Van 8 tot 15 april zijn er werkzaamheden aan de zogeheten ‘rechte ‘Rheinstrecke’ tussen Keulen en Koblenz. Er wordt hierbij afgewisseld tussen een totale sluiting van het baanvlak en treinverkeer over één spoor. Ook tussen Mannheim en Basel zijn er op dit moment werkzaamheden die moeten duren tot 25 april. Daarnaast gaan de werkzaamheden aan het derde spoor tussen Emmerich en Oberhausen onverminderd door. Nog tot 22 april moeten vervoerders hun treinen omleiden via andere grensovergangen afwisselend met treinverkeer over één spoor.

‘Wij hebben momenteel vooral veel last van de werkzaamheden tussen Keulen en Koblenz. Vanuit Nederland kunnen we nu zeker tweederde minder treinen over dat traject laten rijden. Om dat soort werkzaamheden kunnen we niet makkelijk heen plannen. In Frankrijk is er een ander beveiligingssysteem en een ander stroomsysteem. Daarom kunnen we een route niet zomaar omleiden naar Frankrijk’, laat Arno van Deursen, Country Manager bij Lineas NL & Region North en Algemeen Directeur bij Independent Rail Partner weten.

Stroperig

Pieter Hazejager, Director Of Operations bij vervoerder Railforce One vertelt ook dat vooral de combinatie van alle werkzaamheden die er op dit moment  zijn voor veel problemen zorgen. ‘Er zijn werkzaamheden aan het derde spoor waardoor de grensovergang bij Venlo veel drukker wordt. En daarnaast zijn er nog andere werkzaamheden in Duitsland. En dan zijn er dit weekend ook nog werkzaamheden aan de havenspoorlijn.  Dat alles bij elkaar wordt wel heel veel.’

‘Op dit moment merken we dat het treinverkeer loopt, maar wel stroperig’, vertelt Jelle Rebbers, woordvoerder van DB Cargo Nederland. ‘Onze grootste prioriteit is nu het rijdend houden van de treinen. We merken dat er wel vertragingen zijn en dat treinen regelmatig op onaantrekkelijke momenten moeten rijden. Maar wat we konden voorbereiden lijkt te werken. We hebben veel moeten communiceren binnen onze organisatie en met klanten. Daarbij is het managen van de verwachtingen erg belangrijk.’

Wel ziet ook Rebbers dat de situatie op het spoor op dit moment precair is. ‘Door werkzaamheden aan het derde spoor wordt bijvoorbeeld de grensovergang bij Venlo erg kwetsbaar. Er moet daar dan niks anders misgaan. En daarnaast kunnen wij onze routes niet zo makkelijk omleiden. Er is maar een beperkte hoeveelheid spoor en er zijn maar drie grote grensovergangen met Duitsland. Iedereen houdt nu rekening met groei van de spoorsector, maar wat wij heel erg merken is dat het spoor vol zit. Door alle werkzaamheden die er nu zijn, is het spoor verzadigd. Iets extra’s kunnen we er niet bij hebben.’

Alternatieve routes

Vervoerder Hupac meldt een ‘replacement program’ te hebben opgezet waardoor ongeveer 70% van de reguliere treinen gedurende de periode waarin de werkzaamheden tussen Mannheim en Basel plaatsvinden wel kunnen rijden. De overige 30% van de treinen die normaal wel zouden rijden, rijden vanwege de werkzaamheden niet. Van de werkzaamheden tussen Mannheim en Basel ondervindt het bedrijf op dit moment volgens een woordvoerder vooral veel last.

Volgens de woordvoerder heeft Hupac verschillende  alternatieve routes opgezet om zijn treinen toch in Italië te kunnen krijgen. ‘Er gaan treinen via Brenner. Een aantal gaat via Frankrijk en er is ook een alternatieve route via de Gäubahn. De treinen die via de alternatieve routes gaan, doen er een stuk langer over dan gebruikelijk. Ook kunnen we niet zo gemakkelijk door Frankrijk rijden vanwege de andere systemen die ze daar hebben. Daarnaast hebben we, vanwege de strakke planning om toch 70% van onze treinen te kunnen laten rijden, last van congestie. Toch vinden we het heel belangrijk om gemiddeld 70% van onze treinen te laten rijden om ervoor te zorgen dat onze klanten vertrouwen blijven houden in het spoor.’

Het blijft wachten op het ‘derde spoor’

Ook na april gaan er nog in verschillende periodes werkzaamheden plaatsvinden aan het ‘derde spoor’ dat aansluit op de Betuweroute, nieuwe rails die de capaciteit op dit traject moet gaan vergroten. Dit jaar zullen de sporen tussen Zevenaar en Oberhausen nog enkele weekenden in mei, juni en december volledig buiten dienst zijn. Tussen eind augustus en begin september is het traject zelfs nog twee weken dicht ten behoeve van de werkzaamheden, wat ook in maart al speelde. Verder kondigde DB Netz een langdurige buitendienststelling aan tussen november 2024 en mei 2026.

Het idee om een derde spoor te bouwen tussen Zevenaar en Oberhausen bestaat inmiddels al enkele tientallen jaren. Het project had oorspronkelijk afgerond moeten worden in 2007, maar inmiddels is de einddatum al meerdere keren uitgesteld. DB Netz begon in 2016 dan toch met de werkzaamheden voor de aanleg van het derde spoor in Duitsland. In de komende jaren moet daar 73 kilometer spoor worden aangelegd. ProRail legde in 2018 de laatste hand aan de bouw van het Nederlandse deel van het derde spoor, tussen Zevenaar en de Duitse grens. Er was vier jaar gedaan over de bouw van het stuk spoor van drie kilometer. Volgens De Gelderlander heeft de aanleg van dit stukje spoor 105 miljoen euro gekost.

In 2019 liet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat weten dat het derde spoor op z’n vroegst pas in 2026 klaar zou zijn. Het zou mogelijk zelfs nog langer kunnen duren. Toenmalig staatssecretaris van IenW Stientje van Veldhoven zei in april 2019 na een onderhoud met haar toenmalige Duitse collega Enak Ferlemann: ‘Hij heeft mij verzekerd dat ook hij zich inzet voor spoedige voortgang in de bouw. In de procedures voor het verkrijgen van bouwvergunningen wordt aangedrongen bij de verantwoordelijke autoriteiten op versnelling. Niettemin blijft men afhankelijk van een zorgvuldige afwikkeling van de inbreng van belanghebbenden in het besluitvormingsproces.’

Er worden momenteel verschillende bouwmaatregelen in verschillende fasen uitgevoerd.  Inmiddels is de besturings- en veiligheidstechniek LST gemoderniseerd en is de elektronische vergrendeling (ESTW) in Emmerich in gebruik genomen. Daarnaast is het elektriciteitssysteem aan de grens met Nederland vernieuwd. DB Netz bouwt niet alleen aan het derde spoor, ook moeten er geluidschermen komen, moeten 47 viaducten en bruggen en 11 stations worden aangepast en moeten 55 overwegen worden vervangen. Daarnaast gaat DB Netz het spoor uitrusten met het Europese veiligheidssysteem ETCS en gaat de Duitse spoorbeheerder blokbeveiliging realiseren.

Hoewel de werkzaamheden ten behoeve van het derde spoor langer duren dan verwacht, heeft woordvoerder Jelle Rebbers van DB Cargo Nederland begrip voor de situatie waarin DB Netz zich bevindt. ‘Het gebied tussen Emmerich en Oberhausen is heel dichtbevolkt. Dat is een uitdaging. Het duurt in zo’n situatie lang om alle vergunningen te krijgen.’ Rebbers heeft er vertrouwen in dat het derde spoor volgens de huidige planning afgerond kan worden. ProRail noemt inmiddels ‘circa 2030’ als verwachte einddatum. Volgens Rebbers is dat haalbaar. ‘Het geld is er en ik zie dat er veel vorderingen worden gemaakt. In de jaren ‘90 was het onzeker of de Betuweroute er überhaupt zou komen, maar dat is uiteindelijk ook gelukt.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement