Horecagroothandel Sligro heeft in 2020 naar alle waarschijnlijkheid de zwaarste klap uit zijn bestaan te verwerken gekregen. Toen in maart cafés en restaurants in Nederland voor het eerst hun deuren moesten sluiten, zag de beursgenoteerde marktleider zijn bezorgomzet in één keer met 75% dalen. Gelukkig voor het bedrijf waren daar de diepe zakken van de staat, plus overgebleven inkomsten uit 51 zelfbedieningsvestigingen door het hele land. Maar een aderlating was het.

Sligro is niet de enige. Bij horecaspelers in alle soorten en maten is de coronaklap tot in de vezels voelbaar. Het gaat om naar schatting 150 drankengroothandels en circa 65 horecagroothandels met vele toeleveranciers die in Nederland samen normaliter de bevoorrading van zo’n 70.000 horecabedrijven en 23.500 verpleeg- en verzorgingshuizen verzorgen. Bekende grote partijen zijn behalve Sligro onder andere Hanos, Bidfood, Makro en De Kweker. De meeste van deze bedrijven hebben eigen vervoer, sommige regelen ook het vervoer van toeleveranciers, zoals bijvoorbeeld Sligro voor Heineken. Andere huren vaste vervoerders in, zoals groothandel Hanos de vervoerder Distrivers.

Kater

Maar als gezegd: veel te vervoeren is er niet. Waren ondernemers nog hoopvol toen de handel onverwacht vrolijk opveerde in het derde kwartaal van 2020, de tweede lockdown heeft er des te meedogenlozer ingehakt. Wie dacht het verloren seizoen goed te maken met een daverende kerstomzet, kwam half december lelijk op de koffie. Het dieptepunt: sluiting van de restaurants in hotels, de laatste geknakte strohalm ook voor consumenten met horecaheimwee.

Bedrukte feestdagen en een kater die eindeloos duurt, ook voor Roel Scheerder, drank- en horecaleverancier uit Amersfoort. In zijn loods zijn de vloeren geveegd, de stellingen gepoetst en de deuren geschilderd. Op kantoor is de administratie tot mijlen achter de komma bijgewerkt. De afdeling finance heeft honderd toekomstscenario’s uitgewerkt in vele tinten grijs. En ondertussen staan buiten acht wagens stof te vergaren. ‘Af en toe een paar traytjes frisdrank voor restaurants die maaltijden bezorgen, wat spullen voor zorginstellingen, dat was het wat bezorgen betreft.’ Alles wacht en houdt de adem in.

Scheerder vertegenwoordigt de vierde generatie van het familiebedrijf, dat ook een leer- en oefenomgeving is voor leerlingen van de MBO Logistiek. Acht van de dertig medewerkers zijn inmiddels ontslagen, de leerlingen zwemmen als het ware droog. ‘Het positieve nieuws,’ zegt Scheerder, ‘is dat de ploeg die overblijft, hechter is dan ooit.’

Risico’s

Het is niet eens cynisch bedoeld. Niet piepen, lijkt het credo in de hele sector. Doorbijten, inventief zijn. Veel horeca- en drankgroothandels proberen met noodlijdende klanten mee te denken en stimuleren hen met een afhaal- en bezorgservice de loop erin te houden, zelfs al is het vooral de industrie voor disposables die profiteert. Er worden acties gelanceerd, aanbiedingen, uitdagingen. Online proeverijen en kookworkshops. Digitale platforms om vervoer efficiënter te regelen. Fijnmaziger distributie in stedelijk gebied. Niet alles is even treurig. Hier en daar hebben bestaande ontwikkelingen zelfs een duwtje mee gekregen.

‘Terwijl we hopen op betere tijden, blijven we speuren naar kansen en helpen we elkaar,’ aldus Scheerder. ‘Maar ik zeg het eerlijk: ‘wij lopen op dit moment zelfs als financieel gezond familiebedrijf volle bak tegen onze grenzen aan. Als het zo verder gaat, zullen we vanaf maart onze eigen reserves aan moeten spreken. En dan is het heel snel einde verhaal.’

Een pijnlijke gedachte dat negentig jaar familietraditie zo roemloos door het putje zou gaan. Volgens Scheerder is het ook niet nodig. Tegemoetkomingen in de loonkosten (NOW) en de vaste lasten (TVL) zijn mooi, maar niet genoeg, vindt hij. ‘Er is veel meer mogelijk. We hebben maar een beetje omzet nodig om het vol te houden. In een eerdere periode is aangetoond dat je met beperkende maatregelen in cafés en restaurants risico’s voor bijna honderd procent kunt afvangen. Waarom moet de hele horeca dan op slot? Ik begrijp dat niet.’

Noodklok

Christiaan Hamminga, secretaris van de branchevereniging van de Nederlandse Groothandel in Dranken en Horecabenodigdheden (GDH), heeft alle begrip voor de worsteling van de overheid. Maar hij ziet ook hoe nijpend de situatie geworden is. ‘We vangen veel signalen op dat het water bedrijven tot de lippen staat.’

Wat GDH voor haar ongeveer tachtig leden kan doen? ‘Meepraten, lobbyen, en vooral adviseren over subsidiemogelijkheden en eventuele andere manieren om aan geld te komen. Het klinkt simpel,’ zegt Hamminga, ‘maar ondernemers weten hier toch niet altijd de weg in te vinden.’

Koninklijke Horeca Nederland manifesteert zich met 20.000 leden ondertussen steeds nadrukkelijker. Hun pleidooi voor uitbreiding van steun is na de afkondiging van nog strengere maatregelen half januari dit jaar overgegaan in het luiden van de noodklok. Nog langer in onzekerheid? Dat trekken we niet, laat de brancheorganisatie weten.

Totale verlies

KHN denkt dat het totale verlies van de horecaketen tot wel 12 miljard beloopt en ondernemers mogelijk 5 miljard eigen geld hebben moeten aanspreken. Zouden alle schuldeisers op dit moment moeten worden betaald, dan zou de halve horeca failliet zijn, is de schatting.

KHN behaalde een succes voor starters, een groep die tot nu toe aan het lot overgelaten leek maar die onlangs toch overheidssteun kreeg toegezegd. Maar de organisatie vraagt ook om hoop. Geef ons naast een vaccinatieplan ook een heropeningsplan, zo staat te lezen in een oproep aan de overheid. Een stip op de horizon, de horecalogistiek snakt ernaar.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Sluit nu een gratis proefabonnement af

Bekijk de aanbieding