Om diverse samenwerkingen op dit vlak te bespreken, organiseerde North Sea Port in samenwerking met Fluxys, Gasunie en Nieuwsblad Transport een waterstofwebinar. Want voor een efficiënte keten moeten zowel aanbieders als gebruikers van energie bij elkaar worden gebracht.

De eerste uitdaging is vooralsnog het voldoende (lokaal) produceren of importeren van waterstof. Maar als de waterstof eenmaal voorhanden is, moet die ook verhandeld worden. Er is echter nog geen spotmarkt of certificering om dat mogelijk te maken. Daarom wordt zo’n handelsplatform ontwikkeld, net zoals dat bij elektriciteit het geval is: de Waterstofbeurs.

Dat project wordt geleid door Bert den Ouden, de voormalig directeur van de Nederlandse elektriciteits- en gasbeurs. ‘Op de elektriciteitsmarkt zijn in het verleden de biedingen van partijen in heel Europa bij elkaar gebracht in één markt’, zegt hij. ‘Vervolgens daalde de elektriciteitsprijs voor de industrie in Nederland direct fors vanwege de ontstane marktwerking.’

‘Een waterstofbeurs betekent dat wij niet alle partijen individueel af hoeven te gaan om een stukje waterstof in te kopen of te verkopen’, zegt Jeroen Tap van Dow Benelux. Gijsbrecht Gunter van Yara Sluiskil beaamt dat. ‘Ook voor ons is het heel belangrijk om de waterstof beschikbaar te hebben van een bepaalde kwaliteit en prijs. Daarin speelt een waterstofbeurs een belangrijke rol.’

Certificering

Dow is één van de partners in het project. Met Yara en Gasunie heeft het chemiebedrijf voor het eerst in Nederland een bestaande ongebruikte ondergrondse gasleiding omgezet naar een pijp die geschikt is voor transport van waterstof. Die levert 12 kilometer verderop waterstof aan Yara, die het gebruikt bij zijn chemische processen. ‘Het belangrijkste was om te onderzoeken of dit mogelijk is. De resultaten van dit project delen we met de Waterstofbeurs, die de gegevens bijvoorbeeld kan gebruiken voor certificering.’

Certificering is nodig voordat er gehandeld kan worden, weet Den Ouden. ‘Bijvoorbeeld een eis dat waterstof afkomstig is uit duurzame energie of een ander CO2-neutraal proces. Dat moet je goed certificeren en standaardiseren, net zoals bij groene stroom’, zegt hij. De beurs maakt afspraken over de standaard met de industrie. ‘Daardoor is het efficiënter en goedkoper te verhandelen. We starten binnenkort een pilot met de certificatie waarbij alle industriële clusters vertegenwoordigd zijn. De volgende stap is het ontwikkelen van een spotmarkt.’

In een nieuw energiesysteem zal de rol van de havens erg belangrijk worden. Niet alleen als aanlandpunt voor de energie-import en -productie, maar ook omdat veel chemische industriële clusters in havengebieden gevestigd zijn, vertelt Emiel Langenhuizen van Smart Delta Resources.

Niet zaligmakend

Toch is import van groene waterstof niet zaligmakend, vindt Tap. ‘Mijn grootste zorg op dit moment is regelgeving. We moeten niet ontkennen dat blauwe waterstof de eerste tien tot vijftien jaar een enorme bijdrage moet gaan leveren aan de reductie van CO2. Tegelijkertijd kun je Dow niet dwingen om minimaal 50% groene waterstof te importeren. Dat zet een enorme druk op de huidige projecten en daarvoor wil ik waarschuwen.’

Ook volgens Gunter is 50% groene waterstof niet haalbaar binnen tien jaar. ‘Dat is te ambitieus’, stelt hij. ‘Waterstof maakt voor Yara een enorm belangrijk deel uit van de kostprijs. Het is belangrijk dat we de extra kosten voor waterstof eerlijk verdelen over de keten, zodat we op de wereldmarkt actief kunnen blijven. De helft van onze productie wordt verkocht buiten Europa.’

Open-access

Volgens Steven van Caekenberghe van Fluxys werkt de beheerder in ieder geval toe naar een zogenoemd open-access netwerk ‘We gaan hierbij niet discrimineren. De industrie is klaar om een stap voorwaarts te zetten. Nu de infrastructuur nog om vraag en aanbod met elkaar te verbinden. Havengebieden zoals North Sea Port zijn een voor de hand liggend cluster om dit vorm te geven.’

‘Het tempo waarin we de infrastructuur ontwikkelen, wordt echter bepaald door de markt’, voegt Eddie Lycklama a Nijeholt van Gasunie hieraan toe. Ceo Daan Schalck van North Sea Port wijst verder op het belang van klein beginnen van onderuit. ‘Daarna kun je alles verbinden om het netwerk stabiel te maken.’

Webinar

Kijk het webinar terug waarin ook diverse andere onderwerpen uit dit dossier aan bod komen:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding