Het moet eindelijk eens afgelopen zijn met dat ‘kranke, wettbewerbsverzerrende Hin- und Hergekarre’. Er was geen woord Spaans bij toen het Transitforum Austria Tirol, de Oostenrijkse vereniging die al jaren actie voert tegen het internationale vrachtwagenverkeer via de Alpen, begin deze maand haar reactie gaf op de 2021-statistieken van de Brennerpas. Uit die statistieken bleek dat vorig jaar 2,45 miljoen vrachtwagens via de Alpenverbinding tussen Zuid-Duitsland en Noord-Italië (v.v.) zijn gereden, waarmee het Brennerverkeer na een coronadip in 2020 bijna weer terug is op het niveau van 2019, toen een recordaantal van 2,47 miljoen trucks de route gebruikte.

Omweg

‘Ziek, concurrentieverstorend heen- en weer-gekar’, zo hekelden in het Nederlands vertaald de Tiroler truckbestrijders dus het heropgeleefde transitoverkeer. En op het moment van hun venijnige uithaal waren nog niet eens de onderzoeksresultaten gepubliceerd waaruit blijkt er nog veel meer heen en weer wordt ‘gekard’ dan het Transitforum Austria Tirol al bevroedde.

33% van alle vrachtwagens die via de Brennerpas rijden, oftewel 880.000 trucks, hebben daarvoor een omweg van meer dan 60 kilometer gemaakt, zo blijkt uit het vorige week gepresenteerd onderzoeksrapport dat het Oostenrijkse ingenieursbureau Planoptimo opstelde in opdracht van de Tiroler Landesregierung. Eén op de vijf trucks heeft er zelfs een omweg van meer dan 120 kilometer voor over om via de Brennerpas te kunnen rijden. Alles bijeengenomen, is de Brennerroute voor slechts 40% van de gebruikers werkelijk de ideale, kortste weg (‘Bestweg’) naar de eindbestemming.

Bij het onderzoek werd het truckverkeer op vier Oostenrijkse (Reschen, Brenner, Felbertauern, Tauern) en vier Zwitserse routes (St. Bernard, Simplon, Gotthard, San Bernardino) vergeleken, en op bijvoorbeeld de Gotthardpas is de situatie volgens de onderzoekers compleet anders dan op de Brennerpas. De Zwitserse pas is voor 97% van het vrachtverkeer dat er rijdt ook daadwerkelijk de best mogelijke route.

Te goedkoop

De reden dat de Brennerpas zoveel vrachtverkeer lokt, méér dan alle Zwitserse routes tezamen, is voor de Tiroler tegenstanders zo klaar als een klontje. De route is te goedkoop, vinden ze. Zowel de brandstofprijzen als de Maut-tarieven zijn er volgens hen té aantrekkelijk. De Tiroler Tageszeitung betitelde de Alpenpas voor trucks als de ‘billiger Jakob’ – vrij vertaald: de koopjesafdeling – van het Europese wegennet. Het truckverkeer via de Oostenrijkse passen nam de afgelopen 25 jaar met 142% toe, terwijl dat via de Zwitserse corridors juist met 9% daalde, berekenden de onderzoekers.

De oplossingen liggen volgens Planoptimo al net zo voor de hand als de oorzaken. Ten eerste moet het zogenoemde ‘Dieselprivileg’ worden afgeschaft, het gunstige belastingtarief voor diesel ten opzichte van benzine dat al vlak na de Tweede Wereldoorlog in Duitsland en Oostenrijk werd ingevoerd en dat ondanks de roep van milieuorganisaties tot op de dag van vandaag in stand is gehouden. Ook de onlangs afgezwaaide Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft het nooit af willen schaffen.

Tweede onvermijdelijke maatregel in de ogen van de onderzoekers is het flink duurder maken van de Maut-heffing op de Brennerpas. In Tirol zijn de gevoelens over de Maut evenwel een beetje dubbel, bleek afgelopen week uit verhalen in de regionale pers. Alle instrumenten die het vrachtwagenverkeer kunnen beteugelen, zijn op zich welkom, maar anderzijds voelt men zich in Tirol met de Maut een beetje een melkkoe voor de rest van Oostenrijk. Tirol vindt dat de nationale regering geheimzinnig doet over de precieze opbrengsten van de Brennermaut en heeft het idee dat er geen evenredig deel terugvloeit naar de deelstaat, die er bijvoorbeeld graag meer geluidswallen van zou willen bouwen.

Vervoersvijandig beleid

Dat de trucktoestroom op de Brennerpas vorig jaar zowat het all time-record aantikte, is voor de Tiroler tegenstanders extra frustrerend omdat ze al volop maatregelen namen om het vrachtwagenverkeer af te remmen, onder meer met de ‘Blockabfertigung’, een systeem waarmee buitenlandse vrachtwagens slechts beperkt toegang wordt verleend. Buiten Oostenrijk staat de Brennerpas door dit soort beperkende maatregelen juist helemaal niet bekend als een rode loper voor trucks. Afgelopen november nog stuurden Europese brancheverenigingen, waaronder Transport en Logistiek Nederland (TLN), een brandbrief naar de Europese Commissie om zich te beklagen over het ‘vervoersvijandig beleid’ van de Tirolers, en TLN’s Elmer de Bruin verklaarde in een toelichting tegenover deze krant dat wat hem betreft nu echt ‘de maat vol’ was. De blokafhandeling verstoort de logistiek en daarom is het de hoogste tijd voor de EU om in te grijpen in het Alpenland, betoogde hij.

De Oostenrijkse politicus Florian Riedl, verkeersspecialist in de Tiroler Landtag, heeft in de Oostenrijkse pers laten weten dat de buitenlandse transportorganisaties kunnen klagen wat ze willen, maar dat de nieuwste verkeersstatistieken laten zien dat er voor de maatregelen tegen het transitoverkeer simpelweg geen alternatieven zijn. Hij en zijn medestanders voelen zich daarbij gesterkt door het Planoptimo-rapport en de daarin gepresenteerde conclusie dat veel vrachtwagens niet over de Brennerpas rijden omdat het in logistiek opzicht de beste keus is, maar louter omdat het bedrijfseconomisch het voordeligst is.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement