De aanleg van de Zwitserse vrachtondergrondse begint als alles meezit in 2026. Het zal dan in eerste instantie gaan om het traject tussen Härkingen-Niederbipp en Zürich. Afhankelijk van de route die je neemt, is dat op de huidige bovengrondse autosnelwegen een stuk van zeventig à honderd kilometer. De eerste elektrische, onbemande vrachtrobots van Cargo Sous Terrain (CST) zouden in 2031 de Niederbippers en Härkingers moeten voorzien van goederen uit Zürich, en vice versa. De robots van CST, die in de driebaans tunnels met wielen over rails moeten gaan rijden, zullen met hun 30 kilometer per uur geen snelheidsrecords gaan breken, maar wel 24/7 doorwerken. Via het plafond in dezelfde tunnels zorgt een sneller, hangend systeem voor het vervoer van pakketjes.

Het starttraject verbindt straks tien verschillende hubs. Later moet het complete tunnelnetwerk van CST vijfhonderd kilometer gaan beslaan om van het Meer van Genève in het westen tot aan de Bodensee in het oosten grote Zwitserse steden (zoals Bern en Basel), productielocaties, distributiecentra en andere logistieke hubs in het Alpenland met elkaar te verbinden. In 2045 zou het complete netwerk gereed moeten zijn.

Kosten

De grote aanjagers van het project zijn voor het merendeel van Zwitserse huize, met voorop de verzekeringsmaatschappijen Vaudoise en Mobiliar en in hun kielzog de nationale spoorwegmaatschappij SBB, de luchthaven van Zürich, logistiek dienstverlener Rhenus, de Zwitserse Post, telecombedrijf Swisscom en de retailbedrijven Coop en Migros.

Tekst gaat verder onder de foto.

En sinds de Deense logistieke reus DSV het Zwitserse Panalpina overnam, zijn ook de Denen betrokken bij de Zwitserse tunnelplannen. En een belangrijke geldschieter komt uit Frankrijk: Meridiam, de Parijse investeringsmaatschappij in infrastructuurprojecten. De kosten van het hele project worden geraamd op 30 à 35 miljard Zwitserse frank, omgerekend tussen de 27 en 32 miljard euro.

Het project zal volledig door het bedrijfsleven gefinancierd worden, de belastingbetaler hoeft er geen cent aan bij te dragen, zo is afgesproken. De Zwitserse politiek hoefde dus geen discussies over geld te voeren, maar neemt wel een coördinerende rol op zich en heeft in de nieuwe wet de voorwaarden vastgelegd waaronder het transportsysteem mag worden aangelegd.

Zo wilde de Zwitserse politiek graag vastleggen dat een meerderheid van de aandelen van CST te allen tijde in Zwitserse handen moet blijven en dat er geen concurrerende systemen naast die van CST mogen komen. CST wordt, zo luidt een andere belangrijke voorwaarde, een openbaar systeem dat voor iedere klant in gelijke mate toegankelijk is.

Verder benadrukte Simonetta Sommaruga, de Zwitserse minister van verkeer, dat het belangrijk is dat het nieuwe transportsysteem goed zal samenwerken met het bestaande spoor- en wegvervoer. Als dat proces in goede banen wordt geleid, zal de introductie van de nieuwe ‘derde transportmethode’ een impuls geven aan de Zwitserse economie, verwacht Hans Wicki, een politicus van de liberale FDP.

Tekst gaat verder onder de foto.

Vertegenwoordigers van alle politieke gezindten zijn blij met de plannen. Christendemocraat Stefan Engler betoogde dat het Zwitserse parlement normaliter altijd ‘visionaire ideeën onderdrukt’, maar dat het met de wet voor ondergronds vervoer nu met die traditie breekt. Linkse politici benadrukken de voordelen van het ondergrondse transportsysteem voor de luchtkwaliteit en het bereiken van de klimaatdoelstellingen. In de Zwitserse stadsdistributie zou het systeem voor 30% minder wegvervoer moeten gaan zorgen.

CST-voorzitter Peter Sutterlüti en de zijnen reageerden uiteraard verheugd op het nieuws uit het parlement en benadrukten nog eens dat het ondergrondse systeem volledig emissieloos en ‘klimaatneutraal’ zal werken, en ‘een belangrijk onderdeel van de dagelijkse Zwitserse logistiek’ belooft te worden.

Sutterlüti bevestigde bovendien dat het project inderdaad helemaal privaat gefinancierd zal worden. Voor de planningsfase is alvast een bedrag van 100 miljoen Zwitserse frank gegarandeerd, stelde hij. Om de bouw mogelijk te maken, zal de portemonnee nog een stuk wijder open moeten, maar eerst moet de politiek het licht nog definitief op groen zetten.

De Ständerat-parlementariërs die zich nu zo enthousiast hebben getoond, hebben als vertegenwoordigers van de Zwitserse kantons een belangrijke stem, maar nu moeten ook de volksvertegenwoordigers van de Zwitserse tweede kamer, de Nationalrat, zich nog uitspreken. Zij vergaderen over het transportsysteem na het zomerreces, waarna nog voor het einde van het jaar de witte rook verwacht wordt.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding