‘2022 was een jaar vol uitdagingen voor Port of Antwerp-Bruges’, vertelt havenschepen Annick de Ridder bij de presentatie van de jaarcijfers. Dit zijn de eerste jaarcijfers sinds de fusie van de twee havens begin 2022. ‘De naweeën van de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de aanhoudende verstoringen in de toeleveringsketens lieten zich voelen en zorgden voor verschuivingen binnen de verschillende goederenstromen en vooral voor een aanhoudende druk op het containersegment.’

De ontwikkelingen hebben allemaal invloed op de totale goederenoverslag, die in 2022 286,9 miljoen ton bedroeg, wat een daling is van 0,7% ten opzichte van recordjaar 2021. Dat het minder was qua overslag, is geen reden voor paniek, bepleit De Ridder. ‘De stroom aan nieuwe investeringen en projecten is een bevestiging van de aantrekkingskracht van de eengemaakte haven en van de toegevoegde waarde van de complementariteit van beide havenplatformen.’

Minder containers

De krimp werd met name gevoeld in de containeroverslag. De wereldwijd ontregelde containerlijnvaart met vertragingen, piek call sizes en daaruit voortvloeiende congestie zetten de volumes in Antwerpen-Zeebrugge het volledige jaar onder druk. Daarnaast zorgde het conflict in Oekraïne voor een afname van de aan Rusland gerelateerde overslag met 59%. En terwijl de operationele uitdagingen op de containerterminals en de congestie sinds het derde kwartaal langzaam afnamen, zorgden de hoge energieprijzen en economische onzekerheid voor een vertraging in de vraag naar containervervoer. De containeroverslag daalde in 2022 met 8,6% in ton en met 5,2% in teu. In 2021, dat de boeken inging als een recordjaar, werd 14,22 miljoen teu overgeslagen, in 2022 viel dit terug naar 13,5 miljoen teu.

Jacques Vandermeiren, ceo van Port of Antwerp-Bruges, verwacht voor 2023 opnieuw groei in de containeroverslag. ‘Nu de congestie grotendeels is opgelost en de zeevaart genormaliseerd, is voor komend jaar weer groei in containeroverslag te verwachten.’

Meer kolen en LNG

De oorlog in Oekraïne, de sancties tegen Rusland en de energiecrisis hebben het energielandschap en de energiestromen in Europa sterk veranderd en dat vertaalde zich in een sterke groei van bulklading voor de haven. De overslag van droge bulk nam in 2022 toe met 13,8%. Vandermeiren ziet grote verschuivingen per segment. Meststoffen leverden bijvoorbeeld 18,3% in, onder meer door de sancties ten aanzien van Rusland en de fors gestegen meststoffenprijzen.

De overslag van kolen kende in de haven een forse stijging (+210%, een verdriedubbeling). Dit vanwege de sterk gestegen vraag naar kolen voor energieopwekking in Duitsland. ‘Kolen uit Zuid-Afrika en Australië vonden hun weg via de binnenvaartschepen naar Duitsland. Opmerkelijk in een tijd van energietransitie, hoewel dit tegelijkertijd het belang van havens in de energieopwekking onderstreept.’

Het vloeibare bulksegment groeide met 10%, voornamelijk vanwege de toename van de overslag van lng met 61,3%. Dit wordt binnen Europa gebruikt als het alternatief voor aardgas dat voorheen via pijpleidingen vanuit Rusland werd ingevoerd. Daarnaast was er ook groei voor lpg (+30%), benzine (+7%), diesel en stookolie (+9,9%) en nafta (+7,5%). De overslag van chemicaliën, die in 2021 het beste jaar ooit kende, begon halverwege 2022 te dalen, met name vanwege de gestegen energieprijzen die de Europese chemiesector onder druk zetten. De overslag van chemicaliën eindigde dan ook met een lichte daling van 1% ten opzichte van 2021.

Staalhaven

Conventioneel stukgoed (+1,1%) hield, na recordcijfers in 2021, stand in de eerste helft van het jaar. De belangrijkste goederengroep hier is staal. Sinds het derde kwartaal van 2021 daalde het aangevoerde staalvolume als resultaat van de vertragende economie. Havendirecteur Vandemeiren legt uit dat dit komt door het verbod op Russisch staal dat toen werd ingevoerd. In het vierde kwartaal nam de staalimport een duik. ‘Antwerpen-Zeebrugge is de grootste staalhaven van Europa,’ zegt hij. ‘Het is maar zeer de vraag of de staalimport en -export in 2023 positief doorzetten.’

Het totale roll-on/roll-off verkeer laat een stijging zien van 6,5%. Er werden in 2022 3,26 miljoen nieuwe auto’s overgeslagen in de haven. Dat is een groei op jaarbasis van 10,5%. De overslag van ‘high & heavy’ rollend materiaal nam in aantallen toe met 9,6%, terwijl de overslag van tweedehandswagens en vrachtwagens daalde met respectievelijk 13,2% en 17%. De niet-begeleide vracht (exclusief containers) groeide met 10%, waarvan een belangrijk deel gerelateerd is aan het Verenigd Koninkrijk (+4,9%) en Ierland (+35%).

Zeebrugge verwelkomde in 2022 144 cruiseschepen met 547.374 passagiersbewegingen, een forse stijging tegenover 23 schepen en 75.854 passagiersbewegingen in 2021 toen de cruisevaart grotendeels stil lag door covid. Ondertussen zijn er al calls ingeboekt tot 2026 en later.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement