Nou ja, soort van dan, want het bootje vaart niet over een vloeistof, maar erin. Het is daartoe voorzien van een nog veel kleiner motortje. Dat bestaat uit platina en zorgt voor een chemische reactie die genoeg energie oplevert om het met een snelheid van 0,1 micrometer (tienduizendste millimeter) per seconde te laten varen, ofwel 0,36 millimeter per uur. Daarmee is het niet alleen het kleinste bootje dat ooit door mensen is gebouwd, maar naar alle waarschijnlijkheid ook het langzaamste.

Moordlustige eencelligen

Allemaal leuk en aardig, maar hebben die wetenschappers niets beters te doen dan een beetje Issaac Azimovje spelen? Deze Amerikaanse science fiction-schrijver bedacht eind jaren zestig al een atomisch ingekrompen duikboot ter grootte van een bacterie. In zijn ‘Fantastic Voyage II: Destination Brain’ liet hij die in de bloedbaan van een briljante professor injecteren om diens brein te redden. Dat de reddingsexpeditie onderweg door allerlei moordlustige eencelligen werd aangevallen, spreekt voor zich.

Het antwoord op die vraag luidt ‘nee’, want de wetenschappers staat min of meer hetzelfde voor ogen als wat de kennelijk behoorlijk visionaire Asimov had bedacht. Ze willen het gedrag van microzwemmers bestuderen. Dat zijn onder meer bacteriën, en een hoop ander eencellig spul, die zich in vloeistoffen kunnen verplaatsen en met een krachtige microscoop te volgen zijn.

Nabootsen

Daarbij draait het niet zozeer om de vraag hoe die bacteriën zich nu precies verplaatsen, maar om de vraag of wetenschappers dat gedrag met een zelf gefabriceerd apparaatje kunnen nabootsen, zeg maar een realistische variant van Asimovs duikboot. Dat zou de weg kunnen openen naar totaal nieuwe medische technieken zoals het zeer gericht toedienen van medicijnen, nano-operaties en uiterst nauwkeurige ‘on the spot’ diagnoses van aandoeningen.

Dat is nog eens andere koek dan een beetje microscopisch rondplassen, dat is Asimov pur sang! Rest de vraag of het Leidse bootje onderweg ook last had van eencelligen met territoriumdrift. De onderzoekers laten zich er niet over uit.