Het Midden-Oosten is voor sommige reders die naar het Verre Oosten varen, een eerste tussenstop die ze via een centrale hub bedienen. Toch sluit het vaargebied tussen Noord-Europa en de oostelijke helft van het Middellandse Zeegebied (Eastmed) beter aan bij het intra-Europese verkeer en heeft het veel minder last van de problemen waarmee de reders op hun andere Aziatische routes kampen.

Uit de statistieken van de European Liner Affairs Association (ELAA) blijkt dat het intra-Europese containerverkeer op peil blijft en dus redelijk crisisbestendig lijkt. Met uitzondering misschien van de Noord-Europese uitvoer naar Turkije, blijft ook de export naar de Levant mooi doorlopen. Er is behoorlijk wat lading en op termijn zullen die volumes nog toenemen.

Erg belangrijk voor de containervervoerders is ook dat de tarieven op deze bestemmingen vrij stabiel blijven. Terwijl alle reders de tarieven van en naar het Verre Oosten om de zoveel maanden proberen te verhogen, blijft de Eastmed gespaard van grote tariefschommelingen. Evergreen kondigde onlangs een tariefverhoging per 1 november van 75 dollar per teu naar het Middellandse Zeegebied aan, maar dat bedrag is slechts de helft van de 150 dollar extra die gevraagd wordt voor verschepingen naar het Rode Zeegebied, de Arabische Golf, India/Pakistan en het Verre Oosten.

Een ander verschil met de andere Aziatische trades is dat er tussen Noord-Europa en het Middellandse Zeegebied geen diensten gestaakt hoefden te worden. Slechts een rederij trok zich terug, maar tegelijkertijd begonnen Maersk Line en CMA CGM nieuwe diensten en hervatte het Finse Containerships de vroegere lijndienst van Contaz naar Turkije. De nieuwe eigenaars van de vroegere Bulgaarse staatsrederij Navigation Maritime Bulgare hielden het in januari voor bekeken. Hun beslissing om de Bulcon-lijndienst met schepen van 919 tot 1.020 teu naar Griekenland, Turkije en Bulgarije te staken had vooral te maken met een forse daling van de volumes richting Zwarte Zee.

Twee maanden later blies Containerships wel de vorig jaar gestaakte lijndienst van Contaz Line nieuw leven in. Intussen varen de Finnen met drie schepen van 974 tot 1.421 teu om de negen dagen vanuit Tilbury, Teesport, Gent (sinds september) en Rotterdam naar Piraeus, Istanbul (Kumport) en Izmir. Door 45 voets pallet-wide containers aan te bieden, mikken de Finnen specifiek ook op lading die nu nog via de weg wordt vervoerd. De containers kunnen in Istanbul overgeslagen worden op een andere lijndienst van Contaz naar de Libische havens Benghazi, Misurata en Tripoli.

De vele diensten naar het Middellandse Zeegebied kunnen in ver- schillende groepen worden ingedeeld. Carriers die Ashdod of Haifa aanlopen, kunnen de bediening van Israël alleen maar combineren met die van Egypte en eventueel Cyprus. Andere diensten gaan dan naar landen als Libanon of Syrië. Griekenland wordt vaak met Turkije gecombineerd. Richting Italië is de concurrentie met de vrachtwagen bijzonder groot, zeker nu de prijzen in het wegvervoer in deze crisisperiode fors zijn gedaald.

Noord-Afrika blijft een tamelijk afgescheiden markt met een aantal specifieke nichecarriers als Sloman Neptun, Brointermed Lines, Maghreb CL-Line, CNAN Nord of Oldendorf Express Lines om er maar enkele te noemen. Heel wat lading voor de Maghreb wordt ook naar Spanje of Zuid-Frankrijk gereden om daar aan boord te gaan van een ferry of ro/rodienst.

De totale beschikbare capaciteit tussen Noord-Europa en het Middellandse Zeegebied is moeilijk in te schatten omdat de reders die de regio als tussenhalte op weg naar verdere oostelijke bestemmingen bedienen, hun allocaties naar eigen goeddunken kunnen verdelen. Nu er minder loops naar het Verre Oosten zijn en er steeds meer zware lading in die richting wordt verscheept, is het wel duidelijk dat er bij sommige reders minder plaats overblijft voor Middellandse Zeelading.

De Franse rederij CMA CGM die de Med traditioneel via transshipment bediende (hoofdzakelijk via Malta), startte in juni een rechtstreekse dienst uit Noord-Europa naar Griekenland en Turkije met schepen van 1.700 teu. Deze maand werd die French Europe Med Express (Femex) aan een feederdienst naar Zweden en Denemarken gekoppeld. Daardoor bieden de Fransen nu wekelijkse afvaarten uit Göteborg, Helsingborg, Aarhus, Zeebrugge, Rotterdam en Le Havre naar de Maltese hub in Marsaxlokk, Piraeus, Thessaloniki, Istanbul (Haydarpasa), Gebze, Avcilar, Gemlik en Izmir. CMA CGM heeft daarnaast ook nog een directe verbinding uit Rotterdam en Zeebrugge naar Beiroet met de Verre Oostendienst FAL3, waarin schepen van 8.488 tot 9.661 teu varen.

De rotatie van de nieuwe Femex van de Fransen lijkt op Maersks Scanmed Service die eveneens vanuit Zweden naar Turkije gaat. De rotatie van die lijndienst is iets beperkter met achtereenvolgens Göteborg, Aarhus, Bremerhaven, Antwerpen, Gioia Tauro, Piraeus, Istanbul (Ambarli en Evyap) en Izmir. De Denen hebben dan ook maar vijf schepen nodig voor een wekelijkse dienst en zetten grotere eenheden van 2.226 tot 2.835 teu in. Een ervan wordt overigens geleverd door de partner Hamburg Süd. Die Duitse rederij heeft nog twee andere diensten naar het Midden-Oosten. Voor de bediening van Israël wordt samengewerkt met Zim. De capaciteit van die gezamenlijke dienst werd de afgelopen jaren stelselmatig verhoogd en de vloot bestaat nu uit vier eenheden van 2.788 tot 3.586 teu. Dat laatste geldt overigens ook voor de eigen dienst naar Alexandrië, Beiroet, Lattakia, Mersin en Izmir waarvoor Hamburg Süd nu sedert het afhaken van Senator Lines alle tonnage levert (5 x 2.500 teu).

Ook Maersk Line heeft naast de Scanmed nog andere directe diensten. Begin dit jaar werd de Euromed Service begonnen die Rotterdam met Alexandrië, Port Said, Haifa en Ashdod verbindt. De Denen zetten vier zusterschepen van 3.200 teu in. Ze werden geselecteerd om hun hoge koelcapaciteit (800 aansluitingen voor reefercontainers) omdat deze dienst northbound in belangrijke mate op temperatuurgevoelige lading mikt. Met vijf rechtstreekse diensten tussen Noord-Europa en de Eastmed is MSC duidelijk marktleider. De grootste schepen worden ingezet tussen Antwerpen, Le Havre, Valencia, Ashdod, Alexandrië, Mersin en Haifa. Het gaat om vijf eenheden met een capaciteit van 4.396 tot 5.050 teu. Dat soort schepen voer vroeger ook in de Main Service naar Turkije, maar die wordt nu verzekerd door eenheden van gemiddeld 3.400 teu. Een tweede dienst naar Turkije is de Marmara Service uit Antwerpen naar Gebze, Istanbul en Gemlik met drie schepen van 2.464 tot 3.032 teu. Een andere loop is dan weer vooral op de Griekse havens Pireaus en Thessaloniki gericht in combinatie met het Turkse Izmir. Gezien de veelvuldige stakingen in Griekenland verdient deze dienst eigenlijk de bijnaam ‘Greek Tragedy Service’, want de Zwitserse rederij moet regelmatig uitwijken naar andere havens en logistieke alternatieven voor de klanten bedenken. MSC biedt tot slot ook nog wekelijkse afvaarten naar Limassol, Alexandrië, Beiroet, Lattakia en Mersin met eenheden van 2.400 tot 3.000 teu.

Tussen al deze grote rederijen zijn er ook nog nichecarriers actief. Een ervan is Borchard Lines dat vorig jaar 75 jaren aanwezigheid op het vaargebied vierde. De Britse rederij gebruikt vier schepen van 860 teu voor een dienst uit Londen, Rotterdam en Antwerpen naar Limassol, Ashdod, Haifa, Alexandrië en Izmir. De Turkse rederij Turkon Line richt zich vooral op de thuismarkt. Vanuit onder meer Rotterdam en Antwerpen varen vier schepen van 1.145 tot 1.880 teu naar Valencia, Barcelona, Marseille (Fos), Genua, Istanbul, Gebze, Gemlik en Izmir.

Het lijnvaartaanbod tussen Noorden Zuid-Europa blijft niet beperkt tot containerdiensten alleen. We vinden hier ook nog een aantal multipurpose carriers terug waarvan Normed, Empros Lines, Samin Line, National Navigation Company en BCS Line misschien de bekendste zijn. Het grote aanbod aan (tweedehands) rollend materieel verklaart ook de aanwezigheid van meerdere ro/ro-diensten. In dit marktsegment is vooral de Italiaanse rederij Grimaldi actief met de Euro-Med Service naar Salerno, Malta, Piraeus, Izmir, Ashdod, Limassol en Alexandrië. Behalve rollende lading worden ook containers en breakbulk meegenomen. De Euro Aegean Service is nog een andere ro/ ro-dienst van Grimaldi uit Antwerpen naar Italië, Griekenland, Libanon, Syrië, Turkije en Egypte.

Een van de concurrenten van deze Napolitaanse reder is Van Uden RoRo. Deze Nederlandse rederij voegt deze maand een derde schip met een capaciteit van ruim 2.000 lijnmeter toe aan de dienst uit Antwerpen naar onder meer Beiroet, Lattakia, Mersin, Piraeus, Limassol en de Libische havens Tripoli, Benghazi, Al Kuhms en Misurata. Van Uden kan daardoor drie afvaarten per maand bieden. Andere concurrenten zijn Mundial RoRo en Emroll. Deze laatste huurt twee freighters van DFDS Tor Line.