Het Parlement stemde met een forse meerderheid tegen het voorstel van rapporteur Peter Liese om de reikwijdte van het Emission Trading System (ETS) fors uit te breiden. De milieucommissie van het EP moet nu met een aangepast voorstel komen. Verwacht wordt dat het voltallige parlement in het najaar opnieuw over de zaak zal stemmen.

Liese, van de christen-democratische EVP-fractie, noemde het ‘jammer’ dat het voorstel is weggestemd. Dat gebeurde met een meerderheid van 340 tegen 265 met 34 onthoudingen. Volgens dit plan zouden onder meer de scheepvaart en het wegvervoer onder de werking van het ETS komen.

Voor de scheepvaart van en naar en in Europa betekent het ETS-plan dat er een CO2-heffing op de verstookte brandstof komt. In de milieucommissie werd eerder al een akkoord bereikt om 75% van de opbrengsten van de heffing, die richting de tien miljard euro per jaar kunnen gaan, via een Ocean Fund terug te geven aan de scheepvaartsector.

‘Niet fataal’

Volgens hoofd Scheepvaart Jacob Armstrong van de Europese klimaatkoepel Transport & Environment was de uitkomst van de stemming ‘onverwacht maar niet fataal’ voor de ETS-uitbreiding. Wel sprak hij van een politiek drama dat zelden in het Europees Parlement voorkomt. ‘Het was nogal een puinhoop.’

Hoeveel vertraging de plannen nu oplopen is onduidelijk. Een van de hoofdrolspelers, PvdA-Europarlementariër Mohammed Chahim, wil de voorstellen met spoed opnieuw naar het parlement loodsen. Dat kan volgens hem deze week nog, maar anderen zijn somberder en houden rekening met maanden uitstel.

Struikelblok bleek het verzet van de liberale en christendemocratische fracties tegen het plan om de ‘gratis’ emissierechten in het ETS, waar onder meer de energiesector al onder valt, af te bouwen. Onder meer staalfabrikanten zouden daardoor langer hun gratis emissierechten behouden en dat was voor links onaanvaardbaar. Ze stemden daarom uiteindelijk tegen het hele ETS-plan.

Onpraktisch voorstel

De Europese wegvervoersorganisatie IRU is ingenomen met de draai van het EP. Volgens de organisatie had de milieucommissie een ‘onpraktisch voorstel ingediend, dat niet geschikt is voor het beoogde doel’. De IRU zegt voorstander te zijn van ‘een goed gestructureerd ETS’, dat geleidelijk wordt ingevoerd. Daarbij zou onder meer rekening gehouden moeten worden met de ontwikkeling van laadinfrastructuur, het vermijden van dubbele belasting op CO₂-uitstoot en teruggaaf van de opbrengsten aan de wegvervoersector.

De Europese redersvereniging ECSA is voorstander van het voorstel om het ETS uit te breiden naar de scheepvaart, op voorwaarde dat de teruggaaf aan de sector overeind blijft, maar heeft nog niet formeel op de vertraging gereageerd. Een woordvoerder van de organisatie heeft tegenover de scheepvaartkrant Lloyd’s List wel gezegd ervan overtuigd te zijn dat het ETS-plan intact blijft en de volgende keer wel de steun van het Parlement krijgt.

Luchtvracht duurder

Een apart voorstel om de het ETS uit te breiden tot vliegtuigen die uit de Europese Unie vertrekken, haalde het overigens wel, al is nog onduidelijk wanneer dit in gaat. Bij vluchten binnen de EU is dat al het geval. Die uitbreiding betekent dat vliegtickets voor vluchten uit de EU en de export via luchtvracht duurder zullen worden, aangezien de carriers de kosten van die nieuwe heffing door zullen berekenen.

Hoewel dit resultaat volledig ondergesneeuwd raakte door het nieuws over de afwijzing van het veel grotere ETS-pakket, spreekt directeur Luchtvaart Jo Dardenne van T&E van ‘een grote stap voorwaarts in de strijd tegen zwaar vervuilende langeafstandsvluchten’. Hij is vooral blij dat het EP heeft gevraagd om ook de effecten van condenssporen, contrails in het jargon, te monitoren en ook in het ETS te brengen. Volgens T&E zorgen deze contrails voor twee derde van de klimaatimpact van de luchtvaart.

Het Parlement heeft er ook mee ingestemd om het aantal gratis emissierechten voor de sector al vanaf 2025 in plaats van 2027 af te bouwen.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement