Dat is een van de conclusies van het Agri en Food Logistiek Congres 2022 in Breda. Het congres werd gelijktijdig met de beurs Multimodaal gehouden op 22 april. Het economisch belang van versketens voor Nederland is groot, het maatschappelijk belang van verduurzaming van het vervoer is misschien nog wel groter. De centrale vraag op het congres was hoe het transport zowel vers en snel kan als duurzaam.

Uitersten

Snelheid en duurzaamheid lijken twee uitersten die maar moeilijk bij elkaar in de buurt te brengen zijn. Sander de Leeuw, professor in Supply Chain Management in Wageningen, vat de problematiek samen. ‘Er gebeurt nu van alles. Er woedt een oorlog, er is een chauffeurstekort, de energieprijzen stijgen, retailers wensen hun producten terecht of onterecht zo snel mogelijk in de schappen te hebben liggen, en tegelijkertijd zijn er de overheidseisen rondom verduurzaming.’

Om tot oplossingen te komen is samenwerking in de sector noodzaak. Dat concludeert hij aan de hand van de presentaties en interviews van de middag. Door ladingen samen te voegen hoeven er simpelweg minder wagens de weg op. ‘Langzamer transport gaat helpen om een verduurzamingsslag te maken.’

Haal de snelheid eruit

Paul Bleumink van Buck Consultancy pleit er in zijn sessie voor om de snelheid uit de versketen te halen door af te stappen van het wegvervoer. ‘De verduurzaming van wegtransport gaat te langzaam, bovendien is er te weinig netcapaciteit om het wegvervoer te elektrificeren’, redeneert hij. De modal shift biedt uitkomst, er moet meer per spoor en binnenvaart. ‘Om dat mogelijk te maken zijn forse investeringen nodig en samenwerkingen tussen allerlei logistieke partijen.’ Wie dat gaat betalen? ‘Overheid en bedrijfsleven samen.’

Als versproducten langer onderweg zijn, is er ook ander vervoer nodig, bijvoorbeeld meer via reefers. In de sessie van Anne Saris van Port of Rotterdam wordt duidelijk hoe hier in de haven aan wordt gewerkt. Saris is manager agrofood en distributie. In Rotterdam wordt gebouwd aan een food hub, onder meer sapproducent Innocent is hier te vinden. De hub ligt rondom een kade waar juist schepen met reefers terecht kunnen. ‘Om de producten vervolgens verder te vervoeren zijn in Rotterdam meerdere modaliteiten aanwezig. Intermodale connecties zijn de sleutel voor een duurzame en toekomstbestendige keten’, zegt ze.

Druk vanuit de supermarkten

Dirk Desoete is operations manager bij Northfreeze, een specialist in transport van gekoelde en bevroren versproducten. Uit zijn sessie blijkt dat die stap naar transparantie nog niet zo snel gezet is. Northfreeze levert onder meer aan supermarkten. Desoete legt uit dat supermarkten veel druk neerleggen bij transporteurs om zo snel mogelijk te leveren. Staat een lading gepland voor 22:00 uur en is de chauffeur te laat? Dan volgt een boete.

Professor De Leeuw benadrukt dat uit onderzoek blijkt dat de consument vatbaarder is voor goedkope producten dan voor snel geleverde producten. ‘Hoe kunnen we de klant triggeren om voor langere levertijden te kiezen?’ De oplossing ligt volgens hem in het transparant maken van de transportkeuzes. ‘Maak het zichtbaar, leg het uit. En zoek daarin samenwerking met de retailers, bijvoorbeeld door op verpakkingen informatie te geven.’

Dicht bij elkaar

Toch lijkt meer samenwerking volgens de meeste sprekers een manier te zijn om te komen tot duurzamere transportoplossingen. Pieter Lok is manager van het Hines Fresh Park in Venlo, waar zo’n 100 bedrijven in de verssector bij elkaar te vinden zijn. Venlo heeft meerdere modaliteiten (spoor, luchtvracht, water) in de buurt en bovendien is de plaats centraal gelegen om een grote groep consumenten te bereiken. ‘Juist door fysiek dicht bij elkaar te liggen, zijn faciliteiten te delen en ontstaan er nieuwe samenwerkingen’, meent hij.

Digitalisering kan ook een rol spelen in zowel de tijdsdruk van transport als het duurzaamheidsvraagstuk. Saris legt uit wat er mogelijk is in de haven. ‘Doordat inzichtelijk is wat de locatie, inhoud, temperatuur en bestemming van een container is, zijn er andere transportkeuzes te maken van alleen via de weg.’

Krimp

De Leeuw ziet een oplossing in het anders inrichten van de transportketens. ‘Als we naar meer lokale productie gaan, of naar lokale bewerking van producten, is er minder transport nodig.’ Hij haalt een voorbeeld aan van het transport van suikerbuiten. Door niet de bieten te vervoeren, maar de suiker die hiervan kan worden gemaakt, is een stuk minder vervoer nodig. De verandering in de keten zit weliswaar niet in de transporthoek, maar de impact is groot. De Leeuw verwacht dat onder invloed van andere voedingskeuzes van de consument de transportketen mee moet veranderen. Hij beaamt dat het soms simpelweg betekent dat er minder te vervoeren valt en dat de transportsector op termijn wellicht moet krimpen.

De grootste uitdaging voor de verslogistiek ligt wellicht in het bereikbaar maken van duurzame logistiek voor een grote groep mensen – want duurzaam betekent in het huidige landschap vaak nog dat het kostbaarder is. ‘Maar daar is wel begrip voor’, meent De Leeuw. ‘De biologische spekjes zijn duurder dan de reguliere en de consument snapt dat. Opnieuw: leg uit waarom, dat een product van ver komt of dat het per spoor is vervoerd.’ Een eco-score op versproducten is zo gek nog niet.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement