In de EU rijdt een op de vijf vrachtagens leeg rond. Het gaat niet alleen om vrachtwagens, maar ook om goederentreinen die geen lading hebben om die na aflevering van een vracht op de terugweg mee te nemen. Terwijl er wel vraag is naar vervoer van lading op de weg naar huis. De deeleconomie, in dit geval samenwerking bij transportplanning met behulp van een digitaal platform, als oplossing kan volgens haar de toekomst van de logistieke sector veranderen.

Wat is de kern van het probleem?

Dat is het willen delen van informatie. Betrokken partijen zijn concurrenten van elkaar. Het gaat om vervoerders. Bedrijven willen niet dat anderen meer te weten komen over hun ordervolume, kosten of vaste klanten. Daarnaast speelt cabotage, beperkingen aan het aantal ritten dat een transportonderneming uit het ene land in het andere land mag uitvoeren. Dit heeft te maken met het tegengaan van oneerlijke concurrentie.

Wat is de oplossing? Hoe krijgen we dat capaciteit beter wordt benut en dus minder ‘nutteloze kilometers’ zonder lading worden gemaakt?

Er zal enige informatie moeten worden gedeeld, maar weer niet zoveel dat dit ten koste gaat van de concurrentiepositie. Dat is de voornaamste uitdaging. Het is een verandering in denken, onderdeel van de deeleconomie. Traditionele bedrijfsmodellen moeten worden aangepast en betrokkenen moeten leren hoe ze kunnen overleven in een wereld van gedeelde vrije capaciteiten en digitale platforms.

Wat wil uw team precies toevoegen aan het huidige vervoersmodel?

In ons project richten we ons op horizontale samenwerkingen, waarbij bedrijven op hetzelfde niveau in de toeleveringsketen middelen delen door geselecteerde transportopdrachten uit te wisselen met hun concurrente. Dat zijn dus gelijken en concurrenten van elkaar, transportbedrijven in hetzelfde land  met hetzelfde business model, met dezelfde supply chain.

Ons projectteam wil met zo min mogelijk informatie-uitwisseling een eerlijke en kosteneffectieve verdeling van transportopdrachten creëren. Hierbij wordt onder meer gebruik gemaakt van veilingsystemen, die via een biedproces een goede verdeling van bestaande capaciteiten weten te vinden. Dat kan zonder dat de deelnemende vervoerders gevoelige gegevens zoals kosten of vaste klanten moeten vrijgeven.

Waarom is dit aantrekkelijk voor de vervoerders?

Het gunningsproces moet zo worden ontworpen dat zoveel mogelijk aanbieders van vervoersdiensten prikkels zien om op een aantrekkelijke manier deel te nemen. Een dergelijke stimulans zou kunnen zijn dat gegenereerde gezamenlijke winsten eerlijk worden verdeeld. Hoe een dergelijke winstdeling zou kunnen worden ontworpen, is een van de belangrijkste problemen van het project. De voordelen zijn de sleutel voor het wel of niet slagen van het project. Deelnemers betalen een bepaalde fee, maar moeten daar voldoende voor terug krijgen.

Maar er bestaan al digitale platforms voor transportopdrachten om capaciteit beter te benutten.

Die functioneren niet optimaal. Dan gaat het niet om het aantal deelnemers, belangstellenden voor transportopdrachten die erop worden aangeboden. Nee, het is de manier waarop het gebeurt. Er wordt tot nu toe niet gebundeld. Stel dat er een opdracht is voor de route Hamburg-Wenen en eentje voor Bremen-Wenen. Bremen en Hamburg liggen niet zo ver van elkaar. Die twee opdrachten te combineren zou dus mooi zijn. In de praktijk gebeurt dat niet. Deze opdrachten zouden afzonderlijk worden aangeboden hoewel ze gemakkelijk met dezelfde vrachtwagen kunnen worden vervoerd. Het is gepuzzel om bundeling voor elkaar te krijgen, maar volgens ons is dat met slimme algoritmes wel mogelijk.

Wat is de reden dat Oostenrijkse onderzoekers zich hiermee bezig houden?

De achtergrond dat we hier ons al langer mee bezig houden stamt uit de wiskunde. Al 25  jaar geleden begin Richard Hartl van de universiteit van Wenen met wiskundige oplossingen voor transportproblemen. Zijn team verwierf internationale bekendheid door dit onderzoeksveld. Achter de aanpak van ons project schuilen complexe wetenschappelijke methoden uit operationeel onderzoek en speltheorie. Omdat het algemene probleem erg complex is, zijn computerondersteunde studies de enige manier waarop we de effecten van verschillende uitwisselingsmechanismen, winstdeling en het gedrag van de actoren kunnen analyseren. En natuurlijk heeft Oostenrijk zelf met transportproblematiek te maken door de centrale ligging in Europa.

Wanneer kunnen we een uitwerking verwachten, een plan gereed voor uitvoering?

Ons project loopt drie jaar. We hopen volgend jaar met een uitwerking te komen. We staan in contact met vervoersplatforms en logistieke aanbieders. Er is veel interesse om het probleem van die onderbenutting van capaciteit aan te pakken. Daarbij is er een belangrijk onderscheid tussen aanbieders van korte en langere ritten. In het laatste geval betreft de leveringen één klant met volledige vrachtwagenlading en daarom wordt de transportcapaciteit in ieder geval deels goed benut. Als platforms voldoende transportopdrachten aanbieden, is het relatief eenvoudig om vracht te vinden die kan worden gebruikt om bijvoorbeeld een lege retourreis te vullen. Het probleem is meer bij kortere ritten met diverse klanten waarbij op verschillende plekken vracht, zoals pakketten, kan worden opgehaald en afgeleverd. Korte termijnplanning en dynamische effecten, bijvoorbeeld files of last minute orders, maken het een uitdaging om winstgevende combinaties van transportopdrachten te vinden. In beide gevallen is het delen van informatie een groot probleem.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding