Deze ‘diefstal op grote schaal’ kost volgens Elmar Giemulla (professor aan de Technische Universiteit van Berlijn en Daytona) de westerse leasemaatschappijen naar verwachting miljarden, maar ook voor de Russische luchtvaartsector is de schade groot. De vliegtuigen zijn door de eenzijdige Russische maatregel immers niet langer als luchtwaardig aan te merken en kunnen dan ook niet buiten de Russische landsgrenzen worden ingezet, zegt hij in een interview met het Duitse vakblad Cargoforwarder. Het betekent ook imago-schade en hij verwacht dan ook ‘jaren van verval’ voor de Russische airlines.

Niemand zal zo snel nog vliegtuigen verhuren aan ze, aldus Giemulla. En als dat al gebeurt, zal dat tegen hoge kosten zijn. ‘De schade is eigenlijk onmeetbaar voor de Russen. Als de sancties ooit verdwijnen zal het Russische passagiers-en luchtvrachtvervoer dan ook internationaal grotendeels door westerse airlines gebeuren’, verwacht hij.

Reserve-onderdelen

Giemulla, die ooit Rusland adviseerde na het uiteenvallen van de Sovjet Unie hoe een onafhankelijke luchtvaartsector kan worden opgezet, gaat ervan uit dat Rusland het groot aantal vliegtuigen van de westerse leasemaatschappijen niet alleen heeft geconfisqueerd uit wraak voor de sancties van de VS en de EU, maar ook om zich te verzekeren van voldoende reserve-onderdelen. De totale Russische civiele vloot bestaat uit zo’n 900, hoofdzakelijke Europese en Amerikaanse vliegtuigen. Door de sancties worden voor die vloot geen reserveonderdelen meer geleverd aan Rusland. Dat betekent dat een deel van de genationaliseerde westerse vliegtuigen zal worden ontmanteld voor reserveonderdelen.

Volgens de jurist beloopt de schade voor de leasemaatschappijen in de miljarden en is het onzeker of de verhuurbedrijven het verlies kunnen compenseren. Juridisch gezien zijn ze de door Rusland in beslag genomen vliegtuigen nu al als ’schroot’ te beschouwen, stelt hij. ’De waarde van de vliegtuigen is al sinds maart van dit jaar dramatisch gedaald. De leasemaatschappijen kunnen niets meer met de vliegtuigen doen, maar rechtszaken buiten Rusland zijn alleen mogelijk als er sprake is van staatsterrorisme.’

Compensatie

Binnen Rusland hebben de bedrijven geen schijn van kans om via rechtszaken compensatie te eisen, voegt hij eraan toe. Leasemaatschappijen kunnen nog wel civiele arbitragezaken aanspannen tegen Rusland, omdat de meeste leasecontracten zijn afgesloten op basis van investeringsgaranties. Dat zijn overeenkomsten die Rusland in het verleden met veel landen heeft afgesloten.

Ook de verzekeringspolissen op de vliegtuigen en huurcontracten kunnen soelaas bieden voor de leasebedrijven, maar dat hangt af van de onderliggende voorwaarden. Zelfs als oorlogsschade wordt gedekt, is de vraag of dat geldt voor de vliegtuigen die door Rusland in beslag zijn genomen via het overschrijven van de luchtvaartregister, stelt de luchtvaartjurist.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement