De trend dat het westen zich minder afhankelijk wil maken van grondstoffen en goederen uit Rusland, zorgt ervoor dat er met andere landen nauwere banden worden aangeknoopt, met veranderende transportstromen tot gevolg, aldus ING. De bank noemt als voorbeeld India, dat al langer gold als de op een na grootste graanproducent ter wereld – na China – maar dat tot voor kort geen groot exporteur was van graan. Nu heeft India die export volgens de ING-economen inmiddels aanzienlijk opgevoerd.

Handelsstromen stilgelegd

Handelsstromen van Rusland naar Europe die eenmaal zijn stilgelegd, komen niet meer terug, voorspelt de bank. Landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika kunnen het wegvallen van die handel deels opvangen: bij landbouwproducten gaat het verleggen van routes ‘relatief eenvoudig’, voor energieproducten is het een veel zwaardere dobber, aldus ING.

De bank wijst er anderzijds op dat de Zwarte Zee niet alleen als ‘broodmand voor de wereld’ diende, maar ook een belangrijk logistiek knooppunt vormde voor de internationale voedselbevoorrading. De oorlog in Oekraïne heeft die rol ernstig bemoeilijkt, resulterend in hogere prijzen.

De oorlog kan leiden tot een nieuwe economische wereldorde die zich kenmerkt door meer ‘friendshoring’: langdurige handelsrelaties tussen landen die dezelfde waarden delen en elkaar volkomen vertrouwen. ‘Ethiek gaat in de handel mogelijk een belangrijkere afweging worden.’

Zelfvoorzienend

Europa mag dan meer zelfvoorzienend willen worden, de afhankelijkheid van Chinese toeleveranciers zal niet zo snel afgebouwd worden, verwacht ING. ‘Nearshoring’ klinkt mooi in krantenkoppen, maar in de praktijk zal de trend volgens de bank voorlopig niet veel veranderen aan de goederenstromen. De European Chips Act, een initiatief waarmee de EU meer grip wil krijgen op de beschikbaarheid van microchips, blijft volgens de bank voorlopig een uitzondering op de regel. ‘Het kost heel veel tijd om zelf nieuwe industriesectoren op te bouwen. China volgt dit pad al jarenlang.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement