Het krimpen van de postmarkt en de toenemende concurrentie op die markt leiden onvermijdelijk tot een overschot aan postbodes bij TNT Post, de opvolger van de vroegere staatsmonopolist PTT. Het postbedrijf heeft daarom TNT Mobility in het leven geroepen. Deze ‘mobiliteitsorganisatie’ zoekt naar ‘sympathieke oplossingen’ voor overtollige postbodes. TNT Mobility begeleidt postbodes in hun zoektocht naar andere banen.

De wensen van de postbode staan centraal bij die zoektocht. ‘We hebben onderzocht welke baan bij het profiel van onze werknemers past en wat zij willen’, vertelt projectmanager Peter ter Haak van TNT Mobility.‘Uit dat onderzoek bleek dat de postbodes wel wat zien in banen als beveiliger, schoolconciërge of in de logistiek. Banen in de transportsector sluiten goed aan op de ervaring van de mensen.’ De transportbranche omarmt de komst van de postbodes. ‘Een postbode is secuur, neemt zijn werk serieus, is loyaal en houdt niet van te fratsen en dikdoenerij. Het enige dat eigenlijk ontbreekt is het rijbewijs E en het chauffeursdiploma.’

Naar verwachting stromen de komende jaren zes- tot tienduizend postbodes uit. Per jaar worden er tientallen omgeschoold tot vrachtwagenchauffeur. Ter Haak geeft aan dat TNT Mobility in de omscholing een belangrijke rol speelt. ‘Wij betalen in redelijkheid de kosten voor de omscholing, zoals de kosten van de opleiding tot chauffeur en de rijlessen op een vrachtwagen.’

De lessen worden lokaal, bij een plaatselijke rijschool, geregeld. ‘Dat is belangrijk in onze ogen. De ervaring leert dat je dit soort dingen niet landelijk moet aanpakken. Op lokaal niveau werkt dat stukken beter. De rijlessen vinden bij voorkeur niet tijdens de werktijden plaats, maar soms ontkomen we er niet aan. We bieden de mensen die ruimte omdat rijlessen soms moeilijk te plannen zijn’, geeft Ter Haak aan.

TNT Mobility probeert op verschillende manieren om werknemers te bewegen de overstap te maken naar de transportsector. Zo maakt de afdeling reclame in de personeelskrant, gaat ze in gesprek met kandidaten die een overstap zien zitten en organiseert ze voorlichtingsbijeenkomsten. Ter Haak: ‘Tijdens die bijeenkomsten vertellen we verhalen uit de praktijk. Zo spreken er postbodes die met succes zijn overgestapt.’ Maar ook de haken en ogen van een overstap worden duidelijk gemaakt. ‘We horen vaak van de postbodes die zijn overgestapt dat ze moeten wennen aan de werktijden. Een vrachtwagenchauffeur werkt langer maar daar staan de verdiensten natuurlijk tegenover.

Daarnaast is de ervaring dat de postbode de vrijheid die hij of zij bij het bezorgen van poststukken had, ook vindt in de baan van chauffeur. Vaak blijkt wel dat postbodes de baan als vrachtwagenchauffeur als dé perfecte baan zien.’

Het project slaat in de Randstad het meest aan. ‘We merken dat de beweging in de Randstad van de post- naar de transportsector groter is dan in Zeeland, Limburg, Friesland en Groningen. We zullen ons daarom met gerichte promotieacties meer op die gebieden richten.’ Volgens Ter Haak ligt de oorzaak in de mentaliteit en het aanbod van banen ‘in de provincie’. ‘Daar wisselen mensen veel minder snel van baan dan in de Randstad. Dat betekent niet dat de Randstad uit beeld verdwijnt. ‘We zullen ook daar de uitstroom blijven stimuleren.’

De tientallen postbodes per jaar die de overstap maken, nemen in principe ook afscheid van TNT. ‘Bij sommige mensen zullen we uit interesse nog wel eens aankloppen,maar in de meeste gevallen nemen we afscheid van de postbode zodra hij of zij bij een andere werkgever zit. Mocht hij of zij nog bezig zijn met een opleiding, dan blijven wij die in principe betalen totdat het traject volledig is doorlopen, ook als een postbode inmiddels al bij een ander bedrijf zit.’ Volgens de projectmanager zijn er ook postbodes die zelf ontslag nemen en voor de transportsector kiezen. ‘Daar hebben we geen gegevens van, maar we weten dat het om een groot aantal gaat. De omscholing is in dat geval natuurlijk voor eigen rekening. Het geeft aan dat de switch van postbode naar vrachtwagenchauffeur niet onlogisch is.’

De transportsector staat volgens hem positief tegenover het project. ‘Het is een sector met veel vacatures, ze kunnen capabele en serieuze menssen goed gebruiken. Bij TNT Post zijn we aan het reorganiseren. Met deze oplossing zijn we dan ook allemaal zeer gelukkig.’