Paul Cornet van de scheepsmakelaardij bij Concordia Damen, met zo’n 120 ‘binnenvaartoccasions’ van 62 tot 183 meter en prijzen van net geen twee ton tot een kleine vijf miljoen euro op de website, ziet dat anders.

Over het aantal schepen dat naar de ‘Donaulanden’ verkocht is en wordt zegt hij: ‘Ik denk dat dat nog wel een beetje meevalt. Het zijn er wellicht 50, 60, 70, maar geen honderden. En kijk wat er in Nederland nog te koop ligt, bij ons en onze collega’s. Overigens geeft dit natuurlijk beweging in de markt.’

‘Misschien is dit onderdeel van het nieuwe normaal. Elke sector heeft te maken met lange wachttijden en sterk stijgende prijzen, of dat nou de automotive-industrie of de bouw is. Dat geldt in onze sector niet alleen voor gebruikte schepen, de nieuwbouw gaat minstens zo hard mee in de opgaande beweging. Overigens zie ik bij ons qua levertijden geen schokkende ontwikkelingen. Wie bij ons een nieuw schip bestelt, moet rekenen op een bouwtijd voor een casco van tien maanden tot een jaar. En ook de afbouw duurt nog net zo lang als eerder. Wat wel is veranderd is de noodzaak om bij de bestelling van het casco ook gelijk de motor te bestellen en het afbouwpakket. Dit in verband met levertijden en de planning. Eerder kon een schipper nog wel eens een casco bestellen en nog even nadenken welke motor er in het schip moest. Als hij dat nu doet kan hij met vertraging te maken krijgen.’

Spoeling dun

Bij Galle Scheepsmakelaars in Werkendam zegt makelaar Mark Roodhart dat de spoeling dun wordt. ‘Kijk maar eens op de website hoe vaak de vermelding ‘verkocht’ er op voorkomt. Er is vanuit Oost-Europa op dit moment vooral vraag naar grote schepen. Ik denk dat er de laatste maanden inmiddels 13 of 14 naar Roemenië zijn verkocht. Bij diverse verkopen waren wij betrokken. Er is de afgelopen jaren in totaal een veel groter aantal schepen verkocht, maar veel daarvan waren klein en wat ouder. Ook daarmee valt in de huidige markt nog goed geld te verdienen. Je kunt ook merken dat steeds meer schipper-eigenaren er een schip, soms twee, bij kopen. Zo ontstaan er kleine rederijen. Het gaat ook vlotter dan een nieuw schip bestellen. Als je nu een casco bestelt, krijg je te horen: ‘levertijd eerste kwartaal 2024’. Veel mensen willen of kunnen daar niet op wachten.’ Toch houdt dit binnenvaartondernemers niet tegen, de afgelopen maanden neemt het aantal bestelde nieuwbouwcasco’s flink toe.

Roodhart ziet voor de binnenvaart wel een ander probleem ontstaan, een probleem wat inmiddels al jaren speelt. ‘Personeel, daar zien we een flink tekort ontstaan. Er kunnen wel meer schepen in de vaart komen, daar moeten toch ook mensen op. En er wordt veel gesproken over autonoom varen, maar qua regelgeving zijn we nog niet zo ver. Met automatische afmeersystemen, de trackpiloot en spudpalen kom je een heel eind, maar er zullen voorlopig toch mensen aan boord moeten zijn.’

Gekkenhuis

Op de website van makelaar GTS Schepen in Krimpen aan den IJssel staat bij een dozijn schepen dat ze inmiddels verkocht zijn naar Roemenië, Servië en Bulgarije. Twee van de schepen zijn 110 meter lang, de rest valt hoofdzakelijk tussen 80 en 110 meter. ‘Dat is ons marktsegment zo ongeveer’, zegt directeur-makelaar Maarten Geneugelijk, die er aan toevoegt: ‘Het is momenteel een gekkenhuis, de vraag is bijzonder groot, vooral in de Donaulanden, waar wij ons sterk op richten. Ik denk dat wij in die regio het meest doen. Al een hele lange tijd. Je maakt nu wel aparte dingen mee, vooral nu er zo veel graan los komt uit Oekraïne. Je merkt ook dat er veel geld zit onder grote graanhandelaren. Het is gebeurd dat een handelaar die geen schepen kon charteren iemand met een pak geld, laten we zeggen tien miljoen, op pad stuurde en zei: ‘Ga maar wat schepen kopen’. Het is goed dat we met z’n drieën de verkoop doen want we kunnen het nog maar nauwelijks bijbenen. De website moet elke week worden bijgewerkt.’ Over de bescheiden vraag naar nieuwbouw zegt hij: ‘Te duur en te lange wachttijden. Er valt nu geld te verdienen, dan willen de mensen nu varen.’

Waar Geneugelijk spreekt van een gekkenhuis, is de situatie volgens Twan de Goeij van Rensen Driessen ‘bizar’. ‘We raken aardig door de voorraad heen. Nog even, dan zijn er partijen met geld en geen geschikte schepen meer.’ De Goeij bemiddelde recent bij de verkoop van een aantal 135 meter schepen en twee koppelverbanden. Bij het aanbod staan nog wel enkel koppelverbanden, de 135 meter-schepen lijken uitverkocht. De eerste drie schepen op de aanbodpagina hebben het predicaat ‘verkocht’ en moeten nog verplaatst worden naar de pagina’s met verkochte schepen.

Graan en kolen

‘Er is aan beide kanten van Europa het nodige aan de hand’, zegt De Goeij. ‘In het oosten het Oekraïense graan, in het westen de kolen voor de centrales. En we weten niet hoe lang het gaat duren, maar wel dat er goed geld verdiend kan worden. Het is voor schippers die al nadachten over stoppen een goed moment om te verkopen. Aan de andere kant willen ze misschien nog wel een aantal dik betaalde vrachten doen. Daar komt nu het laagwater ook nog eens bij. Het is een bijzondere situatie, dat is wel duidelijk.’

Bij de Veka Group worden de woorden van de makelaars bevestigd: ‘Er is geen sprake van grote vraag naar nieuwbouw vanuit de binnenvaart,’ zegt Raymond Wennekes van de afdeling sales support. ‘Wel is er interesse in de zeegaande coasters waarvan we nog een paar casco’s hebben liggen. Die zijn snel af te bouwen. Een casco van een binnenschip dat we nog hadden liggen is snel gereed gemaakt voor kolen. De trend is dat mensen een schip zoeken waar snel geld mee te verdienen valt, ze willen niet gaan wachten op een nieuwbouwschip. Vandaar ook dat de makelaars goede zaken doen. Bij dit alles is natuurlijk de vraag hoe lang deze situatie gaat duren, een jaar, twee jaar, langer? Dat is de onzekere factor op dit moment.’

Dit artikel verscheen eerder in Schuttevaer.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement