Haar eigen Conservative Party raakte de afgelopen weken al een drietal Lagerhuis-leden kwijt, die toetraden tot de ‘Independent Group’, waarin zich parlementariërs hebben verenigd die tegen de Brexit zijn en in elk geval tegen een afscheid zonder enige scheidingsovereenkomst met de Unie. Maar er zijn nog meer ‘Tories’ die de partij dreigen te verlaten als May het doemscenario van een ‘no deal’ niet wil uitsluiten.

Zo rebelleren drie ministers in de regering-May openlijk tegen de weigering van de premier om te voorkomen dat het op 29 maart, de officiële uittredingsdatum, tot ‘no deal’ komt als haar eigen plan voor een min of meer ordelijke Brexit niet door een meerderheid van het Lagerhuis wordt aangenomen. May heeft overigens de stemming opnieuw verplaatst; die wordt nu pas op 12 maart gehouden, slechts enkele weken dus voordat het doek voor het EU-lidmaatschap valt.

Catastrofe

De groep van drie opstandige ministers wordt aangevoerd door Margot James, die de portefeuille van digitale zaken beheert. Ze wordt gesteund door haar kabinetsgenoten Richard Harrington en Claire Perry. Het trio zegt het ministerschap aan de wilgen te hangen als hun politieke leider erin volhardt dat het gaat om ofwel haar eigen Brexit-voorstellen ofwel een hardhandig afscheid van de Unie. Die keuze moet van tafel, vindt James, die een uittreding zonder overeenkomst een catastrofe noemt.

Een aantal Europese leiders, onder wie Mark Rutte en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, heeft May opgeroepen om, gelet op de patstelling in het Lagerhuis, in vredesnaam aan te sturen op uitstel van de Brexit. Dat houdt in concreto in dat de Britse premier de overige 27 EU-lidstaten moet vragen om de uittredingsdatum met in elk geval enkele maanden te verschuiven.

May heeft zich over dit voorstel nog niet positief uitgelaten. Het is volgens haar het eigen met de Unie voorbereide exit-plan of ‘no deal’, en wel aan het eind van maart. Rutte was scherp in zijn commentaar: May leidt haar land ‘slaapwandelend’ naar de afgrond.

Uitholling

Zowel de Conservative Party als de oppositionele Labour Party, de twee partijen die veruit de grootste fracties in het House of Commons hebben, worden bedreigd door een uitholling van hun traditionele dominante positie door militante politici die de manier waarop hun partijen het Brexit-dossier behandelen, beu zijn. Volgens minister James zullen veel meer conservatieven overlopen naar de Independent Group als May nu niet eindelijk inschikt en niet onder ogen wil zien dat haar plan domweg geen meerderheid zal halen in het parlement, waardoor de situatie van no deal een feit zou zijn.

James haalde in radioprogramma’s van onder meer de BBC ook hard uit naar fanatieke Brexiteers in haar eigen Tory-partij. Die willen het er volgens haar op laten aankomen dat het VK de Unie zonder enig scheidingsakkoord verlaat. Maar dat zou betekenen, aldus James, dat het land dan misschien wel tien jaar moet onderhandelen over eigen bilaterale handelsakkoorden met een stoet van landen. Dit terwijl de EU zulke akkoorden met een groot aantal derde landen allang kent, die in het algemeen ook prima voldoen.

Niet alleen May zit in het nauw, het ‘Nauw van Calais’ als je het zo wilt noemen. Oppositieleider en schaduwpremier Jeremy Corbyn van Labour zag een tiental fractieleden in het Lagerhuis overstappen naar de Independent Group, onder wie parlementariërs die tot zijn troonopvolgers werden gerekend. De meesten van hen zijn geen voorstander van de Brexit en zeker niet van een chaotische uittreding. Daarbij verzetten deze Labour-kamerleden zich ook tegen een partijcultuur die een sluipend antisemitisme zou toelaten.

Nieuw referendum

Corbyn, zelf geen voorstander van het lidmaatschap van de EU, heeft nu laten weten dat hij een nieuw referendum hierover niet meer uitsluit. De Brexit kost, al is de fatale datum van 29 maart nog niet gekomen, de Britse economie bijna dagelijks honderden arbeidsplaatsen. Fabrieken sluiten in Engeland en Wales hun poorten en hoofdkantoren van bijvoorbeeld financiële instellingen verkassen naar het continent.

Een nieuw referendum, stelde Corbyn onlangs op een partijcongres, geeft de Britten de mogelijkheid om de wenselijkheid van de uittreding opnieuw te beoordelen. Hij deed dit overigens volgens waarnemers met grote tegenzin, maar vooral onder druk van het aanzienlijke aantal partijleden, ook in het Lagerhuis, dat weinig ziet in de Brexit. In een nieuw referendum zou ook de optie ‘Remain’, dus helemaal geen afscheid van de Unie, aan het volk moeten worden voorgelegd.

Blijkens de uitslagen van recente opiniepeilingen zou de kans groot zijn dat een meerderheid tegen de opzegging van het EU-lidmaatschap stemt. Werd in 2016 nog door een nipte meerderheid vóór uittreding gestemd, inmiddels zou 56% van de kiezers er tegen zijn.

Heeft u te maken met de Brexit? Kom dan ook naar de Sessie Brexit op 27 februari 2019 in Venlo en leer alles over de verschillende scenario’s.