De leden van de NVB kwamen onlangs bij elkaar in Venray. De centrale vraag van de dag: hoe kan de modal shift worden versneld terwijl de sector ondertussen verduurzaamt?

Venray is een van de 18 binnenhavens die onderdeel is van Blueports, een samenwerkingsverband tussen binnenhavens die op de route van Antwerpen naar Maastricht en Noord Limburg liggen.

Venray kreeg dit jaar een hoofdrol vanwege het recent vernieuwde havengebied in Wanssum, wat valt onder de gemeente Venray. Om hoge waterstanden in de regio tegen te gaan is een nieuw natuurgebied gerealiseerd met voldoende ruimte voor de rivier. Ook het havengebied en de omringende infrastructuur is aangepakt. Onder meer BCTN heeft een plaats aan een nieuwe insteekhaven.

Het ochtendprogramma van het jaarcongres stond in het teken van werkbezoeken, onder meer naar die inland terminal van BCTN in Wanssum. Wekelijks worden hier zo’n 1000 containers verwerkt.

Tekst gaat verder onder de foto

BCTN zet zwaar in op verduurzaming van zowel schepen als terminals, onder meer door ook elektrische reachstackers en trucks in te zetten. ‘Het is zaak om nu te investeren in schoner vervoer en de voorsprong te nemen’, vindt directeur Joop Mijland.

Volgens directeur Joop Mijland is het aan de sector zelf om in de verduurzaming het voortouw te nemen. Hij wil niet de wensen van verladers afwachten en zet zwaar in op verduurzaming van zowel schepen als terminals, onder meer door ook elektrische reachstackers en trucks in te zetten. ‘Want’, zo redeneert hij, ‘in de toekomst kan de logistieke sector rekenen op extra kosten vanwege uitstoot. Dus is het zaak om nu te investeren in schoner vervoer en de voorsprong te nemen.’

De BCTN-groep telt twaalf inland terminals. Het bedrijf heeft locaties in onder meer Kampen, Leeuwarden, Meppel en Alblasserdam. Mijland wil op al die plekken ook de laadinfrastructuur hebben voor elektrische schepen en andere voertuigen – en bij voorkeur die energie zelf opwekken met zonnepanelen. In Wanssum kan het stroomnet dit nog niet aan, maar op termijn moeten hier zonnepanelen komen. BCTN vaart alvast met vier geëlektrificeerde schepen, nog eens drie worden nu omgebouwd. Hiervoor wordt samengewerkt met ZES, een aanbieder van batterijcontainers.

Voordeel per tonkilometer

Om de binnenvaart als modaliteit rendabel te houden is het volgens Mijland zaak om investeringen in duurzaamheid op de lange termijn te zien en vooral om volumes te blijven draaien om in de tussentijd rendabel te blijven.

Hendrik Jan Dronkers (IenW): ‘De innovatiekracht in het wegverkeer is veel groter, vanwege de volumes.’

Tijdens het middagprogramma in het theater van Venray is er ruimte voor discussie tussen veel verschillende partijen. Jan Hendrik Dronkers, secretaris generaal van Infrastructuur en Waterstaat, opent het gesprek. Hij trekt een vergelijking tussen de binnenhavens aangesloten bij Blueports en de NVB en het vroegere verbond van rijke Hanzesteden. Volgens Dronkers is het voor de modal shift van belang dat havens langs een corridor samenwerken. Ook hij wijst op het belang van volumes en langjarige planning om als modaliteit te kunnen groeien. ‘Het meeste succes is te halen met volle schepen. De innovatiekracht in het wegverkeer is veel groter, vanwege die volumes. Daar zit meer druk achter. Het duurzame voordeel per tonkilometer is er voor de binnenvaart. Het is noodzaak dat dat voordeel blijft, ander verliest de sector relevantie.’

Turi Fiorito, directeur van de European Federation of Inland Ports, onderschrijft Dronkers stellingname. Gevraagd naar een voorbeeld van een ‘best practices’ van samenwerking in de binnenvaart in Europa, wijst hij naar Nederland en België. Langs de havens van Blueports wordt gewerkt aan laadmogelijkheden om elektrisch te kunnen varen. Toch mogen de ambities voor de modal shift scherper van hem. ‘Een shift naar 75% is hoog gegrepen, maar het percentage moet wel omhoog vanaf de 35% waar we nu zitten.’

Tekst gaat verder onder de foto

De ambities voor de modal shift mogen scherper, vindt Turi Fiorito (EFIB, met microfoon. Daar sluiten Jan Hendrik Dronkers (van IenW, uiterst links) en Joop Mijland (BCTN, tweede van links) zich bij aan.

Dronkers benadrukt dat het voor verladers ook duidelijk moet zijn waarom het voordeliger is te kiezen voor binnenvaart. ‘Op het water is de ruimte voor uitbreiding. Het animo moet groter, anders komen er ook geen middelen vrij voor het onderhoud van de vaarwegen.’

Verladers bereiken

Onderzoeker René Hendrickx, verbonden aan Fontys Venlo University, adviseert de sector daarom vooral intermodaal te werken en bijvoorbeeld ook wegverkeer aan te bieden. ‘Je kunt wel de duurzame kaders scheppen en focussen op de vaart, maar die verlader moet gemotiveerd worden. Die moet bereikt worden. Daar is intermodaal werken goed voor.’

Het is tegelijkertijd zaak dat er ook daadwerkelijk capaciteit op het water is, zegt schipperse Liana Engibarjan in een tweede panelgesprek. ‘Er is een schreeuwend tekort aan mensen die kunnen varen. Bovendien staat de verduurzaming van een schip lang niet altijd bovenaan het to-dolijstje van een zelfstandige schipper. Die is met de lading bezig. Met varen. En daarna moet de administratie worden bijgewerkt. In de praktijk is er soms weinig tijd voor innovatie.’

Lijdia Pater (KBN): ‘Wie in 2050 niet emissieloos vaart, telt niet meer mee.’

‘Toch is de binnenvaart geen conservatieve sector’, benadrukt adjunct directeur Lijdia Pater van de Koninklijke Binnenvaart Nederland. Pater: ‘Het is zaak om realistisch te blijven en een sterke concurrentiepositie te houden als sector. We moeten ook beseffen: wie in 2050 niet emissieloos of -arm is, telt niet meer mee. Dat beseffen schippers zich heel goed.’

Tot slot wijst Wilco Volker van de NPRC op het belang van digitalisering, omdat daarmee ook een verduurzamingsslag te maken valt. De NPRC is druk met het verzamelen van data en het ontwikkelen van een app waarmee schippers efficiënter kunnen varen en brandstof besparen.

De conclusie van de dag is er geen eenduidige oplossing is om de shift  te versnellen. Alle elementen tellen mee: digitalisering, nieuwe motoren en vooral ook voldoende volume. Alleen met volle schepen zijn de benodigde investeringen gerechtvaardigd en blijft de businesscase rendabel.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement