De virtuele Hyperloop-demonstratie op het Intelligent Transport Systems (ITS) World Congress, een evenement dat medio oktober in Hamburg wordt gehouden, komt uit de koker van Hyperport Cargo Solutions, een joint-venture die 2,5 jaar geleden werd opgericht door HHLA (Hamburger Hafen und Logistik), het grootste containeroverslagbedrijf van de Duitse havenstad, en het Amerikaanse bedrijf HyperloopTT (Hyperloop Transportation Technologies).

Hamburgse containerterminal

Bij de presentatie van de joint-venture eind 2018 was er sprake van dat er in 2021 al een eerste transportbuis zou moeten lopen vanaf de Hamburgse containerterminal Altenwerder, maar zo’n vaart loopt het zeker nog niet. Vorig jaar zomer meldde HHLA zelfs nog dat de hyperloopplannen voorlopig in de ijskast gingen omdat er vanwege de coronacrisis moest worden bezuinigd. Wel willen de Hyperport-partners in oktober demonstreren dat ze een systeem hebben ontwikkeld dat volgens hen levensvatbaar is.

De ambities zijn in de tussentijd in elk geval niet kleinschaliger geworden: HHLA stelt dat het de bedoeling is om om de nieuwe technologie van Hyperport ‘in de haven- en transportlogistiek wereldwijd op de markt te brengen’. Een ‘plug-and-play-oplossing voor havenbedrijven’, noemen de Hamburgers hun transportsysteem, dat in de toekomst het vrachtwagenverkeer van en naar containerterminals zou moeten vervangen.

Elon Musk

Het Hyperloop-concept ontstond, acht jaar geleden alweer, als een ‘open sourced’-ideetje van de out-of-the-box-denkende ondernemer Elon Musk (SpaceX, Tesla, The Boring Company), die de rest van de wereld uitdrukkelijk uitnodigde om zelf aan de slag te gaan met deze door hem in het hoenderhok gegooide knuppel. Als je in een buizensysteem zoveel lucht wegzuigt dat die buizen bijna vacuüm zijn, moet je er mensen en goederen doorheen kunnen vervoeren met snelheden van boven de 1000 kilometer per uur, zo stelde hij voor.

Het basisidee mag dan van de steenrijke Silicon Valley-ondernemer zijn, HHLA meldt voor de zekerheid dat Elon Musk ‘nicht dabei ist’ in Hamburg. Geen haar op Musks hoofd die er destijds aan dacht om misschien zeecontainers door zo’n hyperloop te gaan schieten, en bij Hyperport is dat juist het hele eieren eten.

Capsule

Tot 2800 containers per dag kunnen ‘solide, efficiënt en veilig’ worden vervoerd, ‘zonder verkeers- en omgevingsinvloeden’, aldus de Hyperport-partners. In een speciale Hyperport-capsule kunnen twee standaard twintigvoets containers of één veertigvoeter door het buizensysteem gejaagd worden.

Die capsule is in opdracht van Hyperport ontworpen door het Spaanse industrieel ontwerpbedrijf Mormedi. Meer dan twintigduizend uren zijn er volgens de Hamburgers in gestoken om alles door te rekenen, te analyseren en, last but not least, in fraaie 3D-artist impressions te verbeelden.

Gerlinde John, projectmanager van HyperPort namens HHLA, zwaait het ontwikkelde concept lof toe als ‘Tor zur Zukunft’, terwijl Andres De Leon, ceo van de Amerikaanse partner HyperloopTT, benadrukt dat in Hamburg ‘dezelfde onderliggende technologie wordt gebruikt als onze passagierssystemen’. HyperloopTT ontwikkelt met een team van achthonderd ingenieurs met veertig partners wereldwijd Hyperloop-concepten, vermeldt HHLA er trots bij.

Tekst gaat verder onder de foto.

Hyperloop Hamburg1

Hinderpaal

Dat klinkt alsof in talloze wereldsteden reeds forenzen door buizen zoeven, maar dat is bepaald nog niet het geval. Dat ondernemers tot nu toe eerder passagiers- dan goederenvervoer-toepassingen voor zich zagen, was juist een belangrijke hinderpaal. Want met een noodgang van meer dan 1000 kilometer per uur door een vacuüm buis geschoten worden: dat klinkt niet alleen de doorsnee reiziger wel erg gewaagd in de oren, ook sommige wetenschappers hebben ronduit gewaarschuwd dat hyperloops geen puik idee zijn. Eén klein onverhoopt haarscheurtje in een hyperloop­vehikel vol passagiers en er ontstaat een ongeleid projectiel waarin de mensen ten dode zijn opgeschreven, zo schetste de Britse wetenschapper Phil Mason een horror­scenario. De techniek zou ook nogal terrorismegevoelig zijn.

Zelfs deskundigen die niet meteen zo’n dodelijke hyperloopramp voor zich zien, denken wel dat het lastig is om hyperloopritten comfortabel te maken. Ook zien ze de benodigde magneetzweeftechniek als een mogelijk obstakel. Zelfs ‘gewone’ magneetzweeftreinen wachten, behoudens enkele trajecten in Azië, na een halve eeuw nog steeds op hun wereldwijde doorbraak.

Het is een belangrijke reden waarom langzaam maar zeker niet passagiersvervoer, maar goederenvervoer in beeld is gekomen als eerste concrete toepassing, omdat de veiligheidseisen voor spullen net iets minder streng hoeven te zijn dan voor mensen.

DP World Cargospeed

Al gaan enthousiaste Hyperloop-ontwikkelaars beslist door met experimenteren met mensenvervoer. Virgin Hyperloop, nota bene een bedrijf van Musks grote rivaal Richard Branson, sloeg wat dat betreft afgelopen november een mijlpaal door voor het eerst twee mensen door een testbuis in Las Vegas te schieten. Het bedrijf had daarvoor geen levensmoede B-film-stuntacteurs gerekruteerd, maar twee eigen directieleden: chief technology officer Josh Giegel en directeur Passenger Expe­rience Sara Luchian. Beiden konden de primeur navertellen. Virgin had al vertrouwen gekregen in een goede afloop na eerst meer dan vierhonderd testritten te hebben gemaakt zonder man of vrouw aan boord.

Samen met terminaloperator DP World uit de Verenigde Arabische Emiraten heeft Virgin tevens een onderneming, DP World Cargospeed, die zich richt op vrachtvervoer per hyperloop. Anders dan het Hamburgse initiatief, denken DP World en Virgin daarbij niet aan zeecontainers, maar aan supersnel vervoer van goederen op pallets. Tijdgevoelige lading zoals versproducten en medicijnen moeten daarmee binnen 48 uur op elke plek in de wereld afgeleverd kunnen worden. Net als de Hamburgers voorspelde Branson in 2018 dat er al dit jaar gecargospeed zou kunnen worden, maar de praktijk wijst uit dat de transportvernieuwing langer op zich zal laten wachten. Branson stelt in elk geval monter, dat het transport de komende paar decennia meer zal veranderen dan het de afgelopen twee eeuwen heeft gedaan.

Deze week vindt in Valencia de European Hyperloop Week plaats, met op zaterdag een race tussen alle deelnemende hyperloop-teams. TU Delft verdedigt daarbij de Nederlandse eer met een afvaardiging van 35 studenten. De Delftenaren denken hoge ogen te kunnen gooien met hun zelf ontwikkelde ‘Linear Synchronous Motor’, die in interactie met de baan een magnetisch veld opwekt. TU Delft wordt in het hyperloopwereldje serieus genomen: toen Musk zijn wereldwijde oproep deed aan knappe koppen overal op aarde om hyperlooptechnieken te ontwikkelen, was de Delftse universiteit een van de eerste die met ideeën op de proppen kwam.

Tekst gaat verder onder de foto.

xp-2-firstpassengers-joshsara-9
De directieleden Josh Giegel en Sara Luchian van Virgin Hyperloop dienden zelf als proefkonijnen op de eerste bemenste Virgin-rit, en ze kunnen hun avontuur navertellen. Foto: DP World

Groningen

Niet alleen Delft, ook Groningen staat dik omcirkeld op de wereldkaart van hyperloopspecialisten. Want daar stampt het bedrijf Hardt Hyperloop, opgericht door Delftse studenten, de komende tijd het ‘European Hyperloop Center’ uit de grond, voorzien van een testbaan van bijna drie kilometer waarop snelheden tot 700 kilometer gehaald moeten worden. De testen zouden al in de loop van volgend jaar moeten beginnen, al kan het ook 2023 worden.

Dat Hardt met zijn European Hyperloop Center de schoolbanken duidelijk ontgroeid is, blijkt uit de 4,5 miljoen euro subsidie die het eind vorig jaar kreeg toegekend van de Nederlandse regering en de steun van bedrijven als Schiphol, Deutsche Bahn, de NS en Tata Steel. Uit de containersector toont de Deense stuwadoor APMT (van het Maersk-concern) belangstelling.

Mochten de Groningse proeven naar tevredenheid verlopen, dan is het idee dat er al snel stappen gezet zouden kunnen worden om met een eerste hyperloop bijvoorbeeld versproducten te vervoeren tussen veilingen en Schiphol. Maar een uitgebreide ‘Cargoloop’ die alle grote logistieke centra in Nederland verbindt, wordt pas rond 2050 voorzien. Ook Schiphol heeft 2050 genoemd als richtjaar waarin hyperloops korteafstandsvluchten naar andere Europese luchthavens zouden kunnen vervangen.

Miljardairs als Musk en Branson beginnen liever vandaag dan morgen, maar de Delftse studenten die deze week in Valencia actief zijn, zijn nuchter: het bewerkstelligen van een eerste Hyperloop-link in 2050 is wat hen betreft beslist al een ‘ambitieus doel’.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding