De landen die meteen met Nederland meedoen zijn het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Noorwegen, Oostenrijk, Turkije, Nieuw-Zeeland, Luxemburg, Finland, Canada, Chili, Zwitserland en Uruguay. Ook bedrijven als Unilever, IKEA, Volvo, Scania, UPS, Amazon en Siemens hebben zich aangesloten. Verder hebben Schotland en Wales ook nog zelfstandig hun steun uitgesproken, net als New York, Delhi en het stedennetwerk C40, waar onder meer Amsterdam en Rotterdam lid van zijn. Buurlanden als België, Duitsland en Frankrijk zijn niet akkoord gegaan met de plannen.

Alle nieuwe vrachtwagens en bussen die vanaf 2040 worden verkocht, moeten volgens het akkoord op schone energie rijden. ‘Omdat vrachtwagens gemiddeld zo’n tien jaar rondrijden, is de overeenkomst een mooie stap om de uitstoot van broeikasgassen door vrachtwagens en bussen wereldwijd naar nul te krijgen in 2050’, vindt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Staatssecretaris Steven van Weyenberg, die deze dagen in Glasgow is, noemt de overeenkomst ‘een mooi begin’. Hij hoopt dat meer landen zich nog zullen aansluiten.

Klimaatakkoord

De doelstelling is in lijn met afspraken uit het Nederlandse klimaatakkoord. Daarin staat het streven naar volledig schoon wegverkeer in 2050. ‘Het is belangrijk om daar samen met andere landen voor te gaan, zodat de markt zich sneller gaat ontwikkelen’, zegt Van Weyenberg.

Zijn ministerie wijst erop dat Nederlandse bedrijven ‘goed zijn in de bouw van uitstootvrije bussen en vrachtwagens’.Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan bedrijven als Ebusco en VDL. Beide Brabantse bedrijven hebben al tal van steden in binnen- en buitenland voorzien van elektrische bussen. De verklaring brengt voor Nederland dus niet echt nieuwe verplichtingen mee, maar kan volgens hem wel gunstig uitpakken voor het eigen bedrijfsleven.

Verduurzaming van het zwaar vervoer was enkele jaren geleden ingewikkelder dan nu, omdat de techniek nog niet volwassen was. Inmiddels hebben tal van vrachtwagenbouwers modellen ontwikkeld die op elektriciteit of waterstof rijden.

Te duur

Vergroenen is nu nog wel te duur. ‘Veel transportondernemers hikken tegen de prijs aan en veel producenten aarzelen nog om massaal schone vrachtwagens te gaan maken’, erkennen ze in Den Haag. Daarom wordt gewerkt aan een nieuwe subsidieregeling voor de aanschaf van schone vrachtwagens. Voor de aankoop van uitstootvrije bestelbussen bestaat al een subsidie.

TLN ondersteunt de ambitie, maar roept wel op tot meer daadkracht vanuit Den Haag. ‘Nu is het tijd om daad bij woord te voegen’ reageert TLN-directeur Jan Boeve. Eerder dit jaar stelde het kabinet de invoering van de vrachtwagenheffing uit. ‘Daardoor loopt de sector 500 miljoen euro mis, die cruciaal is om transportondernemers op tijd te stimuleren om de transitie naar zero-emissie vervoer te maken. Dat levert onnodig vertraging op. We moedigen de versnelde verduurzaming van harte aan, maar nu is het tijd om daad bij woord te voegen. Want om de huidige klimaatdoelstellingen te halen, moet er nog veel gebeuren’, benadrukt Boeve.

Stroom en subsidie

‘Om de overstap naar emissievrij vervoer te maken hebben transportondernemers twee dingen nodig: genoeg subsidie en stroom’, onderstreept Boeve. ‘Maar aan beide is nu nog een gebrek. We hebben veel leden die liever vandaag dan morgen al de overstap naar elektrisch maken, maar die het financieel gewoon niet rond krijgen. Bovendien hebben ze niet de zekerheid dat ze die dure vrachtwagens straks überhaupt wel op kunnen laden. Daarom is het zaak dat een nieuw kabinet direct aan de slag gaat om vervoerders te stimuleren om de overstap naar een emissievrije vrachtwagen te maken. Want de tijd begint echt te dringen en zij kunnen dit niet alleen.’

Directeur Natuur & Milieu Marjolein Demmers vindt het coalitie-akkoord goed nieuws. Volgens haar betekent het dat er een einde komt aan het tijdperk van de zware vervuilende vrachtwagens op onze wegen. ‘Dit plan geeft een duidelijk toekomstbeeld aan iedereen in de transportsector: de toekomst zit in zero-emissie, batterij-elektrisch en waterstof, en níet in wagens met verbrandingsmotoren. Geen biobrandstoffen of e-fuels in de tank, daar zijn deze landen heel duidelijk over.’

Lees ook: ‘Coalitie-akkoord’ e-truck is papieren tijger

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement