Rotterdam . Het kartelonderzoek in de tankvaart door de Europese Commissie heeft zich deze week uitgebreid tot de binnenvaart. Dinsdag werd een inval gedaan bij Vopak Barge in Dordrecht door ambtenaren van de Europese Commissie en medewerkers van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). De zes onderzoekers zijn op zoek naar bewijzen voor mogelijke ongeoorloofde marktafspraken in het tankervervoer over de Rijn.
Eerder kregen de tankerrederijen Stolt-Nielsen, Odfjell, Jo Tankers en Tokyo vertegenwoordigers van de anti-kartelautoriteiten over de vloer. Dat dit ook bij de binnenvaartdivisie van Vopak is gebeurd, heeft mogelijk te maken met een mislukte samenwerkingspoging van dit bedrijf met Stolt-Nielsen. Beide zijn actief in het chemicaliënvervoer over de Rijn en zochten een jaar terug samenwerking. De Europese Commissie stak daar een stokje voor, omdat de twee samen een te groot marktaandeel in de Rijnvaart zouden krijgen. In het Verre Oosten werkt Vopak wel nauw samen met de Noren.
Stolt-Nielsen zegt tijdens een intern onderzoek in het eigen bedrijf te zijn gestuit op ‘mogelijk samenspannend gedrag’. De tankerrederij heeft daarvan melding gemaakt bij de autoriteiten. Stolt-Nielsen was een van de bedrijven waarbij inspecteurs van de Europese Commissie vorige week een inval deden en waartegen ook het Amerikaanse ministerie van justitie een onderzoek is begonnen. Onderzoeksjournalisten van de Wall Street Journal hadden de hand weten te leggen op documenten waaruit naar voren kwam dat mensen van Stolt-Nielsen met concurrent Odfjell hadden gesproken over de hoogte van tarieven en over verdeling van de markt.
In ruil voor de informatie die Stolt-Nielsen nu aan de autoriteiten heeft verstrekt, heeft de rederij voorwaardelijke vrijwaring van geldboetes en gerechtelijke vervolging gekregen van het Amerikaanse ministerie van justitie. Ook heeft Stolt-Nielsen van de Europese Commissie voorwaardelijk vrijstelling van boetes gekregen.
Behalve Stolt-Nielsen en Odfjell, kregen vorige week ook Jo Tankers en Tokyo Marine onaangekondigd bezoek van de kartelpolitie. De Europese Commissie heeft bevestigd dat er inspecties zijn geweest bij ‘een aantal transporteurs van vloeibare bulklading per barge op binnenwaterwegen in diverse Europese landen’. ,,Verrassingsinspecties zijn een voorbereidende stap voor onderzoek naar verdachte kartels.’’ Kartelonderzoeken kennen geen strikte deadline, aldus de Commissie.
Vopak neemt een sterke positie in in de Europese binnentankvaart. Samen met Van der Sluijs Tankrederij werkt het bedrijf, met goedkeuring van de Europese Commissie samen in de bevrachtingsonderneming Interstream, in het vervoer van aardolieproducten op de Rijn en in de Rijn-Schelde-delta. Interstream bevracht een vloot van zeker 65 binnentankers. De Commissie oordeelde een jaar geleden, toen de joint-venture tot stand kwam, dat de twee wel een grote, maar geen overheersende marktpositie zouden krijgen.