De Europese sancties volgen op de onderschepping door Belarus van een Ryanair-vlucht van Athene naar Vilnius op 23 mei. Tot woede van veel Europese landen werd het toestel omgeleid naar Minsk zodat de Belarussische autoriteiten de kritische journalist Raman Pratasevich van boord konden halen en arresteren.

De Europese Unie heeft begin deze maand al een ban ingesteld op vliegtuigen uit Belarus, terwijl Europese luchtvaartmaatschappijen het advies hebben gekregen om het Belarussische luchtruim te mijden.

De verdere sancties die nog worden uitgewerkt, moeten volgens Brussel vooral de Belarussische president Lukashenko en andere vooraanstaande leden van het regime in Minsk gaan treffen. Lukashenko haalt zijn inkomsten voor een groot deel uit staatsbedrijven die ook de import en export in het land controleren. Ook het VK en de VS zouden sancties tegen deze staatsbedrijven willen instellen.

Verstoring

Volgens de Fiata kunnen de sancties leiden tot verstoring van het goederenvervoer via Belarus. Ook het land- en luchttransport tussen Europa en China komt daarmee onder druk te staan.

De belangenorganisatie voor expediteurs wijst op het belang van het Belarussische wegennet voor de internationale corridors tussen Europa en Rusland, Centraal-Azië en China. Ook de verbinding van de Baltische staten met de Zwarte Zee loopt via het land.

De Fiata wijst verder op het belang van Belarus voor het internationale spoorvervoer. Deze corridor is goed voor 80% van de spoorvrachtcapaciteit tussen Europa en Azië.
‘De oplopende spanning tussen Europa en Belarus vergroot het risico op grenssluitingen en verzwakt de positie van het vrachtvervoer via het land’, meldt de Fiata. ‘Expediteurs moeten alert blijven, zeker gezien de grote volumes waar het om gaat.’

Wegvervoersorganisatie IRU noemt de opgelopen spanning in Belarus een ‘moeilijke situatie’. Een woordvoerder noemt de strategische ligging van Belarus voor het internationale wegvervoer ‘essentieel’. Hoewel er nu nog geen problemen zijn ontstaan, zo constateert de IRU, heeft Lukashenko wel aangekondigd dat het regime bij verdere escalatie mogelijk verboden instelt voor specifieke goederenstromen of transporten uit bepaalde landen.

Noodplan

Transporteurs die een noodplan willen instellen, hebben volgens de IRU-woordvoerder eigenlijk alleen de optie om de noordelijke route via de Baltische staten te nemen. Dat is een veel langer en kostbaarder traject, stelt hij. Het zuidelijke traject via Oekraïne is geen optie aangezien er beperkingen gelden aan de Russisch-Oekraïense grens.