De meest geavanceerde controles in de Ecuadoriaanse logistiek gebeuren op de nieuwe diepzee containerterminal DP World Posorja bij Guayaquil. Daar staan drie moderne scanners. Twee in de diepzeehaven zijn vaste exemplaren en kunnen wat meer containers per uur controleren dan de mobiele scanner. Daarnaast werkt DP World Posorja met de nieuwste camerasystemen en geautomatiseerde controleposten om de logistiek veilig en snel te laten verlopen.

100% van de containerstroom op deze terminal kan worden gescand. Na de opening leverde de inzet snel resultaat op: 71 blokken cocaïne waren verstopt in de structuur en wanden van een container met bananen voor Polen.

De scanners zijn metalen poorten waar vrachtwagens doorheen rijden. Röntgenapparatuur maakt duidelijk of in containers drugs zitten verstopt. Posorja is de uitzondering. In geen van de andere vijf containerterminals van Ecuador bestaat deze moderne controle. Gebruikelijk is het werken met minder goede (hand)scanners.

Dynamische bezigheid

Zijn er vermoedens, dan wordt de volledige lading bekeken. De container gaat open en alles wordt eruit gehaald. Met inzet van honden worden pallets afgebroken en worden de containerstructuur en koel­installatie helemaal onderzocht.

In Ecuador gebeurt controle vooral op basis van criteria van de narcotica­politie. Wie is de exporteur, welk truckbedrijf is betrokken, waar komt de lading vandaan, hoe lang voor de cut off wordt de container aangeleverd en wat is de bestemming? Dit soort controles kan maar deels worden gedaan.

Een woordvoerder bevestigt namens de Nationale Politie, afdeling narcotica voor Guayaquil, het belang van profielen maken om te weten of een lading verdacht is. ‘Daarbij is het opsporen een dynamische bezigheid. Als we erachter komen hoe of waar iets zit verstopt, gebruiken smokkelaars weer andere methoden. Het kan in de lading zelf zijn, in de wanden van een schip of een container, noem maar op.’

Bananen

Behalve bananen worden er ook veel garnalen, vis, cacao en verschillende soorten hout naar het buitenland vervoerd. Hoe moeilijker de lading gestuwd zit, hoe aantrekkelijker het voor de smokkelaars is. Zo zit balsahout voor de vliegtuig- en windmolenindustrie op de millimeter precies in een container gepakt. Dat bemoeilijkt het voor de politie om na inspectie alles weer in te pakken, waardoor het ook meer tijd kost. De politie richt zich daarom liever op andere containers met makkelijkere lading.

De lange kustlijn bemoeilijkt de controle evenzeer. Daar zijn nogal eens kleine boten actief, lanchas, met illegale waar aan boord. Die slaan hun smokkelwaar soms op zee over. De politiewoordvoerder van Guayaquil: ‘Er is toezicht op, maar het is wel lastig. Met veel grote stranden valt het niet allemaal goed in de gaten te houden.’

De politie en douane zijn tevens afhankelijk van andere partijen, maken ze duidelijk. ‘Niet alle havens hebben een geavanceerd scannersysteem zoals Posorja. Dat heeft te maken met geld, het willen investeren door havens. Het is vrijwillig, dat kan niet worden afgedwongen.’

Onder het regime van president Correa (2007-2017) verslapte de strijd tegen de drugshandel, stellen Ecuadoraanse media. Onder meer het sluiten van een Amerikaanse basis bij kustplaats Manta zou daaraan hebben bijgedragen. De huidige regering van Ecuador, met een opponent van Correa als president, lijkt de aanpak van de drugssmokkel weer wat serieuzer te nemen.

De overheidsinstanties doen in elk geval hun werk en werken daarbij samen met het bedrijfsleven en met buitenlandse opsporingsinstanties. ‘We wisselen informatie uit met Nederland, jazeker’, verduidelijkt de politiewoordvoerder. ‘En de medewerking in de logistieke keten is belangrijk.’

Zwakke schakel

Bananenexporteurs doen grote moeite om zich de drugssmokkelaars van het lijf te houden. Hun handelswaar is populair als dek­lading bij criminelen. Ook niet zo gek, want alleen al vanuit de belangrijkste havenstad van Ecuador, ­Guayaquil, worden wekelijks rond de zesduizend containers met bananen verscheept.

Een vertegenwoordiger van een grote exporteur licht de eigen inspanningen toe: ‘Het hele logistieke proces wordt nauwkeurig in de gaten gehouden. De containeropslagdepots zijn een zwakke schakel. Daarom laten sommige exporteurs containers dan checken door gespecialiseerde inspectiebedrijven. In wanden, vloeren of een weggewerkte deuk; criminelen weten overal plek te vinden om iets in te stoppen. Voor dit soort checks zijn handscanners wel handig. Het komt geregeld voor dat de drugs bij de uitgang van het depot worden onderschept.’

‘Na dit eerste checkpoint gaat een container schoon naar een farm, met een satellietzegel om die te volgen. De zegel kan alleen rechtmatig worden verbroken met contact van het beveiligingsbedrijf. Na het onder toezicht laden gaat er weer een zegel op, en dan kan de container naar de haven. Exporteurs die op eigen initiatief veel in drugspreventie investeren, worden minder gecheckt in de haven, maar toch nog wel zo’n drie tot vijf procent. Die enkele keer dat er toch iets wordt gevonden door de politie, zijn de gevolgen beperkt, omdat ze er alles aan doen om smokkel te voorkomen.’

In de hoofdstad Quito, in het binnenland, gaat het om kleinere hoeveelheden drugs die bijvoorbeeld via populaire vracht als bloemen per vliegtuig worden vervoerd. Stefan Lommen van Logiztik Alliance heeft met de dreiging te maken. ‘We zijn lid van Business Alliance Secure Commerce, werken volgens hun methode om problemen te voorkomen. Maar dat lukt nooit helemaal.’ Ook zijn bedrijf probeert bij elke stap, van het met camera’s volhangende opslagdepot tot aan het vliegtuig, te checken of er geen illegale lading bij zit en verzegelt alles wat wordt weggereden.

Cash betalen

In een zogeheten 100% security-area op het vliegveld worden alle dozen globaal gescreend met een scanner. Ook staat de politie bij warehouses te controleren en worden altijd wel wat dozen geopend. José Cañas, politiechef operationele zaken van het vliegveld Quito: ‘Geen vast aantal, maar bijvoorbeeld tien procent. Ook wij werken vooral op basis van risicoprofiel. Is een klant nieuw, wat is de bestemming, welke exportonderneming is erbij betrokken? Bedrijven zijn verplicht ons dergelijke informatie te geven. Ook interesseert ons de fluctuatie in geldstromen.’

Zelf checkt Logiztik Alliance ook klanten. Lommen: ‘Het kan zijn dat een zending wordt geweigerd. Bijvoorbeeld als een klant cash wil betalen of als niet duidelijk is wie precies de klant is.’ Hij heeft de indruk dat onder meer buurland Colombia strikter is bij controles en meer middelen heeft om dat te doen, met meer technologie. Cañas zegt dat de controle altijd beter kan, omdat slechts een deel daadwerkelijk kan worden doorzocht. ‘Ook beter of meer scannen, ja.’

Record

In Nederlandse havens en op Schiphol is vorig jaar meer dan 48.000 kilo cocaïne aangetroffen, een record. Het merendeel (meer dan 80%) is onderschept in de haven van Rotterdam.

Een land dat vaak in verband met die vondsten wordt genoemd, is Ecuador. Zo werd 23 april bekend dat in de Rotterdamse haven een partij van 1.100 kilo cocaïne (straatwaarde 82 miljoen euro) is onderschept, verstopt in een container met bananen uit Ecuador. Ecuador zelf onderschepte in 2020 128.400 kilo drugs, een recordhoeveelheid voor de afgelopen tien jaar.

De toename van onderscheppingen heeft te maken met een grotere productie van drugs. Ecuador is geen productieland voor drugs, maar zit tussen twee landen waarvoor dat wel geldt, Colombia en Peru. Er is een open infrastructuur. Naast een paar officiële wegen zijn er veel verbindingen in de bush, waardoor de aanvoer makkelijk is.

Behalve de nabijheid van productielanden kan de belangrijke rol van Ecuador ook aan de effectiviteit van de controle liggen, denken ingewijden. Colombia zou bijvoorbeeld betere faciliteiten hebben, maar ook minder vertrekpunten (terminals), waardoor het overzicht daar makkelijker is dan in Ecuador.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding