De twaalf meter lange ‘Fugro Orca’ is een van de twee onbemande schepen in de zogenoemde Blue Essence-vloot die Fugro momenteel in de vaart heeft. Dat het schip in de haven van Rotterdam en op de Noordzee mag varen is bijzonder, want dit is in strijd met de regelgeving. ‘Hiervoor hebben wij, samen met het ministerie en de Kustwacht, een uitzondering gemaakt’, verklaart de Rotterdamse havenmeester René de Vries vlak voor vertrek van het schip in Hoek van Holland. ‘Belangrijk voor ons was dat de veiligheid werd gegarandeerd en dat is het geval, dus ik sta hier eigenlijk wel ontspannen.’

Die veiligheidsgarantie komt van een guard vessel dat wel bemand is en de ‘Fugro Orca’ begeleidt. ‘Mocht er iets misgaan, dan kan de ‘Fugro Orca’ vanaf het begeleidende schip worden bestuurd en desnoods op sleeptouw worden genomen.’

Veiligheid

Fugro gaat ervan uit dat het bemande begeleidingsschip op den duur overbodig wordt. ‘En dan kan de ‘Fugro Orca’ hetzelfde als een 53-meter lang onderzoeksschip met dertig bemanningsleden aan boord’, zegt Ivar de Josselin de Jong, directeur Remote Inspections van Fugro. Er zijn dan alleen bemanningsleden nodig in de controlekamer op de wal, van waaruit het onbemande schip wordt bediend. ‘Bij de meest intensieve operatie is in totaal zeven man nodig. Die besturen dan vanaf de wal het schip en de robot en daarnaast zijn er ook mensen die de data-analyse doen, net als op een traditioneel schip. Voor een simpelere operatie is drie man al voldoende.’

De controlekamer kan overal ter wereld staan. ‘Speciaal aan onze schepen is, dat ze op afstand worden bestuurd via een satelliet’, vertelt woordvoerder Edward Legierse van Fugro. ‘Wij kunnen’, zo vult De Josselin de Jong aan, ‘vanuit ons controlecentrum in Aberdeen een robot besturen in Australië’. Dit draagt ook bij aan reductie van de CO2-voetafdruk van het bedrijf.

Dat nu een extra schip nodig is, doet wel afbreuk aan de bewering van Fugro dat de Blue Essence-vloot 95% minder CO2 uitstoot dan de conventionele schepen in de Fugro-vloot. ‘Maar dit moet voor de veiligheid. Door wel te gaan varen, willen we laten zien wat allemaal kan’, vertelt Lex Veerhuis, ontwikkelingsmanager bij Fugro. Op die manier hoopt men te bewijzen dat dergelijke veiligheidsmaatregelen overbodig zijn.

In het kader van duurzaamheid was het idee ook om het schip een elektrische aandrijving te geven. Maar die oplossing neemt vooralsnog te veel ruimte in, zodat werd gekozen voor een hybride oplossing. De Blue Essence-vloot kan zeven tot veertien dagen op zee verblijven. Daarvan kan in totaal één dag volledig elektrisch worden gevaren en de rest op diesel. ‘In de toekomst zou het schip op methanol moeten kunnen varen’, zegt De Josselin de Jong.

Tekst gaat verder onder de foto.

JB2146 Blue Essence controlekamer, fugro onbemand varen
Vanuit de controlekamer aan de wal wordt het schip gemonitord.

Robots

De ‘Fugro Orca’ wordt nu nog bijgetankt en opgeladen in de haven. Maar ook hierin komt verandering. ‘We zijn bezig met de ontwikkeling van een Robodock. Dit is een plek op zee waar de schepen zich weer kunnen opladen, met diesel en elektriciteit, om opnieuw op pad te gaan.’ Hiervoor heeft Fugro subsidie van de RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) ontvangen.

Een andere stap is de bouw van een nog geavanceerder type onbemande schepen, de Fugro Blue Eclipse-klasse. Het eerste schip in deze klasse wordt achttien meter lang en komt in de buurt van wat Fugro veertien jaar geleden al voor ogen had. ‘Destijds brachten wij pijpleidingen in kaart en passeerden daarbij talloze offshore-platformen’, vertelt De Josselin de Jong.

‘Zo kwamen we op het idee om het in kaart brengen van die pijpleidingen te combineren met platform-inspecties. Het eerste plan was een schip van 24 meter dat onbemand kon varen met aan boord meerdere robots. Maar dat was te veel, we moesten het stap voor stap aanpakken.’

De eerste stap waren de Blue Shadow-schepen, waar er twee van zijn. Die kunnen onbemand de bodem in kaart brengen. De Blue Essence-schepen kunnen dit ook, maar kunnen ook robot inspecties uitvoeren rondom boorplatformen. ‘Naast boorplatformen willen wij ons ook bezighouden met windparken’, zegt De Josselin de Jong. ‘Die Blue Eclipse-schepen waarmee we nu bezig zijn, kunnen in diepere wateren inspecties uitvoeren.’

Tekst gaat verder onder de foto.

JB2146 Blue essence robot, fugro onbemand varen
De gele inspectierobot kan via de achterzijde van het schip te water worden gelaten.
Eerste onbemande USV

De ‘Fugro Orca’ is het eerste offshore gecertificeerde onbemande schip (USV) dat bovendien is uitgerust met een elektrisch aangedreven op afstand bestuurbare onderwater robot (eROV). Dat brengt twee grote veranderingen met zich mee ten opzichte van de traditionele werkwijze.

Het schip heeft een veel lagere CO2-voetafdruk: die is met 95% gereduceerd ten opzichte van de conventionele survey-schepen. Daarnaast wordt het personeel verplaatst van de hoogrisico-omgeving op zee naar een controlekamer op de wal, van waaruit het schip wordt bestuurd.

Het schip is van Fugro, een bedrijf dat zich zowel offshore als onshore bezighoudt met het verkrijgen van geologische informatie.

De ‘Fugro Orca’ kan ondersteunen bij bouwwerkzaamheden op zee en geofysisch en hydrografisch onderzoek uitvoeren. Dat heeft het eerder al op de Indische Oceaan gedaan. ‘Ik ben blij dat we nu ook voor onze Europese klanten deze nieuwste generatie USV’s beschikbaar hebben. In de nabije toekomst zal Fugro zijn USV-vloot verder uitbreiden voor een veiligere en duurzamere dienstverlening op zee’, zegt Erik-Jan Bijvank, groepsdirecteur Europa en Afrika voor Fugro.

Ook voor de Rotterdamse haven was het speciaal dat de ‘Fugro Orca’ onbemand het ruime sop koos, benadrukt havenmeester René de Vries: ‘We zijn er trots op dat dit project veilig kan worden uitgevoerd dankzij de zorgvuldige voorbereiding van alle betrokken partijen.’ Het zal volgens De Vries hier niet bij blijven. Hij ziet de ontwikkelingen graag tegemoet. ‘Wij verwachten dat de ontwikkeling van digitalisering in de scheepvaart de veiligheid en bereikbaarheid van de Rotterdamse haven verder zal bevorderen.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding