Het Duitse bedrijf zegt daarmee één van de eerste grote rederijen te zijn die deze stap zet. Hapag spreekt van ‘een belangrijke ontwikkeling voor de veiligheid van een ieder in en rond de haven waarmee het voor criminelen lastiger wordt om hun slag te slaan’.

Cocaïnesmokkelaars bedienen zich sinds een jaar of drie op grote schaal van pincodefraude. Omdat de bestanden met de codes vaak slecht beveiligd zijn, is het voor hen kinderspel om via omkoping van medewerkers van onder meer rederijen en vervoerders de codes in handen te krijgen. Het gevolg is dat een vrachtwagenchauffeur met zo’n code zonder problemen een container met een partij drugs bij een terminal kan ophalen en die ongecontroleerd het land kan binnenbrengen.

Volgens managing director Hapag-Lloyd Benelux Tom Demolder is het fenomeen de afgelopen jaren hand over hand toegenomen. ‘In de afgelopen twee jaar ging het bij ons in Rotterdam en Antwerpen samen om twintig tot dertig bevestigde gevallen per jaar’, zegt hij in een toelichting tegen Nieuwsblad Transport.

Bevoegdheid

De rederij heeft daarom samen met het IT-bedrijf T-Mining het op blockchain gebaseerde product Secure Container Release ontwikkeld. Daarin wordt de bevoegdheid om een container vrij te geven van partij naar partij doorgegeven. Als een van hen die toestemming met een onbevoegde partij deelt, zien alle schakels in de keten dat onmiddellijk en valt een fraudeur door de mand, legt Demolder uit.

Districtschef Jan Janse van de Zeehavenpolitie is blij met de invoering van Secure Container Release door Hapag-Lloyd. Hij spreekt van een ‘zeer goede ontwikkeling en een voorbeeld voor andere bedrijven’. Hij vindt het van het grootste belang dat het bedrijfsleven samenwerkt met de opsporingsdiensten om het probleem aan te pakken. ‘We merken dat die bereidheid groeit. Het is voor hen immers ook een groot probleem als vertrouwde medewerkers betrokken blijken te zijn bij criminele activiteiten’, zegt hij.

Hij schetst een ontluisterend beeld van de gebrekkige beveiliging van de afhaal-pincodes tot nu toe. ‘We kennen voorbeelden van bedrijven met 10.000 werknemers, waar iedereen toegang had tot de bestanden met die codes’, aldus Janse. Ook hij illustreert hoe deze vorm van fraude de afgelopen jaren razendsnel is gegroeid: ‘Tot 2020 ging het om enkele gevallen per jaar, maar in de afgelopen drie jaar hebben we wel 300 gevallen geconstateerd’.

Gedurende die periode heeft de Zeehavenpolitie regelmatig ingevoerde containers aangetroffen ‘waar iets mee aan de hand was’. ‘Als we daar met een drugshond in gingen, sloeg die aan hoewel er geen drugs meer in die container zaten. Dan weet je dat criminelen die er al hadden uitgehaald’, vertelt Janse.

Geworsteld

Volgens hem hebben de opsporingsdiensten lang geworsteld met de vraag, waarom de containers alsnog bij de ontvangers werden afgeleverd en niet werden verdonkeremaand. De reden bleek simpel: om geen slapende honden wakker te maken. Janse: ‘Als complete containers met inhoud zouden verdwijnen, zouden er allerlei alarmbellen afgaan en zouden frauderende werknemers veel sneller worden opgespoord.’

Hij gaat er vanuit dat systemen als Secure Container Release een forse bijdrage kunnen leveren aan het terugdringen van drugssmokkel via de zeehavens. Daarnaast worden de controles van containers uit met name Colombia en Ecuador fors opgevoerd. Begin dit jaar riepen de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb en zijn Antwerpse collega Bart De Wever de regeringen van Nederland en België op om ervoor te zorgen dat alle containers met fruit uit Zuid-Amerika op de aanwezigheid van drugs worden gecontroleerd. Volgens Janse is dit wel het streven, maar is dit doel nog niet bereikt.

Directeur Bas Janssen van de Rotterdamse ondernemersvereniging Deltalinqs zei toen dat 100% controle van risico-containers enorme investeringen zou vergen. Volgens hem zou het aantal scanners in de haven, waarmee verdachte containers door de douane worden ‘doorgelicht’, drastisch moeten worden uitgebreid. Ook zouden de terminals zwaar moeten investeren, onder meer in de uitbreiding van de opslagcapaciteit van reefercontainers. Verder zou de capaciteit van de Rotterdamse douane volgens hem fors moeten worden uitgebreid, omdat die in zijn huidige omvang zo’n klus niet aan kan.

Tromgeroffel

Het is overigens niet de eerste keer dat met enig tromgeroffel wordt aangekondigd dat de fraudegevoelige pincode voor het afhalen van containers in de Rotterdamse en Antwerpse haven vervangen wordt door een veiliger systeem. Zo kondigde de haven van Antwerpen begin vorig jaar al de uitfasering van de afhaalpincode aan om die te vervangen door het digitale systeem Certified Pick up (CPu).

Daarbij zouden vervoerders die containers willen afhalen, moeten inloggen in de databank van CPu, waarin de data van de scheepsagent, de terminal en de douane zouden worden opgeslagen. Containers zouden pas kunnen worden vrijgegeven als alle partijen daarvoor groen licht hadden gegeven. De bedoeling was dat na een aanloopperiode van enkele maanden, waarin het oude en het nieuwe systeem naast elkaar konden worden gebruikt, de pincode zou verdwijnen.

Hapag-Lloyd was bij dat project ook al betrokken. Nu, zo’n anderhalf jaar later, erkent Tom Demolder dat dit traject inmiddels een zachte dood is gestorven: ‘Het is helaas niet gelukt’. Het Benelux-kantoor van de Duitse rederij meldde zelf eind vorig jaar al met Secure Container Release in Rotterdam te willen gaan werken. Tom Demolder liet toen optekenen dat SCR voor deze haven ‘een snelle en werkbare oplossing’ zou zijn. De bedoeling was om nog voor het eind van het jaar de eerste klanten te ‘onboarden’.

Ook uit de berichtgeving van het Belgische T-Mining valt af te leiden hoe weerbarstig de praktijk is als het gaat om de invoering van een beveiligd afhaalsysteem voor containers. Het IT-bedrijf kondigde namelijk in juli vorig jaar al een proef van enkele maanden aan met Secure Container Release met een groep bedrijven uit de Rotterdamse haven, onder wie Hapag-Lloyd. Wat die proef heeft opgeleverd, is nooit gemeld. Zoveel is duidelijk: Hapag zet er nu vol op in.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement