Bij operationele leasing moet de lessee, degene dus die het object in gebruik krijgt, voortaan een zogenoemd ‘right of use’ op zijn balans opvoeren als actief. Aan de passiefkant moet hij een ‘liability’, een betalingsverplichting aan de lessor, opnemen. Daarmee wordt zijn balans verlengd, met als gevolg dat de solvabiliteit daalt.

KPMG trok vorig jaar al eens aan de bel om voor de gevolgen van deze boekhoudkundige wijziging te waarschuwen. De consultant en accountant voorziet dat de leasemarkt sterk zal veranderen. Verkleining van de solvabiliteit, doordat het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal afneemt, is voor veel bedrijven slecht nieuws. En zeker voor hun financiers, die de solvabiliteit meewegen bij de beoordeling van de kredietwaardigheid.

Overigens betrekken de meeste banken ook nu de leaseverplichtingen van hun klanten al wel bij dat oordeel. Maar dat gebeurt dikwijls niet kwantitatief, terwijl straks voor geleasd materieel wél een concreet bedrag moet worden opgevoerd.

De nieuwe norm zit eraan te komen, maar het is nog even de vraag wanneer. KPMG ging er vorig jaar nog vanuit dat het 2013 wordt. Inmiddels wordt van alle kanten geroepen om uitstel. Leaseurope, de overkoepelende Europese organisatie van leasemaatschappijen, acht de markt er nog lang niet rijp voor en bepleit dat de maatregel wordt doorgeschoven tot 2016. Er zit ook nog niet veel schot in de voorbereiding van de nieuwe norm. Dat is een moeizaam proces waarbij experts uit tal van landen zijn betrokken.

Het betreft deskundigen van weerszijden van de Atlantische Oceaan. Aan de ene kant de International Accounting Standards Board (IASB) uit Londen, die mede is opgericht om de nieuwe International Financing Reporting Standards (IFRS) uit te werken. Aan de andere kant de US Financial Accounting Standards Board. De twee denken in de herfst van dit jaar, na enkele keren uitstel, een kwalitatieve IFRS-regeling voor leasing uit te brengen. Die IFRS, by the way, we zijn toch in het Engels bezig, moet geleidelijk in de plaats komen van de GAAP-boekhoudregels waarmee accountants nu werken.

Vanzelfsprekend zijn de grootste effecten te verwachten bij ondernemingen die nu relatief veel materieel dat zij in gebruik hebben ‘off-balance’ hebben aangetrokken. Denk aan luchtvaartmaatschappijen, die soms hun hele vloot hebben geleasd en daarvoor straks, per vliegtuig, een ‘right of use’ voor moeten activeren. Maar het hakt er ook in voor bijvoorbeeld wegvervoerders die hun wagenpark grotendeels via leasing inhuren. Hetzelfde geldt voor bedrijven met omvangrijk geleasd vastgoed.Een niet onbelangrijk detail is dat grondig onderscheid moet worden gemaakt tussen de leasecomponent en de servicecomponent. De eerste wordt dus als gebruiksrecht in de balans opgenomen, de tweede loopt via de resultatenrekening. Soms zal extra informatie voor een juiste splitsing moeten worden opgevraagd. Hoe precies tussen de zuivere leasing en de servicekosten moet worden onderscheiden, is volgens KPMG lang niet altijd duidelijk.

Omdat elk leasecontract straks zorgvuldig zal moeten worden geanalyseerd, kunnen zowel de leasende bedrijven als hun leasemaatschappijen op flink wat extra papierwerk rekenen. Dat was eigenlijk niet de bedoeling van IFRS-leasing. Die had de leaseregels gemakkelijker moeten maken. Dat gebeurt ook wel, maar voor een juiste invoering moeten bedrijven een grote inspanning leveren.

Transport en Logistiek Nederland (TLN) tast nog in het duister over de omvang van de gevolgen voor het wegvervoer. Zeker, merkt een fiscalist bij de organisatie op, door de nieuwe regels verslechtert je solvabiliteit, althans optisch. “Als een bank daar niet op let, loop je de kans dat die bank kritischer wordt op je bedrijf.”

Het vermoeden bestaat dat misschien vooral nieuwere bedrijven zullen worden getroffen. Oudere bedrijven hebben door de jaren heen doorgaans meer eigen vermogen weten op te bouwen. Die zien hun solvabiliteit minder sterk worden aangetast – of beschikken over een eigen vloot die allang op de balans prijkt.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement