Nergens echter is er aandacht voor de gevolgen voor vrachtbedrijven in Nederland die een internationale waardenketen hebben. Nergens aandacht voor wat het wegvallen van een deel van de vrachtcapaciteit op Schiphol voor hen zal betekenen. En die afname van luchtvrachtcapaciteit kan onverwacht en ongewenst groot zijn doordat de belangrijkste beleidsinstrumenten, de Europese slotverordening en het Nederlandse beleidskader netwerkkwaliteit in wording, volledig op de passagiersoperatie zijn gericht en geen rekening houden met de dynamiek in de luchtvrachtmarkt.

En dat viel zeker niet alleen mij op. In een sessie van het ministerie van Infrastructuur met externe adviseurs van de onderzoeksinstellingen CE-Delft, Erasmus Universiteit en SEO Economisch Onderzoek is het ministerie hier bijvoorbeeld eveneens voor gewaarschuwd. Deze luchtvaartexperts gaven meer dan duidelijk aan dat dit segment extra risico loopt doordat vrachtvluchten in de praktijk meer moeite hebben dan passagiersvluchten om hun slots vast te houden. De ‘use-it-or-loose-it’-regelgeving past niet bij het uiterst vraaggestuurde vrachtsegment. Conclusie van de deskundigen: bij toenemende slot-schaarste op Schiphol kunnen vrachtvluchten hierdoor uit de markt worden gedrukt.

Bij slotschaarste zullen grote airlines de slots die ze wél hebben eerder inzetten voor passagierstoestellen dan voor vrachtvliegtuigen. Dat gebeurde vlak voor het uitbreken van de coronacrisis ook en heeft te maken met de winstgevendheid. Bij schaarste aan slots levert een vol passagiersvliegtuig de airline meer op dan een vol vrachtvliegtuig. Aan de grond op de luchthaven is het echter een heel ander verhaal. Daar is de toegevoegde waarde van de luchtvracht, middels distributiecentra en werkgelegenheid bijvoorbeeld, vele malen groter dan die van het passagiersvervoer.

Beleidsmakers in Den Haag zien Schiphol, zo is mijn ervaring, als een passagiersluchthaven, en vergeten daarmee het belang van de luchtvracht voor de mainportrol van de luchthaven. Dat is op zich niet vreemd, want op een luchthaven draait het, anders dan in een zeehaven, voor het overgrote deel om passagiers. Maar het is wel uiterst kortzichtig én het schaadt de Nederlandse economie. Met minder dan 3% van het aantal slots is luchtvracht goed voor 20% van de toegevoegde waarde van de luchthaven.

Door de huidige krimpvoorstellen van minister Harbers is het risico groot dat het vervoerssegment met de hoogste welvaartsbijdrage (!) wordt verdrongen van Schiphol. Er moet daarom op korte termijn een oplossing worden gevonden om voldoende ruimte voor vracht op Schiphol te waarborgen. De local rule 2.0, waarmee niet gebruikte slots naar de luchtvracht zouden gaan, is met de krimp verworden tot een lege huls. Er moet dus een keiharde slotpool met een gegarandeerd aantal vrachtvluchten komen. De logistieke sector, de luchthaven Schiphol en zeker ook de verladers moeten geen genoegen meer nemen met het antwoord van het ministerie dat deze vrachtpool niet mag van Europa. Er wordt politieke visie en moed gevraagd.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement