaamste en efficiëntste modaliteit. Topambtenaar Daniel Mes, nauw betrokken bij de Green Deal als lid van het kabinet van EU-klimaatcommissaris Frans Timmermans, noemde de binnenvaart ‘de stille, sterke kracht van de Green Deal’.

Het EBU-event trok onlangs zo’n 40 bezoekers live naar het Brusselse Thon Hotel en ruim 200 thuiskijkers op de livestream. In haar welkomstwoord was secretaris- generaal Theresia Hacksteiner opgetogen over de steun van de Europese Commissie én het parlement. Haar Europese koepelorganisatie van binnenvaartrederijen staat vierkant achter Valeans streven en wil nog wel veel meer lading vervoeren als ‘Brussel’ de voorwaarden daarvoor schept.

Toch temperde EBU-president Paul Goris het optimisme. Hij constateerde dat tot nu toe maar weinig lidstaten de sector tegemoet kwamen met steun om de energietransitie op gang te brengen. ‘Wezijn nu al een energiezuinig, veilig en duurzaam alternatief voor wegvervoer. Als meer lading over water gaat, draagt de binnenvaart direct bij aan een schoner klimaat.’ De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) publiceert binnenkort een uitgebreide studie naar verdere vergroeningvan de binnenvaart, kondigde secretaris-generaal Bruno Georges aan. ‘Het wordt een proces van jaren. Daar is tenminste zeven miljard euro voor nodig. De CCR wil er met de vijf lidstaten een bijdrage aan leveren.’

Rhenus-directeur Heinrich Kerstgens zei dat grote haast is geboden. ‘We moeten nú in actie komen. Klimaatverandering raakt ons allemaal: lage Rijnwaterstanden zorgen voor hogere kosten en schaden het vertrouwen van de logistieke gemeenschap. Als de logistiek ons niet meer vertrouwt, raken we lading kwijt.

Vrachtwagens snel schoner

’Vrachtwagens worden snel schoner dan binnenvaart’, stelde Kerstgens. ‘Daarmee raken we onze positie kwijt. De innovatiecyclus in de binnenvaart is met 40 jaar veel te traag. Daarbij komt het verlies van lading, nu al 25% in de staalsector, komende 60 jaar nog een derde verlies. Dat glipt je gewoon door de vingers. Veel sneller dan we hadden voorzien. Containervaart biedt nog hoop, 120% groei tot 2040, maar het is een druppel op een gloeiende plaat. Met congestie dreigen we ook dat segment kwijt te raken. We kunnen geen garanties geven en het wordt er niet beter op.’ EBU-presidentGoris deed een oproep aan de Commissie voor meer transparantie in de afhandeling van containers in de zeehavens, waar feitelijk drie grote consortia de dienst uitmaken. De kosten voor het oplossen van congestieproblemen worden volgens hem handig doorgeschoven van de zeehavens naar het achterland.

‘We hebben nieuwe regelgeving nodig om vervoer per binnenschip een boost te geven’, zei directeur Martin Staats van binnenvaartcoöperatie MSG Shipping en tevens president van het Bundesverband der Deutschen Binnenschifffahrt (BDB). Ook zijn grote zorg is de afname van het vervoersvolume in Duitsland van 250 miljoen ton naar 190 miljoen ton per jaar. Hij waarschuwde dat Duitsland met 4000 kilometer bevaarbare waterwegen veel obstakels kent. ‘Na veel druk op de overheid is er nu een Masterplan Güterbinnenschifffahrt, maar we hebben nog meer druk van Brussel nodig. Laten we er een Europees plan van maken, samen met de programma’s van andere lidstaten.’

Heft in handen nemen

Het Roemeense Europarlements- lid Marian-Jean Marinescu pleitte voor vaarwegverbeteringen, met name in de Donau-regio. ‘Als we dat overlaten aan de lidstaten, dan halen we de Europese doelstellingen niet. Ik denk dat de EU zelf het heft in handen moet nemen. Zonder EU-bemoeienis neemt de mobiliteit af en wordt vervoer over water alleen maar duurder. In de praktijk heeft vooral het wegvervoer daar baat bij. We hebben snelle actie nodig, anders komt het niet voor elkaar.’ Friedrich Lehr, president van de Europese federatie van binnenhavens (EFIP) en directeur van de haven van Wenen, viel Marinescu bij. ‘Betrouwbaarheid van de sector hangt nauw samen met beschikbaarheid van infrastructuur. Daarvoor hebben we de lidstaten keihard nodig.’

Wat kan de binnenvaart nog beter doen, vroeg EBU-president Goris in de slotdiscussie van het event aan de topambtenaren Daniel Mes (DG Climat) en Henrik Hololei (DG Move). Mes wil graag samen met de binnenvaart een businesscase uitwerken om de noodzakelijke vergroening te realiseren. Hololei adviseert te blijven benadrukken dat de binnenvaart nu al schoner is en voldoet aan de Green Deal. ‘En bedenk dat ambities zonder realisme nergens toe leiden. Hou het haalbaar. Dit is geen race om de beste te zijn. Het is een proces van evolutie, we hebben geen revolutie nodig. Ga niet verder dan je polsstok lang is. De binnenvaart zit al in een goede positie.’ Maar hoe kan de binnenvaartondernemer, die investeert in vergroening, zijn klanten verleiden daaraan mee te betalen, wilde binnenvaartreder Günther Jaegers weten. Daniel Mes: ‘Elke verlader of klant weet dat je zonder investeren niet kunt vergroenen, dus ga het gesprek aan.’ ‘Innovatiecyclus in de binnenvaart is veel te traag’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding