De vele fusies en overnames van de afgelopen twee jaar en de daarop volgende reorganisatie van de rederijen in drie grote consortia, te weten 2M+H, Ocean Alliance en THE Alliance, hebben de marktconcentratie in de containervaart flink opgeschroefd. Samen hebben de drie allianties 93% van de totale ingezette capaciteit in handen en dat baart Unctad zorgen.

‘Er is ruimte voor verdere consolidatie en dat roept vragen op over de gevolgen voor de marktconcentratie en of de containervaart op bepaalde routes een oligopolie aan het worden is’, schrijft de organisatie in een beleidsbrief.

Financiële crisis

Er zijn duidelijk twee kanten aan dit consolidatieverhaal, stelt Unctad. De organisatie wijst erop dat de allianties geboren zijn uit inspanningen van de rederijen om de slechte marktomstandigheden sinds de financiële crisis in 2008 te boven te komen.

‘Door te consolideren en allianties te vormen kunnen de rederijen hun kosten verminderen, hun schepen beter managen en hun efficiëntie verbeteren. Daar kunnen verladers baat bij hebben wanneer op een bepaalde route de kostenbesparingen van de rederijen zich vertalen in lagere vrachttarieven en een verbeterd dienstaanbod. Maar aan de andere kant kunnen verladers, de handel en havens negatief worden beïnvloed als op een bepaalde route de consolidatie tot verminderde concurrentie, een beperkt aanbod, machtsmisbruik en hogere tarieven en prijzen leidt.’

Nieuwe marktdynamiek

Volgens de organisatie heeft de consolidatie in de containervaart al geleid tot een nieuwe marktdynamiek waarin de rederijen een beter onderhandelingspositie hebben dan de havens en de vorming van allianties havens dwingt te veranderen.

‘Die trend heeft de concurrentie tussen containerhavens vergroot, omdat containerrederijen besluiten nemen over de ingezette capaciteit, ports of call en de dienstregeling. De reders zijn potentieel in staat om het lot van een terminal te bezegelen’, schrijft de VN-organisatie in een rapport. Ze roept daarom op tot een systematische en regelmatige controle van de consolidatie in de containervaart.