Hyundai neemt de nieuwe versie van zijn Xcient-waterstoftruck, met efficiëntere brandstofceltechnologie, in augustus in productie. Het voertuig krijgt een brandstofcelsysteem van 180 kW en in totaal zeven tanks met een opslagcapaciteit van 31 kilo waterstof. Dat is goed voor een actieradius van ongeveer 400 kilometer, meldt Hyundai. Het tanken van waterstof neemt 8 tot 20 minuten in beslag, afhankelijk van de omgevingstemperatuur. De Xcient moet de weg op in Europa, Noord-Amerika en China.

De verduurzaming van het wagenpark in het wegvervoer gaat tot nu toe over twee sporen. Batterij-elektrische vrachtauto’s en waterstoftrucks leveren allebei in beginsel emissievrij vervoer op. Vrachtwagens met een brandstofcel lijken in die wedren tot nu toe op achterstand te staan ten opzichte van stekkertrucks, doordat de technologie flink duurder is. Volgens verschillende schattingen zijn waterstoftrucks grofweg vijf keer zo duur als een voertuig op diesel, terwijl voor een elektrische vrachtauto ongeveer drie keer het bedrag van een conventionele truck moet worden neergeteld. Anderzijds hebben transporteurs die vooral langere afstanden rijden wel oren naar waterstof, omdat de actieradius groter is en tanken nu eenmaal sneller gaat dan opladen.

Vraag van klanten

Gedreven door een groeiende vraag van klanten naar duurzamer transport en het vooruitzicht van subsidies vanuit de overheid, besluiten transportbedrijven in Nederland ondanks de hoge kosten toch zo hier en daar over te gaan tot de aankoop van waterstofvoertuigen. Zo hebben bouwtransporteurs Jan Bakker Transport en Millenaar & Van Schaik in een gezamenlijke order ieder tien waterstoftrucks besteld bij fabrikant Hyzon in Winschoten, een samenwerkingsverband van het Amerikaanse Hyzon Motors Europe en Holthausen Clean Technology. ‘Door te investeren in innovatie beantwoorden we enerzijds aan de vraag van de opdrachtgever en zorgen we anderzijds voor schoner en duurzamer wegtransport’, zegt Angela Docter-Bakker van Jan Bakker.

De eerste voertuigen worden in september geleverd. De beide bedrijven zullen de vrachtauto’s, die 520 kilometer kunnen rijden op een tankbeurt, inzetten voor wegenbouwprojecten. Na de levering van de eerste twee voertuigen aan Jan Bakker in september zullen de overige trucks in de loop van 2021 en 2022 volgen, zo laat Jan Bakker weten.

De fabriek van Hyzon in Winschoten heeft inmiddels een flink gevulde orderportefeuille opgebouwd. De waterstofspecialist haalde in februari een megaorder binnen van 1500 waterstoftrucks voor Hiringa Energy uit Nieuw-Zeeland. Ook vanuit de publieke sector is er vraag naar de vrachtauto’s van Hyzon. Het bedrijf sloot zich verder aan bij een initiatief in de provincie Utrecht om in de komende jaren 1800 voertuigen op waterstof de weg op te brengen. Ook de gemeente Groningen bestelde onlangs tien waterstoftrucks. Vanwege die drukte heeft Hyzon een wervingscampagne opgezet voor driehonderd medewerkers. Tachtig tot honderd daarvan moeten nog voor het einde van dit jaar in de Groningse fabriek van het bedrijf aan de slag gaan.

De grootste pilot met waterstoftrucks in Europa tot nu toe komt op naam van HHM, een joint venture van Hyundai en het Zwitserse H2 Energy die sinds het najaar waterstofvrachtauto’s verhuurt aan commerciële partijen in Zwitserland. Hyundai leverde in het Alpenland vorig jaar al 46 exemplaren van de Xcient. Dit jaar komen daar nog 140 stuks bij, zo laat het bedrijf weten. De waterstof-elektrisch aangedreven vrachtwagens nemen onder meer de bevoorrading van enkele Zwitserse supermarktketens voor hun rekening. De bedoeling is volgens HHM dat rond 2025 in totaal 1600 exemplaren van de waterstofaangedreven Xcient in Europa actief zijn.

Druk opvoeren

Hyundai voert met zijn aankondigingen de druk op bij de traditionele groep van grote Europese fabrikanten, die hun eigen waterstofplannen ontwikkelen. De belangrijkste daarvan lijken op dit moment die van Daimler en Volvo Trucks, die zich met hun joint venture Cellcentric richten op de massaproductie van brandstofcellen. Een belangrijk doel is volgens Daimler en Volvo, om over ongeveer drie jaar te beginnen met klanttests van vrachtwagens met brandstofcellen, om vervolgens in de tweede helft van dit decennium met serieproductie te beginnen.

Dat tijdpad lijkt aan te sluiten bij de bevindingen van adviesbureau McKinsey. Volgens de consultant duurt het nog jaren voordat fabrikanten de kosten van waterstoftrucks zo ver omlaag weten te brengen dat ze kunnen concurreren met dieseltrucks. Het punt van ‘break-even’ komt volgens het adviesbureau op zijn vroegst in 2028. Zonder uitgebreide aanschafsubsidies vanuit de overheid en publieke initiatieven om de waterstof-infrastructuur op orde te brengen, lijkt een doorbraak voordien niet mogelijk.

Mede daarom ziet Traton, het moederbedrijf van Scania en MAN, meer in stekkertrucks. Het concern kiest inmiddels openlijk voor een puur batterij-elektrische toekomst. Volgens ceo Matthias Gründler van Traton hebben waterstoftrucks een onoverkomelijk nadeel. ‘Slechts een kwart van de energieopbrengst wordt uiteindelijk gebruikt om het voertuig aan te drijven, terwijl de andere drie kwart verloren gaat. Bij elektrische vrachtwagens is dit andersom.’

Ook adviesbureau Berylls Strategy Advisors verwacht de komende jaren geen stormloop op de brandstofcelvoertuigen. Tegen 2030 zal 1 op de 10 nieuwe trucks op waterstof rijden, terwijl een kwart van de nieuwe vrachtauto’s die dan de showroom uit rollen batterij-elektrisch zal zijn.

Corridor

Om de introductie van waterstofaangedreven brandstofceltrucks in Europa te versnellen, hebben Daimler Trucks en Shell besloten alvast één belangrijke corridor in het Europese wegvervoer te voorzien van waterstofinfrastructuur. Shell plant in eerste instantie de aanleg van een tanknetwerk voor groene waterstof tussen drie productielocaties in Rotterdam, Keulen en Hamburg. Vanaf 2024 wil Shell op het 1200 kilometer lange traject tankstations voor zware trucks exploiteren. Het plan van de partijen voorziet in voortdurende uitbreiding van de waterstofinfrastructuur op deze corridor, zodat vanaf 2030 er 150 waterstoftankstations en zo’n 5000 zware brandstofceltrucks van Mercedes-Benz in gebruik kunnen worden genomen.

Verdampt

Tot voor kort was de state-of-the-art in waterstoftrucks zowat synoniem met de merknaam van het Amerikaanse Nikola. In september vorig jaar kwam Nikola echter in een kwaad daglicht te staan na een vernietigend zwartboek van Hindenburg Research, dat claimde dat Nikola zou liegen over de waterstoftechnologie die het in huis zegt te hebben. General Motors, dat eerder een lucratieve deal sloot met het bedrijf, trok later zijn handen van Nikola af.

Nikola is opgericht in 2015 en noteert al jaren grote verliezen. In juni ging het concern naar de beurs. De truckbouwer ontpopte zich als een ware beurslieveling en was op het hoogtepunt 35 miljard dollar waard. Inmiddels is de beurswaarde van Nikola grotendeels verdampt. Na een dieptepunt op de beurs in mei, toen het bedrijf nog nauwelijks 4 miljard dollar waard was, is de beurswaarde inmiddels weer iets opgeveerd tot een kleine 6 miljard dollar.

Hoewel Nikola de schijn al een tijdje tegen heeft, houdt de truckbouwer nog altijd vast aan zijn ambitieuze tijdpad voor de introductie van een waterstoftruck. In 2023 moeten de eerste voertuigen van de band rollen.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding