Het plan van Maersk om volgend jaar alvast een nieuwe toeslag in te voeren, de ETS-heffing ter compensatie van de aangekondigde Europese CO2-heffing op scheepsbrandstof, is geen goed teken. Het riekt naar zelfverrijking.

De containerrederijen hebben jarenlang magere tijden gekend, waardoor plotselinge kostenverhogende marktomstandigheden, zoals congestie of hoge brandstofprijzen, direct tot de invoering van toeslagen leidde. Dat was destijds begrijpelijk omdat anders de operatie verlieslatend zou worden en de mondiale containervloot niet meer te financieren was. Maar ook nu de rollen zijn omgedraaid en er tientallen miljarden per rederij worden verdiend, houden ze vast aan de enorm hoge tarieven en worden zelfs nieuwe toeslagen aangekondigd.

Het is de vraag hoe lang verladers bereid zijn om in dit spel mee te gaan. Hun probleem is alleen dat ze geen keuze hebben. Vanwege de huidige allianties in de containerlijnvaart, met in feite slechts drie marktpartijen, is er geen alternatief beschikbaar. De scheepswerven zijn al voor jaren volledig volgeboekt door de bestaande containerallianties, dus nieuwe partijen in de markt hebben geen schijn van kans om aan de noodzakelijke capaciteit te komen. De verwachting is dan ook dat deze toestand nog wel even voortduurt.

Een marktsituatie als deze is alleen goed te praten als de recordwinsten van de rederijen daadwerkelijk in worden gezet voor een toekomstbestendige vergroening. Dus fors investeren in de ontwikkeling van een schone scheepsaandrijving, zoals bijvoorbeeld waterstof of ammoniak, in plaats van blijven varen op vieze bunkerolie. De containerrederijen hebben nog steeds geen goed antwoord op de roep om vergroening van de sector, terwijl het een belangrijk internationaal signaal zou afgeven en goodwill zou kweken als ze hun monsterwinsten wel voor dat doel zouden inzetten.

Het alternatief is dat uiteindelijk de overheden gaan ingrijpen en een einde maken aan de superwinsten in de containersector, ofwel via een extra winstbelasting of via verscherpte wetgeving. In de VS is al aan dat laatste gewerkt, terwijl binnen de Europese Unie de roep sterker wordt om een einde te maken aan de ontheffing die de containerallianties nog steeds genieten op de mededingingsregels.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement