Strategy& en Orbit hebben onderzoek gedaan naar succesfactoren voor digitale vrachtplatforms. De consultants hebben de bevindingen van hun onderzoek opgeschreven in het rapport ‘Smart logistics will transform trucking through unprecedented efficiency’. Die veelbelovende titel wordt op dit moment nog niet waargemaakt, constateren de auteurs ook zelf. Dat is te wijten aan de manier waarop het goederenvervoer over de weg op dit moment functioneert. Zo is de markt sterk gefragmenteerd en opereert ze voor een groot deel nog offline. De rapportschrijvers wijzen erop dat de zes grootste logistieke dienstverleners slechts 7,1% van de Europese markt uitmaken. Samen zijn zij goed voor een omzet van grofweg 25 miljard euro. Ondanks die omvang hebben zelfs zij niet de digitale knowhow die grote techbedrijven wel hebben. De lage marges in de sector, die schommelen rond gemiddeld 2%, maken het voor individuele transportbedrijven op dit moment moeilijk om te investeren in digitalisering.

Mogelijk snel verandering

Er is volgens de auteurs nog veel winst te boeken door routeplanning en vrachtgegevens te combineren met op kunstmatige intelligentie gebaseerde matchingplatforms. De digitale vrachtmakelaars kunnen bijdragen aan de verdere optimalisatie van routes en het aantal lege of halflege ritten met 10% tot 20% omlaag brengen. In het rapport wordt Duitsland als voorbeeld gebruikt om de potentie van vrachtplatforms verder uit te werken. Transportbedrijven in dat land, dat met 22% bovengemiddeld veel lege vrachtwagenritten telt, zouden door optimaal gebruik van vrachtplatforms 1,3 miljard kilometer aan lege kilometers kunnen uitsparen. Dat zou diezelfde ondernemers tussen de 1 miljard en 2 miljard euro opleveren aan directe besparingen en een CO2-reductie van 1 tot 2 megaton.

Het is dus niet verwonderlijk dat technologiebedrijven en investeerders proberen in dit gat te springen. Volgens Strategy& en Orbit nam tussen 2016 en 2020 het dealvolume voor overnames waarbij digitale vrachtmakelaars betrokken waren, toe van 40 miljoen dollar naar 276 miljoen dollar. Ook in 2021 lijkt de opmars van de digitale vrachtplatforms door te gaan. Zo haalde het Duitse Sennder eerder deze maand opnieuw tientallen miljoenen aan kapitaal op bij investeerders en wist het platform Trans.eu eind mei tankpassenreus DKV aan zich te binden in een samenwerkingsverband.

Toch is het de digitale platforms tot nu toe niet gelukt om in het transport radicale veranderingen teweeg te brengen. Mogelijk komt daar volgens de consultants echter snel verandering in. Digitale vrachtplatforms zijn volgens hen nu technisch zo ver, dat ze vraag en aanbod ontegenzeggelijk beter bij elkaar kunnen brengen dan bestaande, meer conventionele tussenpartijen. ‘De aanhoudende kostendruk, emissieregelgeving en de overgang naar autonome vrachtwagens zullen de vraag naar een nieuwe generatie efficiëntere vrachtplatforms stimuleren’, stelt Daniel Haag, directeur transport bij Strategy&. Zowel gevestigde partijen als nieuwkomers in de sector moeten zich volgens hem aanpassen. ‘Vroeger zagen we digitalisering in de logistiek als een strijd om dominantie tussen de gevestigde partijen en startups. Hun businessmodellen gaan echter steeds meer op elkaar lijken, met oude bedrijven die digitalisering omarmen en jonge ondernemers die hun positie versterken.’

Efficiëntie

De auteurs van het rapport benoemen enkele succesfactoren die volgens hen nodig zijn om de grote belofte van de vrachtplatforms in te lossen. De belangrijkste daarvan is een ‘disruptieve’ verbetering van de efficiëntie door het gebruik ervan. Dat klinkt als een cirkelredenering: online platforms kunnen succesvol worden wanneer ze een succes zijn. De auteurs leggen hun stelling echter verder uit. Om voor de platforms de benodigde combinatie van schaalgrootte, liquiditeit, technologie en datakwaliteit te bereiken, is nog een andere schakel in de keten nodig. Volgens de auteurs zijn dat de gevestigde transport- en logistieke ondernemers. Zij zullen meer moeten gaan denken en handelen als data- en techbedrijven, stellen ze. Om snel voldoende schaalgrootte te bereiken, zullen de opkomende online platforms zich tegelijkertijd moeten richten op specifieke nichemarkten en geografische regio’s. Ook voor de achterstand op het gebied van digitalisering bij kleinere transporteurs moet een oplossing komen, constateren Strategy& en Orbit.

De platforms worden daarbij mogelijk geholpen door innovaties bij de vrachtwagenbouwers, aldus de auteurs van het rapport. Autonome vrachtwagens zijn volgens hen een tweede ‘disruptieve’ factor die de efficiëntie in het wegtransport de komende decennia radicaal kan verbeteren. Geautomatiseerde trucks maken algoritmes die vraag en aanbod bij elkaar brengen nog effectiever doordat beperkingen door het gebruik van een menselijke chauffeur wegvallen. Zo vervallen volgens de auteurs kopzorgen bij transportbedrijven over de beschikbaarheid van gekwalificeerde chauffeurs en over rij- en rusttijden. ‘Wij verwachten dat truckbouwers vervoer als dienst zullen gaan aanbieden. Om toegang te krijgen tot verladers en vracht, kijken de fabrikanten wellicht naar samenwerkingen met of overnames van vrachtplatforms. Zo ontstaan machtige nieuwe concurrenten voor gevestigde logistieke partijen.’

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding