De middagsessies werden plenair geopend door Peter Pardoel, directeur van Smart Logistics Centre Venlo en Marc Glaudemans, directielid bij de Provincie Noord-Brabant. Met een relatief hoge werkgelegenheid en een aandeel in de logistiek van 40% nemen de provincies Noord Brabant en Limburg een belangrijke positie in Nederland op het logistieke vlak in. De economie trekt weer aan, en er is een flinke ambitie geformuleerd om meer woningen te gaan bouwen de komende jaren: 120.000 in Brabant tot 2040. Dit zorgt voor druk op de bereikbaarheid van de regio.

Tegelijkertijd noopt het Klimaatakkoord tot reducering van uitstoot en verhoging van efficiency en rendementen. Het akkoord ambieert zoals bekend een vermindering van 60% CO2-uitstoot in 2050, een afname van het autoverkeer en een verbetering van de luchtkwaliteit. Met deze opgave kunnen data en digitalisering ondersteunen. In de parallelsessies (zie kader) werd de rol van data in de logistiek nader belicht. We zoomen hieronder in op de BouwHub en op Zero Emissie Stadslogistiek.

BouwHub

De begin maart door VolkerWessels en gemeente Eindhoven geopende BouwHub Eindhoven was onderwerp van de eerste deelsessie. Net als de andere BouwHubs in Nederland – een white labelaanpak; iedereen kan aansluiten – wordt hierbij met gebruikmaking van data slim ingespeeld op het groeiende spanningsveld dat er ontstaat als er tot 2040 60.000 nieuwe woningen moeten worden gebouwd, zoals Eindhoven van plan is. Want in diezelfde periode wordt, gebaseerd op het Klimaatakkoord, de zero-emissiezone in 2025 ingesteld, waardoor belevering op bouwplaatsen in het gedrang komt. Bouwlogistiek maakt nu al zo’n 30% van de stadslogistiek uit, en dat aandeel groeit alleen maar bij de beoogde woningbouw.

VolkerWessels ontwikkelde het idee van de BouwHub als plek aan de rand van een stad waar bouwmaterialen van verschillende partijen voor binnenstedelijke bouwprojecten worden verzameld en gebundeld. Vervolgens worden die in kleine deelvrachten in elektrische busjes de stad in vervoerd en op de verschillende werkplekken klaargezet, waardoor ook de behoefte aan binnenstedelijke opslag aanzienlijk vermindert.

Bijkomend voordeel is dat de BouwHub kan ondersteunen bij het anders reizen van bouwpersoneel, bijvoorbeeld via de P+R’s aan de rand van de stad. Daarnaast wordt er in een BouwHub ook gewerkt met personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Tot slot wordt de retourlogistiek van reststromen door de BouwHub gecoördineerd zodat er meer restmateriaal hergebruikt kan worden.

Beladingsgraad

TNO heeft becijferd dat een BouwHub ervoor zorgt dat er 69% minder ritten de stad ingaan, en dat de beladingsgraad van vrachtwagens van 40% naar 90% kan stijgen. Ook heeft TNO berekend dat de arbeidsproductiviteit tot wel 39% kan stijgen, en vooral: dat er 68% minder CO2-uitstoot en 68% minder NOx-uitstoot (stikstof) plaats zal vinden.

Sten Camps, projectleider bij de gemeente Eindhoven en Smartwayz.nl, gaf de actuele stand van zaken in Brabant weer. ‘Er zijn nu al twee projecten die via de BouwHub Eindhoven lopen. Daarnaast zitten er al weer twee projecten in de pijplijn. Er wordt met name bij het Eindhovense Stationsgebied de komende jaren enorm veel gebouwd. Echt een vliegende start. Samenwerking met ketenpartners is hierbij essentieel.” Voor het delen van data over het bouwverkeer in de stad werkt de gemeente samen met Smartwayz.nl en Brainport Bereikbaar. De Rijksoverheid heeft eind vorig jaar 50 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een programma dat de stikstof- en CO2-uitstoot in de bouw moet verminderen.

Camps: ‘Ik verwacht dat het fenomeen BouwHub een sneeuwbaleffect krijgt. Je kunt immers meerdere BouwHubs rond een stad plannen, waardoor je vanuit verschillende windstreken sneller bij de binnenstedelijke bouwprojecten kunt komen. Iedereen profiteert bij deze opzet.’ Camps gaf wel aan dat dit vraagt om een combinatie van expertises. ‘Je moet kennis van bouwprojecten integreren met kennis van logistiek.’

Zero Emissie Stadslogistiek (ZES)

Nauw aansluitend bij de BouwHub was het deelonderwerp ZES (Zero Emissie Stadslogistiek). Momenteel zijn er al 26 gemeenten in Nederland die het besluit hebben genomen om op deze manier aan de reducering van de CO2-emissie bij te kunnen dragen. ZES betekent de invoering van een zero-emissiezone in 2025, dus schoner transport, maar ook een meer efficiënte en duurzame aanpak van alle bestel- en vrachtverkeer dat in het stadscentrum moet zijn. Vier andere gemeenten zijn er nog mee bezig, aldus Mark Luikens, adviseur en consultant op het gebied van logistiek voor Provincie Gelderland en Zuid-Limburg Bereikbaar.

Hij besprak tijdens zijn presentatie het voorbeeld van Maastricht. In Maastricht alleen al rijden elke dag 500 vrachtwagens het centrum in, en 2100 bestelwagens. Met de stedelijke bouwprognoses in planning wordt dat aantal alleen maar meer. Essentieel is een goede voorbereidingstijd: ‘Reken op vier jaar’, aldus Luikens.

Het doel van duurzame en efficiënte stadslogistiek is verbetering van gezondheid, bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en economische vitaliteit in steden. Daarbij is de opbrengst in Maastricht dat jaarlijks vanaf 2030 en vermindering van de CO2-uitstoot met 16,7 kiloton per jaar gerealiseerd wordt. Dit is 1,7% van de landelijke klimaatdoelstelling voor ZES en uiteraard een bijdrage aan het langetermijndoel van algeheel zero-emissie transport in 2050.

Langdurig proces

‘Het is een langdurig proces waarbij de binnenstedelijke partners, bewoners en de logistieke partners op één lijn moeten zien te komen. Alleen dan kunnen bestuurders een gedragen verhaal richting politiek presenteren en daar de handen voor op elkaar krijgen. Risico’s ontstaan dan ook bijvoorbeeld als de stakeholders geen haalbaarheid zien, terwijl het proces wel doorgaat. Ook moeten er voldoende emissievrije voertuigen beschikbaar zijn op het moment dat het project daadwerkelijk in de praktijk gaat. Een zeer essentiële voorwaarde is dat het elektriciteitsnet voldoende capaciteit heeft op het moment van de start.’

De onderwerpen van deze dag waren de recent gelanceerde BouwHub Eindhoven; Zero Emissie Stadslogistiek; de voordelen van verkeersdata voor de logistieke sector; het vergroten van veiligheid op weg door meer gebruik te maken van data; veilig en vlot door het verkeer door slimme verkeerslichten; gewenste routing op de last-mile; efficiënter beladen; connected transport corridors; grip op data; en veiligheid door in-truck meldingen en de slimme bandenspanningsmeter.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een abonnement af

Start abonnement