Ook als er in de toekomst geen fossiele ladingstromen door de Nederlandse havens komen, zijn miljardeninvesteringen van het Rijk in havenprojecten zoals in de zeesluizen IJmuiden en Terneuzen ‘hard nodig’. Dat zijn de havens van Rotterdam, Amsterdam en North Sea Port roerend met elkaar eens.

Onderzoeksplatform Investico concludeert dat de investeringen in haveninfrastructuur door het Rijk leunen op een ‘fossiele toekomst’. Gloednieuwe sluizen en vaarwegen zouden nodig zijn voor de doorvoer van grote hoeveelheden kolen en olie, maar tegelijkertijd gaan de fossiele energiebronnen internationaal in de ban gaan vanwege het klimaat. Bij een geslaagde energietransitie is het nut van miljardenprojecten rond de havens onzeker.

De bedrijvigheid blijft

In het rapport worden de zeesluizen van Terneuzen en IJmuiden onder de loep genomen, alsook de investering rond de aanleg van de Tweede Maasvlakte. Woordvoerder Johan Bresseleers van North Sea Port legt uit dat de redenen voor de bouw van de sluis in Terneuzen overeind blijven, ‘ook zonder het transport van fossiele brandstoffen’.

‘Allereerst was de infrastructuur in de haven toe aan vernieuwing. Bij uitval van een van de andere sluizen blokkeert de boel. Dat wordt met deze sluis voorkomen. Ook voorkomt de sluis congesties bij het toenemen van de volumes, iets wat we voorzien – ondanks dat volumes in fossiel afnemen.’

Het plan voor deze sluis werd meer dan tien jaar geleden al gemaakt. En, zegt Bresseleers, ‘de volumes lagen toen weliswaar anders dan nu, maar dat neemt niet weg dat er ruimte nodig is.’ De bedrijvigheid in de haven blijft, ook met andere goederenstromen, wil hij maar zeggen.

Vervanging oude sluis

Het nut van Zeesluis IJmuiden staat volgens woordvoerster Anja de Kiewit van Port of Amsterdam eveneens los van fossiele transportstromen. Ze legt uit dat de sluis vooral is aangelegd als vervanging van de Noordersluis. ‘De sluis is ook een waterkering die rekening houdt met zeespiegelstijging. Er zijn dus ook grote maatschappelijke baten mee gemoeid.’

Amsterdam verwacht dat de overslagcijfers van fossiele ladingen afnemen en zet vol in op de productie en overslag van biobrandstoffen en waterstof. ‘En die ladingen komen ook gewoon door de sluis binnen.’

Financiële onderbouwing

Alle havens zien dat fossiele transporten afnemen, maar tegelijk is er groei (gewenst) op andere gebieden. Die groei valideert de investeringen in infrastructuur, vinden zij.

De miljarden voor de sluizen en ook voor de aanleg van de Tweede Maasvlakte komen vanuit het Rijk. En in de financiële onderbouwing door het Rijk wordt gerekend op de doorvoer van grote hoeveelheden kolen en olie tot 2040, tekent Investico op.

De nieuwste plannen van het kabinet rekenen óók nog op fossiele doorvoer. In de meest recente vervoersprognoses van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, die vorig jaar de basis waren voor de plannen van het nieuwe kabinet, blijft het vervoer van steenkolen en aardolie in grote hoeveelheden bestaan. In 2050 resteert nog de helft van de kolendoorvoer, de doorvoer van aardolie blijft nagenoeg gelijk.

Duurzame wereld

‘Transport is ook nodig in een duurzame wereld’, reageert woordvoerder Sjaak Poppe van Havenbedrijf Rotterdam. Prognoses zijn constant aan verandering onderhevig, redeneert hij. De beslissing om de Tweede Maasvlakte aan te leggen stamt van jaren voor het klimaatakkoord van Parijs. ’Maar juist ook als de fossiele doorvoer sterker afneemt, is er ruimte nodig voor recycling en waterstof alsook voor containervervoer.’

Investico deed het onderzoek op verzoek van Trouw, De Groene Amsterdammer en Vers Beton.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement