‘Als een direct gevolg van Maersk’s schending van (…) wettelijke plichten en de niet-zeewaardigheid van de schepen, heeft Hope geleden onder fysiek en emotioneel letsel, pijn en smart, beperking, mentale kwelling, een verlies van het vermogen om van het leven te genieten, verlies van inkomsten, loonverlies in verleden en toekomst en andere tijdens de rechtszaak te bewijzen schades en verliezen. Deze verliezen en schades zijn permanent of voortdurend, en Hope zal aan deze verliezen en schades blijven lijden in de toekomst.’

Moedwillige nalatigheid

De aanklacht tegen Maersk Line ­Limited, de Amerikaanse tak van de Deense transportreus, ingediend bij de Supreme Court of the State of New York door de Amerikaanse advocatenkantoren Sanford Heisler Sharp en Maritime Legal Solutions namens hun cliënt Hope Hicks, liegt er niet om. En de aanklagers leggen Maersk in hun ingediende ‘complaint’ het vuur nog nader aan de schenen: ‘Het gedrag van verweerder komt neer op opzettelijke en moedwillige nalatigheid, roekeloosheid en/of een bewuste veronachtzaming van de rechten van anderen oftewel gedrag dat zo roekeloos is dat het neerkomt op negeren’. Het is een waslijst van aan ­Maersk toegeschreven zondes, die Hope Hicks volgens haar advocaten ‘recht geeft op punitieve schadevergoeding’.

Maersk wordt, als het aan de advocatenkantoren ligt, financieel aan de hoogst mogelijke boom opgeknoopt: ‘Eiser heeft recht op alle beschikbare rechtsmiddelen voor schendingen van de mensenrechtenwetgeving van de staat New York, inclusief achterstallig loon, vooruitbetaling, compenserende schadevergoeding, punitieve schadevergoeding, advocatenhonoraria, kosten en andere passende vergoedingen.’

En dan wordt er door de twee zelfde advocatenkantoren nóg een zaak aangespannen tegen Maersk wegens seksueel wangedrag. Net als Hope Hicks is de hoofdrolspeelster uit die tweede zaak een jonge Amerikaanse studente van de U.S. Merchant Marine Academy die stage liep aan boord van een Maersk-schip: een vrouw die voorlopig nog wel beschermd wordt met een schuilnaam: ‘Midshipman-Y’. Hicks en Midshipman-Y werkten afzonderlijk van elkaar in respectievelijk 2019 en 2021 op hetzelfde schip, de voor Maersk varende car carrier ­‘Alliance Fairfax’.

19-jarige maagd

Hicks maakte haar identiteit afgelopen week wereldkundig, gesteund door haar advocaten die de jonge Amerikaanse prijzen als ‘een moedige overlever van seksueel geweld’.

De vrouw deed vorig jaar september al eens anoniem, onder de schuilnaam ‘Midshipman-X’, haar verhaal in een artikel met de titel ‘Ik was een 19-jarige maagd toen ik werd verkracht door een hoofdwerktuigkundige van 60+ aan boord van een Maersk-schip tijdens Sea Year.’

Die titel liet aan duidelijkheid al weinig te wensen over, maar in het verhaal deed Hicks nog veel verder uit de doeken wat er aan boord van de ‘Alliance Fairfax’ volgens haar was voorgevallen.

De sfeer aan boord was volgens haar al vanaf het begin van haar stage vijandig geweest. De hoofdwerktuigkundige, haar directe meerdere, had direct laten weten dat ‘een vrouw thuis hoort te zitten’ en behandelde een mannelijke mede-stagiaire met veel meer respect. Nadat de bemanning in een haven in het Midden-Oosten, inmiddels zo’n vijftig dagen onderweg, een grote voorraad alcoholische dranken had ingeslagen, ging het tijdens het daaropvolgende zeetraject mis, aldus Hicks. Tijdens een avond vol harde muziek, sigarettenrook en lallende, ladderzatte collega’s besloot de studente, die stelt dat ze weinig ervaring had met alcohol maar wel wist dat ze er niet goed tegen kon, schoorvoetend dat ze toch maar ‘one of the guys’ moest zijn, waardoor ze zich tegen haar wil uiteindelijk dronken liet voeren.

De ochtend na het bacchanaal werd Hicks, volgens haar eigen verslag, volledig naakt en met een enorme kater wakker in haar bed, met bloed op de lakens en haar kledingstukken drijfnat over de vloer verspreid. Ze was tot dat moment maagd geweest, om op de ware te wachten, maar ‘ze wist meteen precies wat er was gebeurd’: ‘ik was verkracht’.

Mes in haar handen

Later werd er aan boord nog wel gesproken over die avond, maar daarbij stelde de hoofdwerktuigkundige dat ‘toch niemand haar zou geloven’. De sfeer op het schip tijdens de rest van haar ‘Sea Year’ werd door Hicks omschreven als de ‘hel’. Terug in de schoolbanken besloot Hicks om het er niet bij te laten zitten. Uit gesprekken met medestudentes, zo schreef ze afgelopen herfst, werd het haar duidelijk dat ze bepaald niet de enige is die tijdens stages op schepen seksueel is belaagd. Alleen al in haar eigen klas met vijftig vrouwen zeiden nog vijf anderen dat ze tijdens hun ‘Sea Year’ waren verkracht. En toen ze op school langzaam maar zeker uitgroeide tot een ‘Victim’s Advocate’, kwamen er zoveel meisjes naar haar toe met verhalen over seksuele bejegeningen, van lichte vergrijpen tot zware, dat de cultuur op zee volgens haar gerust ‘absolutely sickening’ genoemd kan worden.

Ook haar advocaten stellen dat de ‘horror’ die Hicks aan boord van het Maersk-schip heeft beleefd, zeker niet op zichzelf staat: ‘ontelbare andere kadetten en bemanningsleden op commerciële schepen’ hebben volgens hen vergelijkbare ervaringen. Sanford Heisler Sharp, een van de bureau’s die Hicks terzijde staat, plaatste deze week op Facebook nog een nieuwe oproep aan kadetten die op zee seksueel wangedrag hebben meegemaakt om zich te melden. ‘Onze toegewijde advocaten zijn geïnteresseerd om jullie verhaal aan te horen.’

Eén andere juridische zaak, naast die van Hicks, is er zoals gezegd alvast. De nu 19-jarige ‘Midshipman-Y’ werd volgens de ingediende aanklacht tijdens haar stage op de ‘Alliance Fairfax’ vorig jaar ‘ernstig seksueel belaagd’ en voelde zich op het schip zo onveilig ‘dat ze sliep met een mes in haar handen om zichzelf te kunnen beschermen’.

Drie jaar geleden werd er al een internationale organisatie opgericht, Safer Waves genaamd, die zich ten doel stelde om slachtoffers van seksueel geweld en ‘genderdiscriminatie’ te ondersteunen. Dat is geen makkelijk proces, schrijft de organisatie op haar website. ‘Terwijl we vooruitgang hebben geboekt met het ter discussie stellen van pesten en lastigvallen binnen de koopvaardij, blijft het moeilijk om een veilige ruimte te vinden om over aanrandingen en verkrachting te praten.’

Maersk Line Limited bracht afgelopen herfst naar aanleiding van het toen nog anonieme verhaal van Hicks een statement naar buiten waarin werd benadrukt dat het bedrijf een ‘zero tolerance policy’ hanteert als het om alcoholgebruik en seksueel geweld aan boord van zijn schepen gaat en dat het ‘als onderdeel van het onderzoekstraject’ vijf bemanningsleden voorlopig had geschorst, waaronder een kapitein en een hoofdwerktuigkundige.

Schokkend normaal

Maersk zou verder in gesprek zijn gegaan met circa 350 vrouwen uit de eigen organisatie. In een verhaal van CNN over de U.S. Merchant Marine Academy, de academie waar ­Maersk behalve de twee genoemde nog veel meer stagiaires rekruteerde, wordt gesproken van een ‘giftige sfeer’ op het opleidingsinstituut, een ‘cultuur van angst’ waarin volgens de Amerikaanse nieuwszender seksueel geweld ‘schokkend normaal’ is geworden.

Als Maersk nu schoon schip probeert te maken, komt dat wat de Amerikaanse advocaten betreft te laat. De transportgrootmacht was er volgens de twee advocatenkantoren al lang van op de hoogte dat er op zijn schepen seksuele misstanden plaatsvonden en heeft volgens hen niet genoeg actie ondernomen om een veilig werkklimaat te scheppen. ‘Wat Hope en Midshipman-Y is overkomen, had zowel voorzien als voorkomen kunnen worden door ­Maersk’, aldus Steven J. Kelly, partner bij Sanford Heisler Sharp.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement