De groupagedivisie, feitelijk grotendeels het in 2015 voor 2,8 miljard euro overgenomen Con-way, gaat dan afzonderlijk verder als XPO Logistics. Ook de Europese activiteiten, bestaande uit het in 2015 voor 2,34 miljard euro gekochte Norbert Dentressangle, gaat de deur uit via een beursgang of verkoop.

Het intermodale vervoer in de VS wacht eenzelfde lot. Jacobs mikt erop om de gehele exercitie, die verdacht veel lijkt op de deconfiture van de Nederlandse TNT Groep, voor het eind van dit jaar af te ronden. TNT werd vanaf 1989 uit overnames opgebouwd door het kleine PTT Post, om vervolgens onder druk van durfkapitalisten en een onduidelijk aankoopbeleid weer in mootjes te worden verkocht. Daarbij ging de logistiek naar Ceva, terwijl de expeditie bij Geodis belandde. Fedex kocht uiteindelijk TNT Express. PostNL bleef nog over als zelfstandig onderdeel.

Logistieke logica

Net als destijds bij TNT kan er ook geen echte logistieke strategie worden ontdekt in de nieuwe plannen van XPO. Vorig jaar scheidde Jacobs al de warehouse-divisie af van XPO Logistics en bracht hij de naam GXO naar de beurs, maar die verzelfstandiging was nog omkleed met enige logistieke logica. Beide entiteiten konden zich los van elkaar meer richten op de deel­markten waarin ze acteerden.

Voor GXO was dat contractlogistiek en bij XPO hoofdzakelijk het landvervoer in de VS en Europa. Daarnaast waren de spelers na de opsplitsing qua schaalgrootte en omzet nog steeds mondiale spelers van formaat. Dat het ultieme motief van de verzelfstandiging van GXO finan­cieel was – beurswaarde scheppen voor de jarenlang verwende XPO-aandeelhouders – ging dus samen met logistieke ratio.

Dat kan niet worden gezegd van de laatste plannen van Jacobs met XPO Logistics. Daar lijken vooral nog financiële redenen de doorslag te spelen, want door het verder opknippen van XPO verliest het expeditiebedrijf op logistiek gebied de mondiale slag- en koopkracht om het tegen grote netwerkexpediteurs als DSV, K+N, DHL Global, Schenker en Expeditors vol te houden.

Panalpina

De XPO-topman lijkt strategisch de handdoek in de ring te hebben gegooid met het verder opknippen en de verkoop van XPO-activiteiten. Het wreekt zich daarbij dat XPO bij de eerdere acquisities de slag heeft gemist om ook in de zee- en luchtvracht uit te groeien tot een mon­diale speler. Het kon nooit een totaalconcept aan logistieke diensten aan de grote verladers bieden.

De laatste hoofdprijs in dat marktsegment, het Zwitserse Panalpina, ging in 2019 naar het Deense DSV. Daarbij hadden de Denen wel het doorzettingsvermogen en het financieel vernuft om na luchtvracht­expediteur UTi Worldwide ook Panalpina aan de haak te slaan. Naar verluidt kon Jacobs niet voldoende geldschieters mobiliseren om de 5 miljard euro bijeen te krijgen die de overname van Panalpina uiteindelijk kostte.

Tegelijkertijd keerde het tij voor XPO op de Amerikaanse beurs en stagneerde de koers van het bedrijf. Zuur moet het dan ook zijn geweest voor de XPO-topman dat Panalpina uiteindelijk via een aandelenruil in handen kwam van DSV, waardoor de Zwitser Ernst Göhner Stiftung, de grootaandeelhouder van Panalpina, nu 10% van DSV bezit.

Het gemis van voldoende lucht- en zeevrachtexpeditie is een weeffout die Jacobs nog had kunnen herstellen door een bod op het kleinere Expeditors uit te brengen, maar die kans liet hij schieten. Wellicht omdat hij toen onder druk van de aandeelhouders al zijn knopen had geteld en koos voor het opknippen van XPO om zo via een beursgang van GXO zijn beleggers en daarmee zichzelf als grootaandeelhouder weer te fêteren op dollars. Het kan ook zijn dat hij de strategische waarde van een lucht- en zeevrachtdivisie nooit echt heeft onderkend.

Geschiedenis

Om dat de begrijpen, moet er ook naar de geschiedenis van Jacobs worden gekeken, die in het verleden met United Waste Systems en United Rentals al kleine bedrijven via acquisities opbouwde tot miljardenbedrijven om ze daarna weer in de etalage te zetten. XPO lijkt nummer drie te worden. Grondsteen was het expeditiebedrijf Express-1 Expedited Solutions, dat hij in 2011 kocht voor 150 miljoen dollar en waarvan hij onder de nieuwe naam XPO de beurswaarde met meer dan 1000% wist op te krikken.

Blijkens de Amerikaanse financiële pers was de XPO-topman de afgelopen veertig jaar goed voor ruim vijfhonderd acquisities. Dat leverde hem uiteindelijk (2021) een vermogen van 3,7 miljard dollar op, goed voor plek 300 op de Forbes-lijst van rijkste Amerikanen. Met de komende beurs­noteringen en desinvesteringen zal de ster van Jacobs op die lijst waarschijnlijk verder stijgen.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement