Vrachttaks krijgt extra onderzoek

Tweede Kamer

Het kabinet heeft de komst van de omstreden vrachttaks afhankelijk gemaakt van een nieuw gedegen onderzoek naar de gevolgen van de maatregel op Schiphol en Maastricht Airport. Dat was de uitkomst van een verhit Kamerdebat over de vliegbelasting vorige week. Voor de tickettaks staat het sein op groen, maar de onderbouwing van de vrachttaks noemde de Kamer flinterdun. Dat moet nu over.

Staatssecreatris Hans Vijlbrief (Belastingen) heeft tot Prinsjesdag de tijd gekregen van de Tweede Kamer om wetenschappelijk via een grondig onderzoek aan te tonen dat de beoogde vrachttaks (begroot op jaarlijks twaalf miljoen euro van de totale opbrengst van 200 miljoen euro aan vliegbelasting) geen negatieve gevolgen heeft voor de vrachtsector op Schiphol en het Limburgse Maastricht Aachen Airport (MAA).

De Kamer was niet overtuigd dat de effecten van de maatregel in het voortraject zorgvuldig in kaart waren gebracht. Zo moest Vijlbrief vlak voor het Kamerdebat vorige week in schriftelijke antwoorden op vragen van de VVD-fractie erkennen dat er door de onderzoekers van CE Delft en Significance geen direct contact was geweest met Maastricht Aachen Airport en de meeste informatie via algemene rekenmodellen was verzameld.

De beperkte schade, geschat op een verlies van 3 tot 4% aan vrachtvluchten door de onderzoekers, werd door een meerderheid in de Kamer niet geloofd. Het ministerie kreeg van VVD-kamerlid Helma Lodders dan ook een dikke onvoldoende voor dit onderzoek.

Niet mild

Ook Tweede Kamerlid Cem Laçin van de SP was niet bepaald mild met zijn kritiek. Hij noemde het een ‘heel slecht plan uit de koker van dit kabinet.’ De SP-er wees op het gevaar van het weglekken van vracht over de grens. ‘Met slechts 3% van de vluchten op Schiphol zorgt de luchtvrachtsector voor ongeveer 20% tot 25% van de banen. Het zijn daarmee de vluchten die economisch het meest toevoegen. Maar de vrachtsector staat al langer onder druk. De laatste jaren neemt het percentage vrachtvluchten af en kost het grote moeite om afspraken te maken voor vrachtslots. De wet die nu voorligt, dreigt deze sector opnieuw hard te raken. Er is nauwelijks iets bekend over het weglekeffect. Waarom heeft het kabinet zo weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen van deze vrachttaks?’

Zorgen

Kamerlid Steven van Weyenberg (D66) deelde de zorgen van Laçin, maar schatte die ‘minder hoog’ in. ‘Ik vraag het kabinet vooral of het goed de vinger aan de pols wil houden als het gaat om de impact op de vracht. Daar moeten we natuurlijk wel voor zorgen, want je wilt geen onbedoelde negatieve effecten.’ Ook het CDA vond dat negatieve grenseffecten voor Maastricht Airport ‘zo veel mogelijk moeten worden voorkomen. Ons is niet duidelijk of is onderzocht of het vrachtverkeer in Maastricht praktisch gaat uitwijken naar Luik, Keulen, Bonn, Brussel of Düsseldorf.’

Vijlbrief kwam gedurende het Kamerdebat al vrij snel met toezeggingen om tenminste de situatie van MAA nog ‘een keer tegen het licht’ te houden, maar Schiphol niet nader te onderzoeken. ‘Heel veel Kamerleden hebben gevraagd hoe het zit met de positie van Maastricht Aachen. Ik geloof niet dat men zich nou direct zorgen maakt over de positie van Schiphol wanneer het gaat om deze tarieven. Maar ik denk wel dat er een punt zit bij de vraag: heeft u nou goed gekeken naar de positie van de afzonderlijke luchthavens wanneer het gaat om vracht? Dan zit de zorg van de Kamer volgens mij op het punt van Maastricht Aachen. Misschien is het gewoon verstandig dat wij nog eens even wat onderzoek laten doen naar wat de vrachttaks nou betekent voor de positie van die luchthaven, onderzoek dat is toegespitst op dit vliegveld en de effecten van de tariefheffing op vracht. Als daar dingen uit zouden komen die verontrustend zijn, kunnen we daar altijd nog rekening mee houden als we de wet in werkelijkheid gaan implementeren.’

Die toezegging vond de SP niet ver genoeg gaan. Laçin wilde garanties dat ook de gevolgen voor Schiphol, goed voor 94% van het vrachtvervoer in Nederland, nog een keer grondig worden onderzocht. De staatssecretaris zag dat allereerst niet zitten. ‘Ik dacht dat de zorgen vooral zaten rond Maastricht Aachen, omdat daar de substitutiemogelijkheden voor vracht heel groot zijn met Luik. Daar probeer ik antwoord op te geven.’

Laçin was het daar niet mee eens: ‘Neemt de staatssecretaris in dat onderzoek ook de mogelijke effecten op Schiphol mee of gaat het echt puur om Maastricht Aachen Airport?’

Vijlbrief: ‘Zou ik daar in de tweede termijn even op mogen terugkomen? Want ik weet niet uit mijn hoofd hoe het vrachtvervoer verdeeld is over de verschillende luchthavens. De bulk is natuurlijk op Schiphol, maar Maastricht is een belangrijke vrachtairport. Daarom vraagt u er natuurlijk naar. Als je naar Maastricht kijkt, weet ik niet of dan automatisch de rest Schiphol is. Mag ik daar misschien later even op terugkomen? Ik weet het technische antwoord gewoon niet.’

Intuïtief

De SP voerde vervolgens samen met de SGP en PvdA de druk op de staatssecretaris op door een tegenmotie in te dienen. Daarin werd een ‘nader onderzoek voor de gevolgen van de vrachttaks voor de complete luchtvrachtsector’ geëist. Dat zorgde even later wel voor een verdere toezegging van de staatssecretaris: ‘Volgens mij moeten we dat onderzoek gewoon doen. U vraagt wat dit nou betekent voor de vrachtsector op Schiphol. Dat was toch uw vraag? Toen gaf ik het antwoord waarvan ik intuïtief vermoedde dat het zo was, en dat blijkt nu ook zo te zijn: het vrachtverkeer in Nederland wordt ongeveer verdeeld tussen Schiphol en Maastricht Aachen Airport. Ik weet dat ik een onderzoek heb toegezegd om goed te kijken naar Maastricht Aachen. Dat betekent dat ik dan natuurlijk impliciet ook kijk naar de vrachtsector op Schiphol. Volgens mij voldoe ik daarmee aan de vraag.’ Onder die voorwaarde ging een brede meerderheid in de Kamer alsnog akkoord met de plannen voor een vliegbelasting.

Lees ook: Kabinet heeft negatieve effecten vrachttaks niet concreet onderzocht

Vrachttaks krijgt extra onderzoek | NT

Vrachttaks krijgt extra onderzoek

Tweede Kamer

Het kabinet heeft de komst van de omstreden vrachttaks afhankelijk gemaakt van een nieuw gedegen onderzoek naar de gevolgen van de maatregel op Schiphol en Maastricht Airport. Dat was de uitkomst van een verhit Kamerdebat over de vliegbelasting vorige week. Voor de tickettaks staat het sein op groen, maar de onderbouwing van de vrachttaks noemde de Kamer flinterdun. Dat moet nu over.

Staatssecreatris Hans Vijlbrief (Belastingen) heeft tot Prinsjesdag de tijd gekregen van de Tweede Kamer om wetenschappelijk via een grondig onderzoek aan te tonen dat de beoogde vrachttaks (begroot op jaarlijks twaalf miljoen euro van de totale opbrengst van 200 miljoen euro aan vliegbelasting) geen negatieve gevolgen heeft voor de vrachtsector op Schiphol en het Limburgse Maastricht Aachen Airport (MAA).

De Kamer was niet overtuigd dat de effecten van de maatregel in het voortraject zorgvuldig in kaart waren gebracht. Zo moest Vijlbrief vlak voor het Kamerdebat vorige week in schriftelijke antwoorden op vragen van de VVD-fractie erkennen dat er door de onderzoekers van CE Delft en Significance geen direct contact was geweest met Maastricht Aachen Airport en de meeste informatie via algemene rekenmodellen was verzameld.

De beperkte schade, geschat op een verlies van 3 tot 4% aan vrachtvluchten door de onderzoekers, werd door een meerderheid in de Kamer niet geloofd. Het ministerie kreeg van VVD-kamerlid Helma Lodders dan ook een dikke onvoldoende voor dit onderzoek.

Niet mild

Ook Tweede Kamerlid Cem Laçin van de SP was niet bepaald mild met zijn kritiek. Hij noemde het een ‘heel slecht plan uit de koker van dit kabinet.’ De SP-er wees op het gevaar van het weglekken van vracht over de grens. ‘Met slechts 3% van de vluchten op Schiphol zorgt de luchtvrachtsector voor ongeveer 20% tot 25% van de banen. Het zijn daarmee de vluchten die economisch het meest toevoegen. Maar de vrachtsector staat al langer onder druk. De laatste jaren neemt het percentage vrachtvluchten af en kost het grote moeite om afspraken te maken voor vrachtslots. De wet die nu voorligt, dreigt deze sector opnieuw hard te raken. Er is nauwelijks iets bekend over het weglekeffect. Waarom heeft het kabinet zo weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen van deze vrachttaks?’

Zorgen

Kamerlid Steven van Weyenberg (D66) deelde de zorgen van Laçin, maar schatte die ‘minder hoog’ in. ‘Ik vraag het kabinet vooral of het goed de vinger aan de pols wil houden als het gaat om de impact op de vracht. Daar moeten we natuurlijk wel voor zorgen, want je wilt geen onbedoelde negatieve effecten.’ Ook het CDA vond dat negatieve grenseffecten voor Maastricht Airport ‘zo veel mogelijk moeten worden voorkomen. Ons is niet duidelijk of is onderzocht of het vrachtverkeer in Maastricht praktisch gaat uitwijken naar Luik, Keulen, Bonn, Brussel of Düsseldorf.’

Vijlbrief kwam gedurende het Kamerdebat al vrij snel met toezeggingen om tenminste de situatie van MAA nog ‘een keer tegen het licht’ te houden, maar Schiphol niet nader te onderzoeken. ‘Heel veel Kamerleden hebben gevraagd hoe het zit met de positie van Maastricht Aachen. Ik geloof niet dat men zich nou direct zorgen maakt over de positie van Schiphol wanneer het gaat om deze tarieven. Maar ik denk wel dat er een punt zit bij de vraag: heeft u nou goed gekeken naar de positie van de afzonderlijke luchthavens wanneer het gaat om vracht? Dan zit de zorg van de Kamer volgens mij op het punt van Maastricht Aachen. Misschien is het gewoon verstandig dat wij nog eens even wat onderzoek laten doen naar wat de vrachttaks nou betekent voor de positie van die luchthaven, onderzoek dat is toegespitst op dit vliegveld en de effecten van de tariefheffing op vracht. Als daar dingen uit zouden komen die verontrustend zijn, kunnen we daar altijd nog rekening mee houden als we de wet in werkelijkheid gaan implementeren.’

Die toezegging vond de SP niet ver genoeg gaan. Laçin wilde garanties dat ook de gevolgen voor Schiphol, goed voor 94% van het vrachtvervoer in Nederland, nog een keer grondig worden onderzocht. De staatssecretaris zag dat allereerst niet zitten. ‘Ik dacht dat de zorgen vooral zaten rond Maastricht Aachen, omdat daar de substitutiemogelijkheden voor vracht heel groot zijn met Luik. Daar probeer ik antwoord op te geven.’

Laçin was het daar niet mee eens: ‘Neemt de staatssecretaris in dat onderzoek ook de mogelijke effecten op Schiphol mee of gaat het echt puur om Maastricht Aachen Airport?’

Vijlbrief: ‘Zou ik daar in de tweede termijn even op mogen terugkomen? Want ik weet niet uit mijn hoofd hoe het vrachtvervoer verdeeld is over de verschillende luchthavens. De bulk is natuurlijk op Schiphol, maar Maastricht is een belangrijke vrachtairport. Daarom vraagt u er natuurlijk naar. Als je naar Maastricht kijkt, weet ik niet of dan automatisch de rest Schiphol is. Mag ik daar misschien later even op terugkomen? Ik weet het technische antwoord gewoon niet.’

Intuïtief

De SP voerde vervolgens samen met de SGP en PvdA de druk op de staatssecretaris op door een tegenmotie in te dienen. Daarin werd een ‘nader onderzoek voor de gevolgen van de vrachttaks voor de complete luchtvrachtsector’ geëist. Dat zorgde even later wel voor een verdere toezegging van de staatssecretaris: ‘Volgens mij moeten we dat onderzoek gewoon doen. U vraagt wat dit nou betekent voor de vrachtsector op Schiphol. Dat was toch uw vraag? Toen gaf ik het antwoord waarvan ik intuïtief vermoedde dat het zo was, en dat blijkt nu ook zo te zijn: het vrachtverkeer in Nederland wordt ongeveer verdeeld tussen Schiphol en Maastricht Aachen Airport. Ik weet dat ik een onderzoek heb toegezegd om goed te kijken naar Maastricht Aachen. Dat betekent dat ik dan natuurlijk impliciet ook kijk naar de vrachtsector op Schiphol. Volgens mij voldoe ik daarmee aan de vraag.’ Onder die voorwaarde ging een brede meerderheid in de Kamer alsnog akkoord met de plannen voor een vliegbelasting.

Lees ook: Kabinet heeft negatieve effecten vrachttaks niet concreet onderzocht