Smith (46, zie foto onder) kan aan de bak. Hij krijgt te maken met felle tegenstand tegen zijn benoeming van de Franse bonden van piloten en cabinepersoneel. Volgens hen is het ongehoord dat de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij straks wordt geleid door een niet-Fransman. Dat is in de historie van Air France nog nooit gebeurd.

Het is heel waarschijnlijk dat Air France een hete herfst tegemoet gaat. Het loonconflict met de vakbeweging over het vliegend personeel van het Franse deel van de combinatie is nog lang niet opgelost. De piloten van Air France weigeren loonconcessies en inbreuken te accepteren op hun historische privileges.

Cultuurverschillen

Smith komt terecht bij een bedrijf dat kampt met forse cultuurverschillen. Hij voegt er, als Anglosaksische bestuurder van een Canadese firma, zelfs nóg een aan toe. Hij zal misschien een mondje Frans (Quebecquois) spreken, maar dat helpt hem niet in een organisatie die, aan Franse kant althans, liefst opnieuw een opvolger uit eigen land als nieuwe président-directeur-général zou hebben ontvangen.

De nieuwe topman heeft wel steun uit de ‘board’, de operationele en toezichthoudende bestuurders bij AF-KLM. Grote minderheidsaandeelhouders als Delta Air hebben op zijn overkomst aangedrongen. De Franse staat, die in de combinatie een belang van 14% houdt, heeft zich nog niet willen uitspreken, maar heeft de benoeming ook niet tegengehouden. Op de werkvloer echter blijft het rommelen.

Smith krijgt te maken met een complex van problemen. In het passagiersvervoer moet AF-KLM tegenwoordig op alle luxe besparen waarop de reiziger bij zowel Air France als KLM tot dusver aanspraak kon maken. Bezuinigingen worden opgelegd door de felle concurrentie van goedkope-ticketmaatschappijen, die nu ook op lange-afstandsvluchten lage tarieven aanbieden, met diensten die van alle toeters en bellen zijn ontdaan.

Stakingen

Er is binnen het concern een schisma tussen de Franse en de Nederlandse tak. Het is nooit gelukt de tegenstellingen tussen beide componenten weg te nemen. De piloten van KLM bijvoorbeeld staan op het punt een nieuwe cao met de werkgever te sluiten over arbeidsvoorwaarden die weliswaar kariger zijn, maar klaarblijkelijk voor de bonden nog wel aanvaardbaar. De Air France-piloten steigeren echter al jaren tegen elke looningreep, wat uitmondde in lange stakingen.

De financiële uitkomsten bij beide bedrijven verschillen totaal. Het is KLM dat tegenwoordig de winst binnenbrengt, terwijl het grotere Air France daar een zwaar verlies tegenover stelt. Tegelijk mort de Nederlandse tak al jaren over de uitholling door het moederbedrijf (AF-KLM dus), ten gunste van Air France. Zo moest Martinair zijn vrachtvloot goeddeels opgeven en werd een deel van het cargovervoer naar Air France overgeheveld.

In het goedkope-vluchtensegment pikte Air France het concept van Transavia. Op zich een goede zet, maar tegen ‘Franse’ arbeidsvoorwaarden, wat uiteraard kwaad bloed zette bij de ‘Hollandais’. Tegelijk begon Air France met eigen formules die hun waarde in deze markt nog lang niet hebben bewezen. Bij KLM leven ook aanhoudend zorgen dat Air France een deel van de lucratievere vluchten van Schiphol overbrengt naar Roissy/Charles de Gaulle.

Beschamend

De benoeming van Smith, een man met lange ervaring in de luchtvaartsector, werd voorafgegaan door een vrij beschamende periode waarin eerst de vorige topman Jean-Marc Janaillac het veld ruimde nadat een door hem gehouden personeelsraadpleging over wijzigingen in arbeidsvoorwaarden in zijn nadeel was uitgevallen. Vervolgens dook de naam op van Philipe Capron, de financiële topman van nuts- en vervoersbedrijf Veolia, als opvolger.

Deze, ofschoon Fransman, werd afgeserveerd wegens gebrek aan ervaring in de luchtvaart. Hij had, was toen ook het argument, nooit als ‘CEO’ een onderneming geleid. Dat laatste geldt voor Benjamin Smith overigens ook niet. Hij is bij Air Canada de tweede man en heeft de verantwoordelijkheid voor de operationele gang van zaken. In het opvolgingsproces viel ook de naam van Pieter Elbers, de topman van KLM. Nu de keuze op Smith is gevallen, zegt Elbers de hoogste functie niet te hebben geambieerd.

Bron foto: Air Canada

Lees ook: Canadees Smith nieuwe baas Air France-KLM