Het vervoer naar het zuiden van Europa heeft zware klappen opgelopen. De volumes zijn met tientallen procenten gekelderd. Spoorvervoerders als Hupac en Kombiverkehr klagen hun nood. Gevreesd wordt dat veel combivervoer structureel het spoor heeft verlaten.

Maar er is hoop. Het gaat sinds het einde van de zomer weer een beetje beter, zeggen drie Italië-specialisten. ‘We hebben het dieptepunt nu toch wel gehad’, zegt Arjan de Waard, verkoopmanager bij De Waard Transport uit Noord-Scharwoude. Hij verwacht dat het beeld over een halfjaar alweer duidelijk gunstiger zal zijn. William van der Maat van P vd Maat Transport & Logistiek uit Son: ‘De markt lijkt me de laatste vijf weken wat aan te trekken. In de export naar Italië is er een flinke groei. Bij de import blijft het krabben, maar het hele beeld is flink verbeterd.’

Bij Transverba-Waalex zijn de volumes dit jaar ongeveer gelijk gebleven, zegt sales manager Feike Bijlsma. ‘In het laatste kwartaal van vorig jaar was er natuurlijk een enorme daling.’ De laatste maand ziet Bijlsma de volumes weer toenemen.

De Waard Transport is een pionier in gecombineerd vervoer op Italië. Het werkt daarin sinds 1990 samen met spooroperator Hupac. Het bedrijf verricht ook puur wegvervoer op Italië, zowel conventioneel als koel/ vriesvervoer. De volumedaling dit jaar deed zich vooral in het conventionele wegvervoer voor. Het wissellaadbakkenvervoer per spoor noemt De Waard nog ‘redelijk stabiel’.

Bij het koel/vriesvervoer over de weg was de teruggang veel geringer. ‘Wij werken veel ‘voor het mondje’, we vervoeren producten als aardappelen en groente. Mensen blijven natuurlijk eten.’ De gehele markt nam naar zijn schatting met 20 tot 40 procent af. ‘Bij ons zal die teruggang iets van 20 procent zijn.’

De Waard reageerde daarop door voor een miljoen euro aan materieel af te schrijven en enkele chauffeurs met prepensioen te sturen. ‘Moet je je nou eens voorstellen dat we nog maar twee jaar geleden kampten met een enorm tekort aan wielen en chauffeurs. Nu is er overcapaciteit en staan de prijzen onder druk. Het was een uitzonderlijk zware teruggang: de gewone zevenjaars cyclus met de kapitaalcrisis daar bovenop.’

Ook Transverba-Waalex maakt voor een deel van zijn transporten gebruik van het spoor, met Hupac en Cemat als operators. ‘Spoorvervoer doen we sinds 1994′, zegt Bijlsma, ‘kwalitatief is dat sindsdien met 300 procent verbeterd.’ Over de weg heeft het bedrijf wekelijks zo’n honderd ritten op Italië met charters, de helft die kant op, de andere helft terug. Het gecombineerd vervoer betreft nu zo’n zeventig zendingen per week. ‘Dat is alweer een verbetering ten opzichte van eerder dit jaar. Het aantal moet nog verder omhoog, naar tachtig, wil je echt rendabel zijn.’

Dat zijn bedrijf zich redelijk door de crisis heeft weten te slaan, komt mede door de overname door branchegenoot VAT, formeel per 1 januari 2008, feitelijk begin dit jaar. ‘Dat bracht ons nieuwe klanten, nieuwe pakketten en leidde tot een bredere spreiding.’ Transverba vervoert onder meer computers en toebehoren, andere hoogwaardige lading, chemicaliën, maar ook bijvoorbeeld zuivel en andere agro-producten.

Bijlsma is over het gecombineerd vervoer niet somber gestemd. ‘Over een paar jaar hebben we al die treinen weer keihard nodig. Zeker als Zwitserland maar door blijft gaan met het verhogen van z’n vrachtautotol.’ Voor de hele markt ziet hij een voorzichtige verbetering. ‘Hard zal het nog niet gaan, pas tegen eind volgend jaar zie ik een echt herstel.’

P vd Maat is de enige Italië-specialist die nog geen gebruik maakt van gecombineerd vervoer. ‘Dat is een bewuste keuze’, zegt William van der Maat. ‘We willen dat onze transporten goed worden begeleid. Het is bij spoorvervoer ook moeilijker vast te stellen waar bijvoorbeeld schade is ontstaan. We kijken wel naar gecombineerd vervoer. Op Italië is dat ook heel goed te doen, op Spanje weer minder door de afwijkende spoorbreedte.’ Verder, overweegt Van der Maat, krijg je bij spoorvervoer te maken met buitenlandse chauffeurs. ‘Wij houden vooralsnog vast aan eigen chauffeurs.’

Overigens begint het wegvervoer door allerhande oorzaken ‘steeds minder leuk’ te worden. ‘Denk maar aan de steeds strengere regelgeving, trammelant bij de handhaving daarvan, diefstal, absurde boetes voor kleinigheden, controles, kastjes in de auto, tol… Zwitserland is zo’n land waar je werkelijk van alles kunt meemaken. En neem al die rijverboden in Europa. Je hebt één fulltime secretaresse nodig om die allemaal bij te houden.’

Zijn bedrijf moest door de crisis een stapje terugdoen. ‘We hebben nu nog dertig trucks, dat waren er veertig. Maar we zien verbetering. Een half jaar geleden was de prijsfactor nog dominant. Nu zie je dat opdrachtgevers graag een paar tientjes meer betalen voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Veel klanten hebben voorraden eerder tot een minimum beperkt. Nu is er weer druk op de markt om die aan te vullen. Dat zien we op Italië, maar bijvoorbeeld ook op Spanje.’

We hebben het diepste dal gehad, zegt Van der Maat. ‘Er zijn voertuigen van de weg verdwenen, bedrijven omgevallen en er zullen er dit jaar nog wel meer omvallen. Je moet iedere auto, iedere rit goed voor- en nacalculeren. Niet iedereen doet dat. We hebben zelf chauffeurs uitgezwaaid die eigen rijder werden. Veel eigen rijders hebben de markt kapot gemaakt. Die nemen een rit aan voor x en vergeten dat elk evenementje – een lekke band, een boete, een omleiding – de kosten al tot boven x kan opjagen.’