4,5 miljard dollar steekt Egypte in zijn nieuwe spoorverbinding, en van die opdracht gaat het leeuwendeel, 3 miljard, naar Siemens Mobility. Bondskanselier Angela Merkel mag het feestje meevieren: haar lobbywerk heeft volgens betrokkenen een belangrijke rol gespeeld bij het binnenhalen van het megacontract door het Duitse concern. Het Duitse dagblad Die Welt betitelde de deal als ‘Siemens‘ großer Sieg über die Chinesen’: een grote overwinning op de Chinezen.

Parallel

Een jaar geleden werd nog verkondigd dat het spoorproject vooral een Chinese aangelegenheid zou worden, met staatsbedrijf China Civil Engineering Construction Corporation (CCECC) als grote winnaar. Maar nu vieren onze oosterburen dus hun Egyptische ‘Sieg’, niet alleen op de Chinese concurrentie, maar ook op Franse rivalen. Alstom, de Franse spoorbouwer die twee jaar geleden van de Europese Commissie geen toestemming kreeg om met Siemens Mobility te fuseren, dong ook nadrukkelijk naar de Egyptische opdracht, maar bijt nu in het stof.

Siemens en Alstom mogen dan geen staatsbedrijven zijn, hun overwinningen en nederlagen leiden dus wel degelijk tot nationale trots of schaamte. Wat dat betreft is er nog weinig veranderd sinds medio negentiende eeuw, toen het Engeland en Frankrijk waren die met grote infrastructurele projecten de dikste vinger in de pap probeerden te krijgen in Egypte.

Het waren destijds de Fransen, met voorop ingenieur Ferdinand de Lesseps, die het grootste infrastructurele succesnummer realiseerden, het Suezkanaal. Maar voordat die scheepvaartverbinding gereed was, hadden de Engelsen al een eerste transportverbinding gemaakt tussen de Middellandse Zee en de Indische Oceaan. Dat was een spoorlijn, op dat moment een hypermoderne vorm van transport.

Dat gevoel van vernieuwing is ook een parellel met het heden. De Egyptenaren willen nu opnieuw het gevoel hebben dat ze op de spoorwegen het nieuwste van het nieuwste hebben. Dat moderne zal hem met name in het passagiersvervoer gaan zitten. Er gaan straks high speed-treinen rijden die volgens Siemens ‘het alledaagse reizen voor miljoenen Egyptenaren gaat veranderen’. Meer dan dertig miljoen passagiers per jaar worden verwacht op het nieuwe railnetwerk, mensen die hun reistijd vaak gehalveerd zullen zien worden.

Behalve de Velaro-hogesnelheidstreinen en Desiro-regionale treinen van Siemens en een veiligheidssysteem gebaseerd op het European Train Control System (ETCS) gaat het Duitse concern de Egyptenaren ook zijn Vectron-vrachtlocomotieven leveren. Het nieuwe spoor zal volgens Siemens havens en terminals in het binnenland met elkaar verbinden, ‘de efficiency van het vrachtvervoer over het algemeen verhogen’ en het volume van binnenlandse vracht die over het Egyptische spoor wordt vervoerd verhogen met 15%.

Hoe trots de Duitsers en Egyptenaren ook zijn op het nakende ‘Suezkanal auf Schienen’, het is niet de verwachting dat de spoorverbinding een luis in de pels gaat worden voor de containerrederijen die verderop het echte kanaal doorkruisen met diepzeereuzen die 24.000, of als de nieuwe rails klaar is voor gebruik misschien nog wel meer, containers kunnen meenemen.

Wel zal het nieuwe spoor de logistieke mogelijkheden verruimen. Het traject van 660 kilometer dat Siemens, samen met de Egyptische partners Orascom Construction en The Arab Contractors, in elk geval gaat aanleggen, verbindt de havensteden Ain Sokhna (Rode Zee), Marsa Matrouh en Alexandrië (Middellandse Zee).

Modal shift

Het nu getekende contract covert ongeveer een derde van de Egyptische snelspoorplannen, want in totaal zou het hogesnelheidsnetwerk 1800 kilometer moeten gaan omvatten. Een aanvullende lijn zou de stad 6th October City, onderdeel van de Caïro-metropool, langs de Nijl moeten gaan verbinden met de zuidelijk gelegen stad Aswan. Een derde verbinding moet Luxor gaan verbinden met andermaal steden aan de Rode Zee: Hurghada en Safaga.

Volgens de Egyptische minister van transport Kamel El-Wazir sluiten de vrachtplannen op het nieuwe spoor mooi aan op de bredere ambities die zijn land heeft voor een modal shift naar railvervoer. Het nationale spoorbedrijf ENR (Egyptian National Railways) stelde zich eerder al ten doel om de hoeveelheid vervoerde vracht op zijn netwerk op te krikken van 4,6 miljoen ton (het niveau van de jaren 2017-2018) naar reeds 25 miljoen ton in 2022.

De Wereldbank gaf eerder dit jaar het groene licht om Egypte een lening te geven van 440 miljoen dollar waarmee het land zijn spoornetwerk kan verbeteren, in dit geval vooral met het oog op passagiersvervoer. Veel Egyptenaren met lagere inkomens zijn afhankelijk van het openbaar vervoer om op hun werk te komen.

Het aantal werkenden zal door de hogesnelheidsdeal met Siemens verder toenemen: het aanleggen van het eerste traject van 660 kilometer zorgt volgens Siemens voor 15.000 directe banen. En doordat ook toeleveranciers en andere Egyptische bedrijven meeprofiteren van de nieuwe bedrijvigheid, komen daar naar verwachting nog duizenden indirecte banen bij. Siemens en zijn Egyptische opdrachtgevers presenteerden de grote spoorplannen afgelopen week om dit alles als een boost voor de Egyptische economie.

De eerste treinen op de hogesnelheidslijn zouden in 2023 moeten gaan rijden. Later wordt geleidelijk de rest van het project opgeleverd. De aanleg van het complete netwerk duur naar verwachting tot 2027.

Israël

Het nieuwe spoornetwerk zal van Egypte weer de ‘regionaal leider op transportgebied’ maken, stelt Siemens. Sinds 2014 hadden ook de Israëliërs plannen om een ‘Suezkanaal op rails’ te bouwen, die in hun geval over een 300 kilometer lang traject zou moeten gaan lopen tussen Eilat (Rode Zee) en Ashdod (Middellandse Zee), en ook daar werden de plannen in eerste instantie gesmeed in samenwerking met China, maar de Israëlische bouwtekeningen liggen inmiddels al een tijdje stof te vangen.

De blokkade van het Suezkanaal door containerschip ‘Ever Given’ afgelopen lente bracht weliswaar een hernieuwde interesse voor mogelijke alternatieven voor het Suezkanaal teweeg, maar volgens de Israëlische krant Haaretz ziet het er toch niet naar uit dat snel nieuw leven zal worden geblazen in het Israëlische ‘Suezkanaal op rails’-plan. De haven van Eilat zou in de praktijk niet genoeg vrachtaanbod genereren.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding