Het Nederlandse port community system Portbase en het Belgische port community system Nxtport werken al jarenlang samen op Europees niveau. Maar volgens Iwan van der Wolf, ceo van Portbase, gebeurt dat binnen de delta ‘misschien nog te weinig.’ Het zou volgens hem mooi zijn om de twee platformen beter aan elkaar te koppelen wat ervoor moet zorgen dat klanten redelijk naadloos kunnen opereren tussen verschillende havens.

Vertrouwen

Koen Breemersch, ceo van NxtPort, zegt dat de eerste stappen naar digitalisering de moeilijkste zijn. ‘Zodra de eerste stappen gezet zijn, is er meer ruimte voor de dialoog met Portbase. Er zijn nog heel wat lokale baten te realiseren, voordat we grensoverschrijdend kunnen kijken. Tussen Antwerpen en Rotterdam zijn meer dan 1000 aanlopen waar Rotterdam of Antwerpen vertrek- of tussenhaven is. Daar moeten nog heel wat zaken worden geoptimaliseerd.’

Wat is er nodig voor een samenwerking tussen Portbase en Nxtport? ‘Zodra het netwerk van de Antwerpse community op orde is, kunnen we dat openstellen aan de buitenwereld, ook aan Portbase. Hij zegt dat de bedrijven nog altijd een beetje vrees hebben om data vrij te geven. ‘Om data delen met bijvoorbeeld een Portbase is er vertrouwen nodig. Daar moeten we nog aan werken.’

Concurrentienadeel

Indra Vonck, Leader Global Port Advisory bij Deloitte, neemt North Sea Port als voorbeeld van een geslaagde grensoverschrijdende samenwerking. ‘Als een samenwerking tussen twee havenbedrijven kan, zou ik niet weten waarom dat niet tussen twee digitale platformen kan. Zeker omdat Nederland en België logistiek met elkaar verbonden zijn.’

De ceo’s van de port community systemen hoeven volgens Norbert Kouwenhoven, IT Consultant, niet bang te zijn voor een concurrentienadeel als de twee gaan samenwerken. ‘Als haven concurreer je met het port community system op het feit dat bijvoorbeeld Rotterdam hun achterlandspelers beter bereid krijgt om data te delen dan bijvoorbeeld Antwerpen of andersom.’ Vonck voelt vanuit zijn expertise wat terughoudendheid in de sector om samen te werken. ‘Maar de markt verwacht een oplossing, zoals een samenwerking tussen de twee platformen.’

Van Le Havre tot Hamburg

Niet alleen het maritieme deel, maar ook achterlandverbindingen – dus ook platformen die gebruikt worden bij binnenvaart en spoor – moeten gekoppeld worden aan het port community system. Volgens Kouwenhoven is het hierbij belangrijk dat er met elkaar afgesproken wordt welk datamodel er gebruikt wordt. ‘Een binnenvaartschipper wil overal hetzelfde werken, van Rotterdam tot Antwerpen en van Le Havre tot Hamburg. Als Rotterdam en Antwerpen samen gaan als port community system, zet je gelijk een standaard en bestaat er een goede kans dat Le Havre en Zeebrugge het op dezelfde manier gaan doen.’

Vonck heeft een onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat het logisch is om samen te werken op het gebied van digitalisering. ‘Zeker voor veel havens is dit gebied een ver van hun bed show. Er is hele specifieke kennis voor nodig, een bepaalde way of working.’ Daarnaast is volgens hem digitaliseren om het digitaliseren niet slim. ‘Er moet wel een logica achter zitten. Platformen als Nxtport en Portbase kunnen positieve effecten hebben op de energietransitie en een efficiëntere logistieke keten. Zeker als ze gaan samenwerken.’

Barrières

En wat zijn de grootste barrières om de platformen te koppelen? Volgens Van der Wolf is het hebben van een datapositie belangrijk. ‘Het is altijd lastig in de logistiek om concepten te schalen. Data en community maken het makkelijker. Dat zijn uitdagingen waar beide platformen nog mee zitten, zeker naar het achterland toe.’ Portbase is gestart in de haven en maakt nu de stap naar het verbinden van het achterland zodat er meer data kan worden gedeeld met elkaar.

Breemersch: ‘Beveiliging is ook heel belangrijk. Als we gaan verbinden met verschillende netwerken moeten zij hetzelfde niveau van veiligheid aanhouden. Dat betekent ook goed beschermd zijn tegen aanvallen van buitenaf als je je netwerk openstelt.’ Van der Wolf: ‘Alle havens moeten over veiligere processen beschikken. Anders ontstaat er een waterbedeffect; als alles in Rotterdam bijvoorbeeld veilig geregeld is, verplaatsen de onveilig praktijken automatisch naar bijvoorbeeld Antwerpen of andersom.’

Dataprivacy

Dataprivacy ook heel belangrijk, volgens Kouwenhoven. Met wie wordt de data uit de andere haven gedeeld? Wordt die verkocht aan derden? ‘Op juridisch niveau moeten daar afspraken over worden gemaakt. Dat is niet zo eenvoudig weet ik uit ervaring.’ Hij is twee jaar bezig geweest om dat goed te regelen voor een aantal klanten. ‘Dat ging dan over de hele supply chain. Er werd voor elke rol afgesproken welke gegevens verstrekt werden door bijvoorbeeld een terminal of transporteur. En welke gegevens partijen terugkrijgen voor de data die geleverd wordt. Voor elke rol is een datadeling-overeenkomst, ook voor het port community system.’

Volgens Van der Wolf is een port community system een soort gatekeeper voor de community zodat partijen zelf via het systeem kunnen bepalen wat ze met de data doen. ‘Data governance wordt heel belangrijk. Dat vertrouwen mag je als port community system nooit beschamen.’

Angstig

Hoeveel ruimte wordt er gegeven voor het commercialiseren van data? Van der Wolf snapt dat partijen daar wat angstig voor zijn. ‘Vanuit Portbase kiezen we duidelijk de lijn dat het niet onze data is. Data blijft van de klanten en die bepalen wat ermee gebeurt.’ Hij verwacht dat in de toekomst de klant zijn data wil vercommercialiseren. ‘Dat wordt interessant, want dan ontstaan er verschillende belangen; het private belang van het bedrijf versus het belang van de community. Ik weet niet of het verstandig is om aan alle data geld te verdienen.’ De echte waarde is volgens Van der Wolf met elkaar data delen en operationele processen efficiënter en duurzamer maken.

Breemersch zegt het vercommercialiseren van data een leuke gedachte te vinden, ‘maar eerst moeten we ervoor zorgen dat iedereen baat heeft bij het delen van data.’ Overigens denkt Kouwenhoven dat er geen ‘winner takes it all’ ontstaat.  ‘Je ziet een trend van federatieve platforms die elkaar overlappen. Ik denk aan twee of drie grote platforms waar de bulk op gebeurt en een aantal niche platforms. Net zoals in de telefoonwereld het geval is met iPhones en Samsungs.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding